Wauw! Deze gast draait lekker!! En hij draait er niet omheen, het is meteen áán. Donker en meeslepend dendert het over ons heen. Niet iedereen is al in de stemming om zijn danspasjes te laten zien, maar niemand kan echt helemaal stil blijven.
Deze dj zou niet misstaan in menig club. En dat klopt ook wel, want dit elektronische talent staat nu en dan ook al naast big shots als Michel de Hey en Gregor Salto. Sebastian Crane draait een mix van techno-house met een jazz-sound.
Het zonnetje begint harder te schijnen en ons festivalgevoel komt naar boven.

Wat ons betreft mag hij vanavond de avond afsluiten!

Amanda, Stephan en Vanessa

Zojuist zijn de hekken van het Bevrijdingspop-terrein geopend! We starten met NEMSIS en The Irrational Library op het Houtpodium. Traudes opent het Jupilerpodium powered by SENA. Absolut het Plein van de Vrijheid. En Joes Boonen het Kinderfestival Rabobankpodium.

Later vandaag arriveert MY BABY per helikopter, als Ambassadeurs van de Vrijheid. Het Bevrijdingsvuur wordt door de Kennemer Runners vanuit Wageningen naar Haarlem gebracht. DI-RECT, Ralf Mackenbach, Jacqueline Govaert, 4Life, Triggerfinger en Alain Clark treden allemaal op. (Timetable.) Je kunt speeddaten met veteranen. Er is een rapshowcase. En om 5 voor 5 staan we allemaal even stil bij onze vrijheid.

Veel plezier!

Praktische info over Bevrijdingspop 2018

Foto  boven het artikel: Donald van Hasselt
Foto Kinderfestival: Nina Schelvis

De aanschaf van munten is op Bevrijdingspop als volgt geregeld:

Voor een plaspartout betaal je 1 munt vandaag.
Een enkel toiletbezoek kost 50 cent.

Je kunt munten aanschaffen met een pinpas bij de automaten op het terrein.
Bij de kassa’s kun je ook met cash betalen.

In beide Korea’s zetten ze vandaag de klok gelijk, zodat vrede & vrijheid een stap dichterbij komen. Wij vieren onze vrijheid gelukkig al sinds 1945, vandaag op een prachtige 5 mei boordevol muzikale hoogtepunten. 

Praktische zaken

Hieronder alle praktische info die je nodig hebt voor een topdag op Bevrijdingspop 2018. Denk ook aan zonnebrand. Het wordt een stralende Bevrijdingsdag waarin de temperatuur kan oplopen tot 20 graden.
Dus: bakkers klaar… Bakken maar!

Hier wat zaken op een rij om je dag nóg leuker te maken:

Timetable

Plattegrond

Bereikbaarheid festivalterrein

Themaprojecten

Laatste nieuws

App

Regels

FAQ

Lost & found

Munten & plaspartout

live beeld vanaf hoofdpodium

De jonge hiphop talenten van jongerenorganisatie Stichting Talent and Dreams (STAD) hebben dit jaar op Bevrijdingspop Haarlem een eigen podium: FIST OF FREEDOM! Hiermee krijgen zij de kans hun talent aan het grote publiek te tonen.

STAD heeft een veelzijdige club jongeren bij elkaar verzameld die hun kunsten op 5 mei tijdens Bevrijdingspop presenteren. Deze jongeren zetten eerder bij STAD hun eigen muziekprojecten op en krijgen nu dus daadwerkelijk een podium.

De jongerenorganisatie hield eerder audities om geschikte kandidaten voor het podium te verzamelen. Daaruit ontstond een bijzondere groep jonge rappers. De geselecteerde rappers die meedoen schreven teksten die bij het thema ‘Vrijheid en Verzet’ passen. Deze nummers zijn te beluisteren tijdens de eerste set ‘FIST OF FREEDOM’ op het Plein van de Vrijheid.

De helft van de Nederlanders heeft wel eens gehoorklachten na bezoek aan een festival of concert. Dit blijkt uit recent onderzoek dat marktonderzoeksbureau The Choice uitvoerde in opdracht van Alpine Hearing Protection. Volgens Jan van der Borden, KNO-arts bij het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam, maakt de Nederlandse KNO-vereniging zich ernstig zorgen. Hij noemt het aantal jonge mensen met gehoorschade ‘schrikbarend’. Ook de Amsterdamse nachtburgemeester Shamiro van der Geld spreekt zich uit: “Gehoorschade zou ‘top of mind’ moeten zijn bij muziekliefhebbers”.

60% bezoekers festivals draagt geen gehoorbescherming

Alpine Hearing Protection is dit jaar op ruim 150 muziekfestivals vertegenwoordigd en heeft in kaart gebracht hoe goed de gemiddelde bezoeker op de hoogte is van de risico’s van harde muziek. Van de miljoenen festival- en concertbezoekers die Nederland telt heeft 57 procent wel eens last van zijn of haar gehoor, waarvan 22 procent zelfs regelmatig of altijd. De beste manier om gehoorschade te voorkomen is volgens 92 procent het dragen van gehoorbescherming, maar desondanks gebruikt 60 procent nooit oordoppen tijdens een concert of festival. Dat harde muziek gehoorschade kan veroorzaken is bij 95 procent van de ondervraagden wel bekend, maar toch is 1 op de 5 in de veronderstelling dat het muziekvolume op festivals en concerten doorgaans niet hoog genoeg is om schade te kunnen veroorzaken. Dat terwijl in Nederland is afgesproken dat het geluidsniveau bij muziekevenementen 103 decibel mag zijn. Hierin kun je al binnen enkele minuten gehoorschade oplopen.

Misvattingen gehoorbescherming

Uit het onderzoek blijkt dat er nog een aantal misvattingen bestaan over gehoorbescherming. Zo wordt gedacht dat het draagcomfort van muziekoordoppen onvoldoende is (35 procent) en geven respondenten aan bang te zijn met oordoppen geen gesprekken te kunnen voeren (20 procent) en niet meer te kunnen genieten van de muziek (19 procent). Shamiro van der Geld vindt deze reacties als vertegenwoordiger van het Amsterdamse nachtleven herkenbaar: “We moeten de bestaande taboes rondom gehoorbescherming doorbreken. Ik hoor mensen om me heen vaak zeggen dat ze geen oordoppen dragen, omdat je de muziek dan niet meer goed hoort. Dit klopt niet. Als muziekliefhebbers zouden weten wat filteroordoppen zijn, dan zouden veel meer mensen oordoppen dragen.” Sjoerd Groot, International Marketing Manager bij Alpine Hearing Protection, is niet verbaasd over de bestaande misvattingen rondom gehoorbescherming. “Met ouderwetse schuimoordoppen beleef je inderdaad weinig plezier aan een concert of festival, maar met oordoppen met een muziekfilter is dit een heel ander verhaal. Hiermee ben je goed beschermd, blijft de muziekkwaliteit gewaarborgd en zijn gesprekken prima hoorbaar. Dankzij het thermoplastische materiaal dat Alpine heeft ontwikkeld, is het comfort optimaal en kun je ze de hele dag dragen.”

Van der Borden merkt op dat het belangrijkste vooroordeel over oordoppen wel verdwenen is. “Een aantal jaren geleden was het niet hip om gehoorbescherming te dragen. Dat argument om geen oordoppen te dragen komt in dit onderzoek niet prominent naar voren. Er heeft in Nederland dus een grote bewustzijnsslag plaatsgevonden. Nu moet hier nog op worden geacteerd.”

Beschermen gehoor blijft eigen verantwoordelijkheid

Zo’n 20 procent van de festival- en concertbezoekers denkt dat het geluidsniveau bij muziekevenementen veilig is en dat het dragen van gehoorbescherming daardoor onnodig is. Het geluidsniveau van een gemiddeld festival ligt echter rond de 100 decibel. Daarin kun je maar vijf minuten verblijven zonder risico te lopen op gehoorbeschadiging. “Er zijn natuurlijk afspraken gemaakt met concert- en festivalorganisatoren die het risico op gehoorschade moeten verminderen, maar het is naïef om als bezoeker maar blindelings te vertrouwen op bepaalde richtlijnen die zijn opgesteld. Neem je eigen verantwoordelijkheid en bescherm jezelf”, aldus van der Geld. Volgens van der Borden is het ook te kort door de bocht om de verantwoordelijkheid bij de organisatoren van muziekevenementen neer te leggen. “Het omlaag brengen van het aantal decibels tijdens muziekevenementen is in mijn optiek niet de manier om het aantal gevallen met gehoorschade terug te dringen. Vergelijk het maar met de discussies rondom de gezondheidsrisico’s van roken. Het verbieden hiervan blijkt vaak ook geen oplossing te zijn. Men moet gewoon heel goed op de hoogte zijn van de schade die hard geluid kan aanrichten. En wat je kunt doen om dit te voorkomen.”

Vrijheid is eigenlijk helemaal niet zo vanzelfsprekend. Voor ons (kinderen) is dat lastig te bevatten omdat we niet anders gewend zijn. We zijn namelijk nog nooit geconfronteerd met oorlog of onderdrukking. Zonder trauma’s en weinig nadenkend over hoe goed wij het hier hebben, gaan wij blindelings door het leven. Vrijheid is de laatste jaren voor ons vanzelfsprekend geworden. Zelf keuzes maken, doen en gaan waar we willen, we weten niet beter. En dat terwijl deze vrijheid helemaal niet zo normaal is.

Stel je voor…

Wij kunnen ons slecht bedenken hoe het is als onze vrijheid wordt afgenomen. Het zijn van die ‘stel je voor’-situaties waar wij veel te weinig over na denken, eigenlijk. We beseffen simpelweg niet/nauwelijks hoe bevoorrecht wij zijn met onze vrijheid. We onderschatten daarom waarom vrijheid zo essentieel is. Onze vrijheid wordt door iedereen geaccepteerd, maar tegenwoordig steeds minder gewaardeerd. Natuurlijk zijn mensen ontzettend blij met de vrijheid die ze hebben, maar dat bevoorrechtte gevoel verdwijnt en het wordt normaal bevonden. Sterker nog, mensen worden er tegenwoordig aan herinnerd met reclames om op vier mei een minuut stilte te houden, om na te denken over de oorlogsslachtoffers en vrijheid. Het is erg jammer dat we er continu aan herinnerd moeten worden dat die vrijheid zo speciaal is, omdat we het anders langzaam gaan vergeten. Echter denken we wel dat Bevrijdingspop een goede en moderne manier is om ons aan deze vrijheid te herinneren. Voor ons betekent vrijheid dat we ons voor zover we dat kunnen inschatten, dat we ons zelf kunnen zijn, kunnen gaan en staan waar we willen en een mening hebben waar tot op zekere hoogte naar wordt geluisterd.

Burgeroorlog

Bosnië was voor 1992 een provincie in Joegoslavië. De regering van Bosnië was een referendum begonnen om te kijken of ze een onafhankelijk land moesten worden (vergelijkbaar met Catalonië in Spanje). Toen een meerderheid onafhankelijk wilde worden, verklaarde Bosnië-Herzegovina zich in 1992 onafhankelijk. De staat Joegoslavië accepteerde dit niet en er ontstond een grote burgeroorlog. Deze Bosnische burgeroorlog duurde van 1992 tot 1995.

Miriam Hoorenman

Mevrouw Hoorenman was tijdens de burgeroorlog vier maanden uitgezonden als magazijnwerker bij de herstelcompagnie. Een herstelcompagnie is te vergelijken met een garage zoals de KwikFit. Miriam was in de herstelcompagnie verantwoordelijk voor de reserveonderdelen, zodat de monteurs kapotte voertuigen konden repareren. De eerste twee maanden zat ze in Duvno, een kleine stad met circa 5.000 inwoners. Twee maanden later ging ze naar Lucavac, een stad in Bosnië met circa 50.000 inwoners.

Een samenvatting van het verhaal van Miriam:

Op 2 maart 1994 werd ik uitgezonden naar Joegoslavië. Wij kwamen daarheen als ondersteuning van Dutchbat, een Nederlands infanteriebataljon, onder commando van de Verenigde Naties. Ik werkte bij een herstelcompagnie en het was mijn taak de voorraden in het magazijn aan te vullen. Een herstelcompagnie is een garage. We repareerden allerlei voertuigen van Dutchbat in een loods in Duvno.  In deze loods hadden we geen stromend water en geen toiletten. We hadden alleen een loods waarin drie tenten stonden en in de hoek hadden we een bunker gebouwd voor eventuele aanvallen. We hadden wel pakken water in een pallet. Als je naar de wc moest, moest je dat even achter de loods doen en douchen kon hier al helemaal niet. Op vijf minuten rijden zaten de Engelsen in een school en hier konden wij wel douchen en de resterende dingen doen.

Onder de loods bleek een geheime kamer te zitten waar wij niks van wisten. Regelmatig stond er geschut voor de deur. We wisten totaal niet wat er daar gebeurde, best creepy. Waarschijnlijk zaten de Joego’s daar.

Nadat ik op verlof naar Nederland was gegaan, ging ik naar een bruinkoolfabriek in Lukavac. Het was daar erg smerig. Er was één gebouwtje met allerlei giftige stoffen, waar we niet mochten komen. Ik weet van een paar mensen dat ze naar binnen zijn gegaan en een aantal van hen hebben nu ook gezondheidsproblemen.We mochten niet douchen met dat giftige water of tanden poetsen, we moesten alles eerst zuiveren. Het eten dat we iedere avond over hadden, brachten we naar een weeshuis. Dag en nacht hoorden we schoten in de omgeving. Ik ben geraakt door wat ik daar heb gezien. Kinderen hebben hun vaders verloren. Die mensen daar hadden niks. Echt niks. Soms zagen we vrouwen door ons vuilnis gaan om te kijken of er nog wat bruikbaars in zat. Dat was voor mij een van de lastigste dingen toen ik terug was in Nederland. Hier wordt veel gezeurd. Daar zijn ze al blij als ze te eten hebben in de avond…

We zijn erg onder de indruk van dit interview en we denken dat we nu beter begrijpen hoe belangrijk vrijheid is en wat het precies inhoud. We vonden het erg leuk om dit werkstuk te maken en we willen heel graag Miriam Hoorenman bedanken dat ze dit interview met ons wilde doen.

Gijs van der Klink en Jorrit Pathuis

 

Het is donker buiten, heel donker.
Er heerst een adembenemende spanning in ons huis.
Mijn moeder huilt terwijl mijn vader overlegt met de buurman.
Ik? Ik speel met mijn tol en tel hoe vaak die draait totdat hij valt, maar ik hoor alles wat mijn vader zegt.
“We moeten het kwijt, in de grachten?” ,vraagt mijn vader.
“Nee dan blijft die drijven, hij moet ergens waar niemand hem ooit zal vinden.
Begraven dacht ik zelf aan.”
“Waar dan, in onze tuin wordt die misschien gevonden door die verdomde NSB’ers.”
“Kan het niet achterin bij de apotheek?”
“Dat kan, maar we moeten stil zijn, vanavond.”
Mijn tol is gevallen en heeft 25 keer gedraaid.
Het is inmiddels negen uur geworden en mijn moeder roept me om te gaan slapen.
Ik merk dat ze gespannen is, maar kan niet goed achterhalen waarom.

Onderweg naar de trap zie ik dat mijn vader tegelijkertijd met de buurman naar buiten loopt.
Als ik in bed lig, begin ik na te denken.
Waarom was mama zo gespannen en waar gingen papa en de buurman naartoe?
Weten ze soms niet dat het gevaarlijk kan zijn zo laat op de straat?
Piekerend val ik in slaap en om 8 uur word ik wakker.
Ik ga naar beneden en dan zie ik papa bij de deuropening staan.
Hij zit onder de modder en ziet eruit alsof hij niet heeft geslapen.
Als mijn moeder ook aanwezig is zegt hij:
“Het is gelukt.”

Mevrouw Versteegh-Boersma

Dit is een van de gebeurtenissen uit het leven van mevrouw Versteegh-Boersma, ze heeft de Tweede Wereldoorlog vanaf haar zevende tot haar elfde meegemaakt.
Wij (Hidde Lieshout en Mees Lammers) hebben deze vrouw mogen interviewen als opdracht voor school.
In dit interview proberen wij erachter te komen hoe de Tweede Wereldoorlog het leven van de mensen heeft beïnvloed.
En dus vooral het leven van mevrouw Versteegh-Boersma.

Urenlang door het raam naar Schiphol kijken

15 mei 1940, de capitulatie van Nederland, maar toch veranderden er in het begin niet veel dingen in het leven van de Nederlanders.
Mevrouw Versteegh-Boersma was op dit moment zeven jaar en woonde in Amsterdam samen met haar twee broers, moeder en vader.
Ze woonden in een hoog huis met vier verdiepingen. Op de benedenverdieping woonden NSB’ers. Op de eerste verdieping woonde de familie van mevrouw Versteegh-Boersma. Boven hen woonde nog een familie, waarvan de vrouw afkomstig was uit Tsjecho-Slowakije, die nog een zolder boven hen hadden. Op die zolder komen we later nog terug.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma keek urenlang uit het raam naar Schiphol in de hoop iets meer te weten te komen over wat er speelde in het land.
Overal heerste onzekerheid en de kinderen voelden de spanning van de ouders en werden daar zelf ook gespannen door.
Mevrouw Versteegh-Boersma vertelde ons dat tijdens school het luchtalarm weleens afging.
Dan moest de hele school naar de kelder om te schuilen en te wachten tot het gevaar over was.
Gezien het feit dat het kinderen waren, begrepen ze er weinig van wat er precies gebeurde. Wel konden ze de spanning van de leraren merken en daar werden ze zelf onzeker van.

Mensen begonnen te veranderen

Hoe langer de oorlog, duurde hoe meer de levens veranderden en hoe meer de spanning steeg.
Duitsers namen ramen in, zodat de mensen niet meer konden luisteren naar de mededelingen van de geallieerden.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma hield een radio achter en kon zo wel op te hoogte blijven van wat er precies speelde in Nederland en de rest van Europa.
Ook de mensen begonnen te veranderen, velen werden opgepakt om redenen die nauwelijks bekend waren en NSB’ers begonnen hun eigen landgenoten te verraden.
Het gat tussen de NSB’ers en de normale Nederlanders begon te groeien.
Mevrouw Versteegh-Boersma moest beleefd zijn tegen de NSB’ers die onder haar woonden, maar moest contact zoveel mogelijk vermijden.
Met de invoer van de Arbeidseinsatz moesten jongens vanaf 18 jaar voor de Duitsers werken.
Beide broers van mevrouw waren boven de achttien en kwamen dus in aanmerking om opgepakt te worden en naar Duitsland te worden gebracht, om te gaan werken.
Hierdoor moesten haar broers samen met haar verstopt worden tijdens de razzia’s.
Zijzelf liep geen risico om opgepakt te worden, maar door de onzekerheid en angst die er heerste werd ook zij verstopt.

Begraven achter de apotheek

Later in de oorlog kwam er een ander aandachtspunt in de familie.
De familie die boven hen woonde had hun neef, die uit Tsjecho-Slowakije was gevlucht om niet met tegen de Duitsers te hoeven vechten, met een vriend laten onderduiken op de zolder.
Dit was vooral spannend omdat er op de benedenverdieping natuurlijk NSB’ers woonden.
De neef mocht niet naar buiten om elk risico uit te sluiten.
Mevrouw mocht ook niet met deze neef omgaan, omdat het te risicovol was. En na een tijdje mocht ze zelfs niet meer met de kinderen van de familie boven hen spelen.
De neef werd zo ongelukkig van het niet naar buiten kunnen gaan voor zo’n lange tijd en geen mogelijkheid tot echt leven hebben, dat hij op een avond besloot om zelfmoord te plegen.
Om van het lijk af te komen, besloten haar vader en de bovenbuurman het lijk achter de apotheek te begraven.
Om ervoor te zorgen dat het lijk niet ging stinken, en dus niet zou worden ontdekt, riepen ze er een arts bij die kalk bij het lichaam deed.
Die avond gingen de vader en de buurman met het lijk naar de apotheek, in de hoop niet ontdekt te worden.
De hele nacht waren ze aan het graven.
De andere jongen die onderdook, ging verkleed als vrouw naar buiten, om niet gek te worden zoals zijn vriend.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma vond dit helemaal niks omdat hij iedereen in gevaar bracht.

Voedsel en brandstof waren schaars

Het laatste jaar van de oorlog was voor mevrouw het ergst.
Het zuidelijke deel van Nederland was al bevrijd en doordat Duitsland zo onder druk stond, werden de Duitsers strenger in de rest van Nederland.
Ze sloten de voedselwegen en brandstoftoevoer af naar de rest van Nederland.
Het voedsel was dus erg schaars en de brandstof ook.
Relatief had mevrouw Versteegh-Boersma het nog goed, omdat haar moeder regelmatig wat te eten kreeg van de buurman die een bakkerij had in het centrum.
Ook zei ze dat het wel gezellig was op bepaalde momenten, omdat ze met zijn allen op dezelfde kamer sliepen.
Helaas had ook zij hele lastige tijden waar ze bloembollen moest eten en spullen moest verbranden om zich warm te houden.
Het erge was ook dat het einde van de oorlog nog steeds niet in zicht was,. Voor hetzelfde geld ging dit nog 20 jaar door en de mensen probeerden zich op dit moment in leven te houden.
De onderduiker die op zolder woonde, ving bijvoorbeeld duiven door en stuk brood op de venster bank te leggen. En als de duif het stukje kwam opeten, deed hij het raam dicht en probeerde de duif te vangen.
Doordat iedereen zichzelf probeerde te redden, raakte het sociaal contact op een redelijk laag niveau.
Rond deze tijd was school ook geen optie meer dus iedereen bleef thuis.

Kauwgum en chocolade strooien

Als er één ding is dat mevrouw zich nog heel goed herinnert, is het de bevrijding.
Hier leefde iedereen al een tijd lang naartoe, door de geruchten die de ronde deden.
Er kwam een opleving in de samenleving en een week voor de bevrijding waren alle NSB’ers opeens weg.
Toen op de dag van bevrijding heerste er vreugde door het hele land.
Mevrouw herinnert nog hoe de geallieerden met kauwgum en chocola strooiden en hoe ze werden toegejuicht door het volk, het was feest.
Het leven moest wel gewoon doorgaan en veel verhalen kwamen nu pas naar boven.
Ook het lijk dat ze hadden begraven kwam nu aan het licht en de vader van mevrouw werd opgepakt.
Gelukkig waren er veel getuigen die konden beamen dat de vader hem niet had vermoord, maar een heldendaad had verricht.
Het hele land kon zich eindelijk weer vrij voelen.

Bedankt!

We vonden deze opdracht erg leuk en interessant om te doen. We zouden graag mevrouw Versteegh-Boersma erg willen bedanken voor dit interview.
Ook willen we graag de organisatie van Bevrijdingspop bedanken voor deze mogelijkheid.
We hopen dat de lezers van dit verslag dit interessant vonden en wat meer begrijpen over dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en dat er mensen zijn die zich constant voor onze vrijheid inzetten.

Hidde Lieshout & Mees Lammers

Wij spraken met Mieke Mulder. Ze is geboren in 1947, de tijd van opbouw na een periode van ellende, armoede, honger en angst, maar de oorlog was voorbij. Zij kwam uit een gezin dat bestond uit een Joodse moeder en een niet-Joodse vader. Miekes gezin was geen normaal gezin, zo merkte ze. Ze had geen opa en oma. Haar moeder wilde hier eigenlijk niks over loslaten, maar later werd voor Mieke een hoop duidelijk. Ze wilde weten wat er gebeurd was, dus ging ze vragen stellen en zelf op onderzoek uit. Het hele verhaal van de moeder van Mieke is op tafel gekomen, op het moment dat haar moeder de zogeheten WUF-uitkering, een uitkering voor slachtoffers van de 2e wereldoorlog, ging aanvragen. Bij het aanvragen van deze uitkering moest de moeder van Mieke dan toch echt haar verhaal vertellen, wat ze al die jaren niet kon doen, omdat ze simpelweg, zo vertelde Mieke aan ons, blokkeerde op het moment dat Mieke iets over de oorlog vroeg.

‘Vuile Jodin’

In ons gesprek vertelde Deborah, de dochter van Mieke Mulder, ook over de wijze waarop haar moeder erachter is gekomen dat ze Joods was. Ze vertelde dat toen haar moeder op school zat, ze werd uitgekafferd voor ‘vuile Jodin’. Zo kwam Mieke erachter dat ze Joods was. Mieke is zich toen gaan verdiepen in wat er allemaal in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd met haar familie die waren overgeleverd aan de Duitsers.

Periode van pure ellende

Het jaar 1940 brak aan, Polen werd binnengevallen en Duitsland verklaarde ons land de oorlog. Nederland werd onderworpen aan de onderdrukking van het Duitse regime. Voor alle Joodse mensen in West-Europa zou een periode van pure ellende volgen. Adolf Hitler had een genocide van het gehele Joodse volk in gedachten. Maar het bleef niet bij gedachten alleen.

In Haarlem woonden veel Joden

Mevrouw Mulders vader en moeder woonden in deze tijd in Haarlem, net als haar opa en oma, een Joods stel. In Haarlem woonden in deze tijd veel Joden. In het begin veranderde er niet veel, maar dit zou snel veranderen. Het begon ermee dat Joden niet meer als ambtenaar te mochten werken. Dit werd verder uitgebreid. Iedereen met een openbare functie moest de zogenaamde ariërverklaring afleggen. Hierin stond dat geen Joodse voorouders hadden. Het ging van kwaad tot erger. Joden mochten niet langer openbare plekken bezoeken en moesten zichtbaar een ‘Jodenster’ gaan dragen. Deed je dit niet, liep je het gevaar opgepakt te worden en te worden gedeporteerd. Zo vond een vriendin van de moeder van Mieke de ster niet mooi en droeg hem daarom onopvallend. Hiervoor werd zij opgepakt.

Het bevel om uit Haarlem te vertrekken in opdracht van burgemeester Plekker

Op een gegeven moment begin 1943 werden Joden in Haarlem bevolen om van de ene op de andere dag hun spullen te pakken en naar een aangewezen huis in een Jodenbuurt in Amsterdam te verhuizen. Zo ook de ouders van Mieke. In deze wijken waren inmiddels alweer huizen vrijgekomen, omdat de vorige bewoners op transport waren gesteld.

Niet vrij, maar vogelvrij

De moeder van Mieke was net snel getrouwd met de niet-Joodse vader van Mieke, wat uiteindelijk haar redding is geweest, zo vertelde mevrouw Mulder. Ook moest haar moeder kinderen krijgen, voordat ze door de Duitsers gesteriliseerd zou worden. Zo werden de broers van Mieke geboren. ‘’Joden waren niet vrij, maar vogelvrij’’, zo vertelde mevrouw Mulder aan ons.

De oorlog ging voort en het moment kwam dat ook Miekes opa en oma gedeporteerd zouden worden. Ze werden opgeroepen zich te melden om naar Duitsland te gaan en daar te gaan werken. ‘’Je gaat je toch niet laten wegvoeren’’, zeiden de mensen, waarop de opa van Mieke antwoorde: ‘’Van werken is nog nooit iemand doodgegaan’’, totaal niet wetende wat hem te wachten stond. In ons gesprek vroegen we aan mevrouw Mulder, waarom haar grootouders niet waren ondergedoken. Ze antwoordde hierop dat haar vader wel een plek had voor haar opa, maar dat hij zijn gezin niet in de steek wilde laten.

Uit de trein gegooide brieven

Op 25 augustus werden haar opa en oma naar kamp Westerbork gevoerd, waarvandaan ze werden doorgevoerd naar Auschwitz. Tijdens ons gesprek liet mevrouw Mulder brieven zien die haar opa uit de trein had gegooid. Onze mond viel hier letterlijk en figuurlijk van open. Wat er daarna gebeurde met de opa en oma van Mieke hoeft niet genoteerd te worden.

‘Er bestaat geen God’

Na de oorlog mochten de vader en moeder van Mieke wel weer terugverhuizen naar Haarlem, waar hen opnieuw een huis werd toegewezen. De vrijheid werd gevierd, maar op 4 mei was de moeder van Mieke niet aanspreekbaar. In de oorlog was ze niet alleen van haar vrijheid, maar ook van haar ouders en de rest van haar familie beroofd. Mevrouw Mulder vertelde ons ook, dat haar moeder na de oorlog niet meer geloofde. ‘’Er bestaat geen God, want er is geen God die zoveel mensen doet omkomen’’, zo had haar moeder aan Mieke verteld. Ook vertelde ze dat haar moeder haar bijna geen liefde meer kon geven, door alle verliezen die ze had geleden. In de laatste jaren ging Miekes moeder naar een Joods bejaardenhuis, waar bijna alleen maar mensen rondliepen met soortgelijke verhalen.

Joods monument

Naar aanleiding van dit gruwelijke verhaal heeft  Mieke Mulder met een – tal mensen Joods Haarlem opgericht – om samen een monument te realiseren in Haarlem. De gemeente Haarlem is hiermee akkoord gegaan en in 2012 is het Joods monument onthuld op de plaats waar vroeger de synagoge stond in Haarlem. Hierop zijn alle Haarlemse Joden vermeld die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Elk jaar op 4 mei vindt daar de herdenking plaats van Mieke en haar familie.

Wij willen Mieke en haar dochter ontzettend bedanken voor dit prachtige verhaal en alle brieven en foto’s die wij hebben mogen bekijken.

Mats Jager en Sjoerd Bootsma

Vrijheid betekent voor ons dat we kunnen gaan en staan waar we willen. Dat we elke ochtend op onze fiets kunnen stappen en rustig naar school kunnen fietsen, maar ook dat we elke dag met onze vrienden kunnen afspreken om leuke dingen met elkaar te doen. We kunnen sporten beoefenen samen met onze vrienden en onze eigen hobby’s hebben. Daarnaast kunnen we altijd zeggen wat we willen, zonder dat iemand er wat van kan zeggen. We zouden kunnen demonstreren voor het regeringsgebouw en een politieke partij kunnen oprichten.

Veilig thuiskomen

Voor ons is het belangrijkste dat we niet in oorlog zijn. Dat we niet bang hoeven te zijn als we naar school fietsen of als we thuis zitten. En we hoeven ons geen zorgen te maken of onze vaders en moeders veilig thuiskomen van werk. Dat we niet elke dag gaan slapen met de angst dat er misschien een bom zou vallen en dat we niet bang hoeven te zijn dat er morgen iemand doodgaat waarvan je houdt. We willen namelijk niet opgroeien in angst.

Albert Jansen

Albert Jansen was een militair die het grootste gedeelte van zijn diensttijd heeft doorgebracht in het zuiden van Libanon, wat grenst aan Israël. Hij maakte deel uit van de Unifiltroepen die in Zuid-Libanon zorgden dat de Israëliërs en de Palestijnen vreedzaam naast elkaar konden leven. In 1988 heeft de VN voor de vredesmissies een Nobelprijs gekregen en Albert heeft in februari 2015 van de Minister van Defensie een draaginsigne gekregen voor zijn optreden bij de vredesmissies.

Waar was jij gelegerd in die tijd en wat deed je daar eigenlijk?

“Mijn legerkamp was dicht bij het strand, bij een van de onrustigste plekken. Wij waren naar Libanon gestuurd om de vrede te behouden, dus wij mochten onze wapens niet gebruiken. We mochten dat alleen doen als op ons geschoten werd. Wat we vooral aan het doen waren, was rapporteren. We rapporteerden alles wat er om ons heen gebeurde. Zodra er een auto langsreed met gewapende mensen erin, rapporteerden we dat. Dat zorgde ervoor dat de Israëliërs niet zomaar hun gang konden gaan, terwijl dat daarvoor wel gebeurde. In de tijd dat ik daar was, heb ik zelf nooit een kogel te hoeven afschieten. Dat geeft me het gevoel dat wat ik daar gedaan heb, ook goed is.”

Wat merkte je van de reactie op jouw aanwezigheid van de bewoners en de milities van het gebied waar je zat?

“Natuurlijk merkte ik al snel toen we er zaten, dat de bewoners zich een stuk veiliger voelden en makkelijker de alledaagse dingen deden zoals buiten de was ophangen. Een meer directe reactie van de bewoners op onze aanwezigheid was de klusjes die ze aanboden, en zelfs aandrongen te doen, zoals ons eten te koken en onze kleding wassen. En alle dankgebaren die we door het gebrekkige Engels van de lokale bevolking met handen en voeten ontvingen. Deze gebaren raakten me echt en zijn me ook altijd bijgebleven.

De minder aangename reacties kwamen van de milities. Zij konden ons werk minder waarderen dan de bewoners. Dit werd ons duidelijk door de norse blikken die naar ons werden gericht vanaf een langsrijdende tank. Dit was natuurlijk heel intimiderend, aangezien zij in principe de overmacht hadden met hun wat meer uitgebreide wapenuitrusting en hun strakke uniformen en zwarte zonnebrillen.”

Hoe kijk je terug op je diensttijd in Libanon?

“Ik kijk vaak terug op mijn diensttijd in Libanon en als ik erover nadenk zijn het eigenlijk alleen maar vrolijke herinneringen. Wat we daar gedaan hebben voor die mensen, is geweldig. Ze konden eindelijk weer dingen buiten doen zonder bang te hoeven zijn. We hebben er echt voor gezorgd dat daar iets meer vrijheid kwam. Ook al was er niet heel veel vrijheid, ik had toch het gevoel dat we het verschil maakten. Wij hadden er ook last van dat er weinig vrijheid was. We konden eigenlijk nooit van het legerkamp af, tenzij we op patrouille gingen. Ik voelde ook dat er veel spanning was, al ben ik eigenlijk nooit in een gevecht verzeild geraakt.  Ik voelde onderhuids de spanning en elke dag hoorde je wel een ontploffing. Ik vind het jammer dat we daar niet iedereen konden helpen, maar achteraf kijk ik altijd blij terug op mijn diensttijd.”

Faas & Gilles

Bij dit bijzondere project staat ‘vrijheid’ centraal, iets wat voor iedereen een andere betekenis heeft. Wij kregen het verhaal van Gijsbert van der Lee te horen. Gijsbert is geboren en getogen in Nederlands-Indië, tegenwoordig bekend als Indonesië. Hij zat met zijn moeder en twee broers in een Jappenkamp in Oost-Java. In Nederland begon de oorlog op 10 mei 1940, terwijl de oorlog in Nederlands-Indië pas later begon, namelijk op 8 december 1942. Tijdens de oorlog verbleef hij in Indonesië en na de bevrijding is hij samen met zijn familie en duizenden anderen teruggekomen naar Nederland.

Meneer van der Lee was – toen de oorlog in Indië begon – 2,5 jaar oud, waardoor hij gelukkig geen duidelijke en nare herinneringen aan de oorlog heeft overgehouden. Er zijn echter wel sommige beelden op zijn netvlies gebrand en deze heeft hij met ons gedeeld.

Vrijheid in gebondenheid

Hij vertelde ons dat vrijheid een erg wijd begrip is. Je kunt het opdelen in allerlei verschillende categorieën. Gijsbert benadrukte dat men deze vrijheid pas mist, zodra het er niet meer is.

Zo stelde hij vrijheid parallel aan de gezondheid. Gezondheid is voor velen vanzelfsprekend, tot je een keer ziek bent. Dan realiseer je je pas dat
gezond-zijn niet gegarandeerd is. Dat is net zo met vrijheid. Pas als je vrijheid je ontnomen wordt, realiseer je echt wat vrijheid is.

Het tweede punt is dat wij ons moeten realiseren dat echte vrijheid onmogelijk is zonder echte gebondenheid. Neem bijvoorbeeld ‘de vrijheid van meningsuiting’: je kunt niet zomaar alles zeggen. Zo vindt hij dat je niet iedereen voor gek kan verklaren. Er zijn tenslotte grenzen. Dit noemen we ook wel ‘vrijheid in gebondenheid.’

Ongeschreven grenzen

In onze samenleving zijn er ongeschreven grenzen: ongebonden vrijheid leidt tot chaos, onrust en onvrede. Met een zekere gebondenheid creëer je orde, structuur en kunnen we elkaar respecteren.

Toen we hem vroegen wat voor hem de belangrijkste vrijheid was, zei hij het volgende:

“De vrijheid om te gaan en staan waar je wilt; dat je je veilig voelt, relatief veilig. Naarmate je meer in je leven in het buitenland hebt gewoond en gereisd, realiseer je je steeds meer als je terugkomt, wat vrijheid betekent. We kunnen kritiek hebben op onze regering. Daar ga je niet het gevang voor in. In die gebondenheid kun je allerlei dingen zeggen en er zijn een heleboel landen in de wereld waar daar geen sprake van is. Vrouwen die vrij zijn in een land als Nederland. Dat moet je echt koesteren. Dat is echt ongelofelijk.”

Lotsverbondenheid

We vroegen aan Meneer van der Lee wat voor hem zo opvallend was aan de oorlog. Hij antwoordde dat de saamhorigheid zo belangrijk was. Hij vertelde ons dat hij met zijn moeder en broers opgesloten zat in een compound met huizen, met vele andere families, zonder enige uitweg. 24 uur per dag, 7 dagen per week.

Dit zorgde ervoor dat iedereen voor elkaar opkwam en elkaar verzorgde, wat een ongelofelijk positief aspect was van het gevangenschap. De gedeelde angst zorgde ook voor een sterk gevoel van verbondenheid.

Die angst beleefde meneer van der Lee vooral na de oorlog. Toen de Japanners waren verslagen. Hij werd samen met de anderen in kampen geplaatst onder leiding van Japanners, ter bescherming tegen de opstandige Indonesiërs, die onafhankelijkheid wilden. Hierbij probeerden zij Chinezen en blanken te vermoorden. Zij sloegen dan met hun bamboestokken op de lantaarnpalen en het lawaai was angstaanjagend. Hij was toen 6 jaar oud. De beelden en geluiden daarvan staan nog steeds in zijn geheugen gegrift.

De euforie

De bevrijding herinnert Meneer Van der Lee zich nog erg duidelijk. Hij vertelde dat er al enige tijd het gerucht rondging dat de oorlog ten einde was; men twijfelde of dat echt zo was. Dit bleek te kloppen, er vlogen vliegtuigen over die pakketten met eten dropten. Dit is hij nooit vergeten: die euforie die er toen heerst. Want dat markeerde het einde van de oorlog. Het duurde tot juni 1946 tot ze daadwerkelijk vrijgelaten werden. Daarna volgde de reis naar Nederland.

Volgende generatie

Meneer van der Lee heeft een eigen levensverhaal geschreven, wat wij voorafgaand aan het interview bekeken hadden. Onze vraag was wat de aanleiding tot het schrijven was. Hij antwoordde dat zijn kinderen en kleinkinderen altijd grote interesse hadden in de verhalen. Daarnaast vindt hij het erg belangrijk voor de volgende generatie om te weten wat er in zijn jeugd en dus in die oorlogsgeneratie is gebeurd. Bovendien vindt hij het ook een belangrijk stuk familiegeschiedenis.

Het heeft voor hem ook zeker geholpen met het verwerken van de oorlog en de naweeën daarvan. Dat wil zeggen dat door het schrijven hij een stuk van zijn verleden, dus ook een stuk frustratie, van zich af heeft geschreven. Het was dus niet alleen om te delen, maar ook in verband met de emotionele en mentale consequenties van de oorlog.

Afsluiting

Tot slot wilde Meneer Van der Lee nog met ons delen dat je je heel bewust moet zijn hoe waardevol het is dat je in een omgeving leeft waar je in vrijheid kunt worden opgevoed. Waar wij het volledig mee eens zijn.

We willen nog graag de Stichting Bevrijdingspop bedanken voor deze kans op deze speciale ervaring en uiteraard Gijsbert van der Lee voor het delen van zijn indrukwekkende verhalen.

Aurelia Wurpel en Philine Mol

Vrijheid is voor ons iets waar we tamelijk gewend aan zijn geraakt. Hierdoor kijken we er waarschijnlijk naar met volledig andere ogen dan mensen die nooit vrijheid hebben gehad, of in ieder geval minder. Het is voor ons een gewoonte, iets wat we altijd hebben gehad en waar we geen aandacht aan besteden. Voor ons betekent het vooral de mogelijkheid om de dingen te doen die je zelf wilt doen, en met de mensen om te gaan die je zelf wilt. Voor ons is vrijheid dat we ook onszelf kunnen zijn bij elkaar.

We zouden niet zonder vrijheid kunnen leven. Het is dus ook niet altijd een heel algemeen ding, maar iets wat veel invloed heeft op het dagelijks leven.

‘Leerzaam om te horen over de oorlog’

Zaterdag 24 maart zijn wij op bezoek geweest bij mevrouw Borger in het bejaardentehuis. We zouden haar wat vragen stellen over haar ervaringen in de Tweede Wereldoorlog en over wat vrijheid voor haar is. Dat bleek uiteindelijk niet nodig. Toen we binnenkwamen en vertelden waar we voor kwamen, begon het verhaal eigenlijk meteen. Het was een treurig verhaal. Zij werd er zelf, zelfs na al die jaren, nog verdrietig van. Wij vonden het beiden een interessant gesprek. Het was leerzaam om het verhaal te horen van iemand die het echt heeft meegemaakt. Opeens leek de oorlog eigenlijk niet zo lang geleden.

Op het platteland

Mevrouw Borger woonde tijdens de oorlog op het platteland. Ze woonde daar met haar broers, zussen en ouders. Voor zichzelf hadden ze genoeg eten. Maar wat haar het meest bij is gebleven, is dat er elke avond hongerige mensen op de deur klopten voor eten. Ze stonden in groepen voor de deur, vaak zonder schoenen. Haar vader zei altijd ‘ja’, omdat die mensen het anders niet zouden overleven. Niet alleen door de honger, maar ook omdat je werd neergeschoten als je later dan 8 uur buiten was. “Op sommige dagen lagen er acht op de vloer te slapen.” Ook moesten ze de helft van hun woonkamer weggeven aan de Duitse soldaten die hun huis gebruikten als verblijfplaats. Deze soldaten waren geen slechte mensen volgens haar. Integendeel, ze zijn altijd beleefd geweest en ze waren eerder behulpzaam dan een last. Ze moesten altijd wel van hun ouders uitkijken wat ze tegen hen zeiden. Want als je iets verkeerd zei, konden ze je zo neerschieten.

Overleven door beleefd te zijn

Haar broer zat in het leger en werd oorlogsgevangene nadat Nederland capituleerde. Hij is meegenomen naar Duitsland, waar hij 3 maanden is gebleven. Ze hebben al die tijd niks van gehoord, maar opeens na 3 maanden stond hij voor de deur. Hij heeft er de rest van de oorlog niks over verteld, alleen maar dat hij het had overleefd door beleefd te zijn en dat zij hetzelfde moesten doen. “Geen slecht woord over de Duitsers”, want je weet nooit wat ze zouden doen.

‘De laatste die dit verdiende’

Verreweg het meest schokkende verhaal vonden we het verhaal van haar vader. Dit was vrijwel het eerste waar ze over vertelde. Haar vader is doodgeschoten door een Duitser. Er kwamen drie Duitsers over de sloot heen springen, een ervan begon te schieten. Hij raakte haar vader. Het was niet helemaal duidelijk waarom dit gebeurde. Maar van wat we gehoord hebben van deze mevrouw, was haar vader een goede man en de laatste die zoiets verdiende.

‘Vrijheid is iets moois’

Toen we mevrouw Borger vroegen over vrijheid, was haar eerste reactie: “Dat is iets moois”. Ze vertelde dat we ervan moeten genieten dat we in zo’n vrij land als het onze wonen. Dat we niet zonder schoenen bij mensen hoeven aan te bellen voor eten. De Tweede Wereldoorlog was een verschrikkelijke tijd, waar ze liever niet aan terugdacht. We moeten eerder blij zijn dat we nu leven, en niet toen, en dat we vrij zijn om te doen wat we willen.

Overal was het feest. Je kon de muziek al van verre horen. Ook mevrouw De Ruite vierde feest. Ze was toen nog maar elf, maar had voor haar leeftijd al veel meegemaakt. In de vijf voorgaande jaren had ze een periode zonder vrijheid ervaren en de oorlog was, zoals ze vaak zegt, een rare, rare tijd. Mevrouw Steenkist was in die periode twintig jaar. De jongeren van nu hebben nooit een periode van onvrijheid gekend. Tegenwoordig wordt vrijheid in Nederland als vanzelfsprekend gezien, dit geldt echter niet voor alle landen. De wereld is er de afgelopen tien jaar namelijk niet vrijer op geworden. 2,6 miljard mensen leven momenteel in een ‘onvrij’ land.

Wij hebben met mevrouw De Ruite en mevrouw Steenkist gesproken over hoe zij zoiets hebben ervaren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Heftige gebeurtenissen

In het begin van de oorlog was mevrouw De Ruite zes jaar en mevrouw Steenkist was vijftien jaar. Beiden hebben een aantal heftige gebeurtenissen meegemaakt. Zo heeft mevrouw De Ruite ons het volgende verteld over hoe haar dagelijks leven werd beïnvloed door onder andere onderduikers, die bij haar thuis verbleven.

Het dagelijks leven ging gewoon door. Ik ging overal op de fiets heen en speelde vaak buiten met vriendinnen, omdat ik enig kind ben en mijn ouders vaak geen tijd voor mij hadden. Als ik even alleen wilde zijn, kon ik altijd op mijn kamer terecht. Onze thuissituatie was niet zoals die van de andere kinderen, wij hadden namelijk onderduikers in huis. Hoewel mijn ouders mij niets vertelden over wat er precies aan de hand was, heb ik altijd meegekregen dat ik er niets over mocht zeggen. Tegen niemand. Overdag waren de onderduikers er meestal niet, maar ’s avonds aten ze wel mee en ze sliepen ook in ons huis. Bovendien hielpen ze mee met het huishouden. De onderduikers bleven een paar dagen/weken en dan vertrokken ze weer.

 ‘Bang voor de bommen’

Ik ging niet meer naar school en deed ook niet aan sport. Ongeveer één keer per week kwam er een vliegtuig overvliegen en dan was ik heel bang dat er bommen werden geworpen, dus zocht ik bescherming bij mijn ouders. Als er iets fout was gegaan in het dorp, werd de avondklok als straf eerder ingesteld. En als je nog te laat werd aangetroffen op straat, werd je meegenomen naar een kazerne. Die mensen werden niet meer teruggezien.

Ook de vader van mevrouw Steenkist werd naar een kazerne gebracht, nadat hij was opgepakt. Mevrouw Steenkist woonde met haar broers en zussen in Vogelenzang. Net als mevrouw de Ruite speelde zij vaak buiten met haar vriendinnen en moest zij rekening houden met de avondklok.

 Opgepakt

Op een avond was ik blaadjes aan het rondbrengen toen de avondklok ging. Die blaadjes waren van ‘De ondergrondse’, een verzetsgroep. De mensen bij ‘de ondergrondse’ zochten uit wie er te vertrouwen waren en daar ging ik dan langs.

Op die avond was ik heel bang en wilde snel naar huis gaan, maar ik werd opgepakt door een soldaat. Deze liet mij echter gaan, onder voorwaarde dat ik heel snel naar huis ging. Het was het engste moment dat ik ooit heb meegemaakt. Hij wist natuurlijk niet dat ik die blaadjes bij me had. Als hij dat wel wist was ik naar een kazerne gebracht en ik weet niet wat er daar gebeurd zou zijn.

 ‘Vader werd weggebracht naar de kazerne’

Je kon voor van alles naar de kazerne gebracht worden. Bijvoorbeeld voor te laat op straat zijn. Of als je werd verdacht van het plegen van verzetsdaden. Iedereen was bang om naar de kazerne gebracht te worden, maar veel mensen wisten niet precies wat er daarna met je gebeurde. Zo vertelde mevrouw Steenkist ons het volgende:

Ik heb nooit geweten waarom mijn vader op een dag werd weggebracht naar de kazerne. Van de kazerne werd hij naar een schip gebracht ergens in een meer, ver van Vogelenzang (ons dorp). Op dat schip werd hij dag en nacht bewaakt door een soldaat. Gelukkig voor hem en voor ons was het een vriendelijke soldaat, die het toeliet, wanneer mijn moeder, broers en zussen en ik op hongertocht naar mijn vader gingen, wij eten van de boot meenamen naar huis. Hiervoor moesten wij heel lang lopen en wij sliepen ’s nachts niet in bedden, maar in een laag stro dat in de hal van onze tijdelijke verblijfplaats was verspreid.

Rond die tijd moest ik ook vaak eten gaan halen. Er is mij bijgebleven dat ik een keer een doos koekjes moest halen. Toen ik thuis kwam, was de hele doos leeg. 

Belangrijke verhalen om te bewaren

Door deze heftige verhalen gehoord te hebben, zijn wij ons nu meer bewust van de betekenis van vrijheid en waarderen wij het nu meer. Tegenwoordig leven er niet meer heel veel mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Die periode heeft een grote invloed gehad op de manier waarop wij nu leven. Dus het is belangrijk dat deze verhalen bewaard blijven voor volgende generaties. Wij leven in vrijheid, mede dankzij deze mensen. Daar mogen we af en toe best bij stilstaan, zoals op 4 mei.

Maria en Hannah

Toen de heer Elfrink in 1944 21 jaar oud was, werd hij, terwijl hij vanaf zijn zus naar huis fietste, bij een razzia opgepakt door de Duitsers. De Duitsers namen iedereen tussen de 18 en 48 mee, ongeacht wat ze gedaan hadden. Dit is een enorm ingrijpende gebeurtenis geweest in het leven van de heer Elfrink en daarom hebben wij besloten dit verhaal op te schrijven, opdat het nooit vergeten zal worden. We hebben geprobeerd het verhaal zo dicht mogelijk bij de waarheid op te schrijven.

De arrestatie van de heer Elfrink

De heer Elfrink werkte tijdens de oorlog in de binnenvaart. In de winter van 1944 lag hij met zijn schip in Hoorn, waar het schip vastvroor, maar hij moest nog distributiebonnen halen bij zijn drie jaar oudere zus, die in Hillegom woonde. Hij ging daar heen op de fiets en heeft daar overnacht. De volgende ochtend ging hij weer op de fiets terug. Maar toen hij bij Heemstede kwam, zag hij vier Duitsers die “halt halt halt!” riepen ”Ausweis!” (persoonsbewijs). Er werd daar een razzia gehouden door de Duitsers. “Nou ja, als het twee moffen waren geweest had ik ze nog wel aan gekund, maar vier ging niet.”

Op transport naar Duitsland

Elfrink werd daar met andere mensen die opgepakt en uit huizen gehaald waren in een garage gedreven. In de middag kwam er een grote auto waarin de fietsen en iedereen werd ingeladen om naar de Rijkstraatweg gebracht te worden, de kazerne. Daar werden ze in een garage gedreven en die avond werden de 2.600 man bij elkaar gedreven en naar het station gebracht. De Duitsers waren gewapend en je werd ter plaatse in je rug geschoten als je niet gehoorzaamde. ”Dat deden ze gewoon.”  Ze werden vanaf het station naar Amsterdam vervoerd, waar ze tijdelijk onder het Centraal Station hebben gezeten. De volgende ochtend werden ze naar een kade in Amsterdam vervoerd. Daar hebben ze vervolgens een dag of zes gezeten voordat ze in de avond op transport werden gezet naar Duitsland. Op de trein zat voor en achter een post. Als er iemand uit de trein sprong, hoorde je schoten van de voor- en achterpost vandaan komen. “Maar ja, ik zeg: ik ga niet mee naar Duitsland. Ik word nog liever doodgeschoten”.

Uit handen van de Duitsers

Bij Voorthuizen is Elfrink toen bij heldere, volle maan uit de trein gesprongen, terwijl de trein met 60 km/h over de rails reed. De voorste post had wel op hem geschoten, alleen de achterste post niet. Dat is ook de reden dat hij dit overleefd heeft. Hij was vanuit de trein in een greppel beland, waarna hij de nacht had doorgebracht in een schuurtje van een huis, waarvan de voorgevel weggeblazen was. In de ochtend kwam er een boer langs aan wie hij vertelde wat er gebeurd was. Waarop de boer zei: “Kom maar mee, ga maar naar die boerderij”. De heer Elfrink zei toen: “Ja, ik was toen op zoek naar een koeienstal, waar de warmte was.” Bij die boerderij mocht hij naar binnen van de boer en werd hij naast een groot fornuis gezet om op te warmen. Daarvandaan is hij gaan lopen naar Harderwijk en vanaf Harderwijk wilde hij gaan lopen over het ijs naar Hoorn toe. Maar twee schippers daar zeiden tegen hem: “hang jezelf dan maar op, dan ben je van een hoop ellende af, want op het ijs wordt ook op je geschoten.” Hij is toen in plaats van over het ijs, in drie dagen er omheen gelopen. De rest van de oorlog de de heer Elfrink uit handen van de Duitsers gebleven.

Voor ons project over vrijheid hebben wij op 26 maart de veteraan Bert Kruis geïnterviewd, over zijn uitzending naar Libanon op twintigjarige leeftijd. Op jonge leeftijd had hij de keuze al gemaakt: ‘ik wil uitgezonden worden’. Wat meespeelde in zijn keuze om het leger in te gaan, was het feit dat de vader van Bert zelf een marinier was, van zijn 16e tot zijn 55e, en vaak van huis was. Bert wilde dit avontuur ook, dus besloot hij om beroepsmilitair te worden. Zijn vader was echter nooit op uitzending gestuurd. Op het moment dat hij had besloten uitgezonden te willen worden, was er echter nog geen sprake van kans op uitzending. Toen er in Libanon even later oproer ontstond, werd het opeens toch wel veel ‘echter’.

Schieten rondom de blauwhelmen

Bert was de oorlog ingestuurd als blauwhelm. Dit hield in dat ze voornamelijk gestuurd waren om toezicht te houden, te bemiddelen of troepen te ontwapenen. Bert verbleef in Libanon met Ieren, Ghanezen, Noren en Zweden. Ook al hadden ze verschillende nationaliteiten, er was altijd een soort gevoel van verbroedering. Omdat de blauwhelmen door bijna niemand als vijand worden en werden gezien, maar meer als verhindering werd er minder op hen geschoten. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat dit nooit gebeurde of dat Bert niet vaak in de omgeving van geweld kwam. Op sommige momenten kwam het zelfs voor, zoals Bert het zei, dat de kogels hem om de oren vlogen. Een voorbeeld hiervan is toen zij een keer op patrouille gingen. De Israëliërs vernamen dat er ook Palestijnen in dat gebied zaten. Zij begonnen te schieten rondom de blauwhelmen. Dit zorgde voor het gewilde effect: de blauwhelmen gingen in dekking, de Israëliërs konden zonden moeite ‘hun ding doen’.

Spannende tijden

De bevolking van het dorp waar Bert verbleef, Al-Mantsouri, was erg blij met hun aanwezigheid. De blauwhelmen lieten voor een groot deel de rust terugkeren waardoor de Libanezen weer toekwamen aan het “normale” leven leiden wat ze gewend waren. Voor hem zelf waren het tamelijk spannende tijden wanneer hij patrouilleerde in de plantages, omdat hij vaak tussen de vechtende partijen zat en er vaak met grof geschut werd geschoten en dat erg gevaarlijk kon zijn. De Palestijnen hadden het echter wat minder goed op de blauwhelmen. Dit kwam door het feit dat hun wapens vaak werden ingenomen door bijvoorbeeld Bert met zijn kameraden wanneer ze door de bufferzone liepen. Hij vertelde ons ook dat er aan de kant van de Palestijnen jongens meevochten van onze leeftijd met een Kalasjnikov, dit vonden we erg schokkend om te horen.

Jongens van onze leeftijd

Bert Kruis heeft na zijn uitzending weinig tot geen last gehad van trauma’s, behalve een enkele keer bij verdachte geluiden in het bos, die hem deden denken aan zijn tijd op de plantage. Het feit dat in oorlogen jongens van onze leeftijd betrokken waren, wellicht gedwongen, vonden wij het meest schokkend van het hele interview.

Wij hadden erg veel moeite met ons voorstellen hoe het zou zijn als er nu in Nederland oorlog zou uitbreken en wij zouden moeten meevechten. Wij zijn daarom ook erg blij met het feit dat dit hier niet zo is en we kunnen genieten van onze vrijheid!

Al bij al hebben we enorm veel respect voor alle mensen die hun leven op het spel zetten door te vechten voor ieders vrijheid. Ook willen we Bert Kruis heel erg bedanken voor het interview.

Remmelt Scheringa & Zee Fischer

Sena regelt de rechten van muzikanten en producenten. Zij krijgen een vergoeding als hun muziek in het openbaar gedraaid wordt. Elke dag zet Sena zich in voor haar rechthebbenden. Dat zijn er nu ruim 28.000.
Muzikanten en producenten krijgen hun vergoeding dankzij muzieklicenties. Bedrijven en organisaties sluiten die licenties af bij Sena. Als organisatie zonder winstoogmerk betaalt Sena de geïncasseerde gelden tegen zo laag mogelijke kosten door. Op die manier krijgen de makers van muziek waar zij recht op hebben.
Sena werkt op basis van de Wet op de naburige rechten en is gevestigd in Hilversum. Voluit staat Sena voor Stichting ter Exploitatie van Naburige rechten.

Op 5 mei vindt in Haarlem ieder jaar Bevrijdingspop plaats. Het festival wordt bezocht door ongeveer 140.000 mensen die afkomen op de gezelligheid, hun favoriete artiest willen zien optreden of ‘iets’ met het thema vrijheid hebben.

Live Review Team

De website en social media spelen een (steeds) belangrijke rol op ons festival. Door middel van algemene berichten en verslagen van optredens laten we onze bezoekers en geïnteresseerden weten wat er te gebeuren staat of gebeurd is.

Het Live Review Team bestaat uit circa 20 razendsnelle reporters die op 5 mei in duo’s verschillende optredens bezoeken en daar vanuit de communicatiecabin backstage verslag van doen op bevrijdingspop.nl. Als lid van het Live Review Team schrijf je op 5 mei ongeveer 3 artikelen en maak je daar ook de foto’s bij (met je smartphone). Uiteraard weet je van tevoren je schema, zodat je je kunt voorbereiden en verdere plannen voor de dag kunt maken.

Als Bevrijdingspop-vrijwilliger word je verder uitgenodigd bij de Grote David & Jeroen Show op 2 mei en natuurlijk voor de afterparty voor vrijwilligers na het sluiten van de festivalhekken. Ook bij het Bedankfeest op zaterdag 20 mei ben je van de partij!

Aanmelden

Wil jij meedoen met Bevrijdingspop als lid van het Live Review Team 2019? Meld je dan aan via deze pagina.
Vermeld erbij dat je je wilt aanmelden voor het Live Review Team. Graag tot snel!

Foto boven het artikel: Archie Backx

 

De Blikopener is een tent waar bezoekers op een interactieve manier worden gewezen op hun eigen en andermans vooroordelen. We nodigen jou als bezoeker uit je oordelen mee naar binnen te nemen en je te laten verrassen. De bedoeling is om zo onbevangen mogelijk te ontdekken hoe jij over anderen denkt, maar ook hoe anderen over jóu denken.

Programma De Blikopener – een tent vol vooroordelen en stereotypering. Of toch niet?

In De Blikopener zijn tussen 12.00 en 18.00 uur verschillende activiteiten te beleven. Zo is er vier keer een theatervoorstelling ‘Fair Play’ van 30 minuten te zien door theatergroep DEGASTEN en Spoken Word en creatieve activiteiten te beleven door de Haarlemse leerlingen die meedoen met School of Freedom – dit in de tijd dat DEGASTEN niet speelt. Er is plek voor zo’n 24 bezoekers in De Blikopener.

© Cris Toala Olivares/ Anne Frank Stichting

DEGASTEN

DEGASTEN is hét jongerentheatergezelschap van Amsterdam. DEGASTEN maakt rauw, fysiek en interdisciplinair theater. Op Bevrijdingspop speelt DEGASTEN Fair Play , een  interactieve voorstelling over vooroordelen, discriminatie en groepsdruk in samenwerking met de Anne Frank Stichting. De Anne Frank Stichting ontwikkelt educatieve producten ter bezinning op de gevaren van antisemitisme, racisme en discriminatie en het belang van vrijheid, gelijke rechten en democratie.

Het theaterstuk van DEGASTEN is speciaal voor Bevrijdingspop aangepast aan de tent. Er spelen 8 acteurs tegelijkertijd. Het publiek wordt gevraagd plaats te nemen bij een acteur aan tafel. Iedere acteur neemt zijn of haar groepje publiek mee in zijn of haar verhaal over stereotypering, groepsdruk en vooroordelen.

Bekijk hier de promo:

Na de voorstelling loopt het publiek naar buiten en is er op hekdoeken ruimte om je mening te geven over het theaterstuk ofwel over ‘vrijheid’. Een aantal leerlingen van School of Freedom is hierbij aanwezig.

School of Freedom

17 jongeren, van verschillende middelbare scholen uit en rondom Haarlem, gaven zich in december 2016 op om deel te nemen aan School of Freedom, een kunst-educatief project van Marijke Westerveen en Maarten Bos onder de vleugels van Bevrijdingspop.
Tussen januari en april 2017 hebben de jongeren masterclasses gevolgd van gastdocenten met expertises in kunst, filosofie en maatschappelijke kwesties. Tijdens de masterclasses stond het thema ‘vrijheid’ centraal en kregen de jongeren de kans om middels o.a. spoken word, cartoons, muziektheater en performance te laten zien en horen hoe zij over vrijheid denken en wat zij graag zouden willen uitdagen als ‘Vrijheidsstrijders’.
De masterclasses leiden uiteindelijk naar een eigen performance op 5 mei, tijdens Bevrijdingspop.
De jongeren laten daar op artistieke wijze hun ideeën over vrijheid zien en deze verspreiden onder het publiek. Ze zijn zowel op het terrein als in de tent te vinden.

Wees er snel bij om bij De Blikopener aanwezig te zijn

Wil je een voorstelling zien in de tent? Wees er dan snel bij, want er is beperkt ruimte in de tent.
Illustratie boven het artikel: Emma Ringelding

Altijd maar hard zoekend naar sponsoren in geld en/of goederen. Eerlijk gezegd, niet heel makkelijk, maar toch gaat Team Relatiemanagement er iedere keer vol voor. En dat start gewoon alweer op 6 mei! Naar allerlei Haarlemse netwerkbijeenkomsten, eigen borrels organiseren, op bezoek bij potentials en meer. Een paar highlights van afgelopen jaar:

Op 2 februari 2017 heeft Relatiemanagement een eerste eigen sponsorborrel georganiseerd – gesponsord door het Carlton Hotel. Met een fantastische opkomst en diverse leuke sponsordeals een geslaagde avond!

Beemsterkaas is dit jaar een grote sponsor. Zij komen met een foodtruck, lenen ons kaasmeisjes met plateaus kaas voor op het vipdeck én sponsoren alle vrijwilligers met 5.000 plakken kaas. Super tof!

Ook op de maandelijkse Koninklijke HFC borrel is Bevrijdingspop Haarlem een graag geziene gast. Iedere maand is er een delegatie van Relatiemanagement aanwezig. Eind maart hadden wij ‘zendtijd’ en zijn er een paar leuke deals binnengesleept.

Relatiemanagement is ook buiten de stadsgrenzen bezig. Marjan is docente op de Hogeschool Utrecht en heeft haar klassen de opdracht gegeven een sponsorplan uit te werken voor Bevrijdingspop Haarlem. De Utrechtse studenten zijn mega enthousiast en hebben verfrissende ideeën!

Op 5 mei is team Relatiemanagement gastvrouw & -heer tijdens de borrel op het vipdeck, waar alle sponsoren bedankt worden met een hapje en een drankje. Ook deze borrel is weer gesponsord!

Team Relatiemanagement (RM) bestaat uit een mooie variatie bijzonder leuke mensen: Babs, Jasper, Marianne, Marion, Marjan en Timo onder aanvoering van Monica.

De Jeugd van Tegenwoordig werd in 2005 opgericht door Willie Wartaal, Vjèze Fur, Faberyayo en Bas Bron. Vijf platen verder is de hiphopgroep niet meer weg te denken uit de Nederlandse hitlijsten. De eerste helft van 2017 staat in het teken van hun poppenmusical Watskeburt?!

Ambassadeurs van de Vrijheid 2017

Op 5 mei speelt De Jeugd van Tegenwoordig samen met De Staat en Broederliefde op de veertien Bevrijdingsfestivals. Wat betekenen 4 en 5 mei voor De Jeugd?

Vjèze Fur: “Ik zie de herdenking als een moment voor mezelf. Om even na te denken en stil te staan bij wat er allemaal gebeurt in de wereld. Het is ook belangrijk om dat aan je kinderen mee te geven.”

Willie Wartaal: “Als ik heel eerlijk ben, dan weet ik nooit zo goed wat ik met die twee minuten aan moet. Ik denk elke week wel aan vrijheid en oorlog. Dat zit bij mij zo in mijn systeem.”

Faberyayo: “Voor mij is het echt een ding, een moment van bezinning. We moeten blijven leren van het verleden. Maar als ik naar de wereld van vandaag kijk, dan lijkt het wel alsof we alles zijn vergeten. Kijk wat er in Syrië gebeurt. Heeft het herdenken en herinneren dan wel zin? Ook al geloof ik echt dat niemand oorlog wil.”

Vjèze Fur: “Vrijheid is een moeilijk en groot thema. Daarom vind ik het heel belangrijk dat we ambassadeurs zijn. Om er – ook al is het maar een klein beetje – invulling aan te geven.”

Willie Wartaal: “Aan de andere kant bestaat echte vrijheid niet. We leven namelijk in een bepaald systeem dat van alles voor ons dicteert. Ik vind het gek dat er nog steeds wapens in fabrieken worden gemaakt. En dat het allemaal om geld draait. Als kinderen in Syrië worden vermoord vinden we dat vreselijk. Maar die kogels hebben maar één doel, en dat is geld maken.”

Faberyayo: “Afgelopen jaar heb ik Oorlog en vrede van Tolstoj gelezen. Daar komen allemaal jonge Russische knapen in voor die blind opgaan in het patriottisme. Het is voor hen een eer om te mogen sterven voor moeder Rusland. Dat sentiment bestaat nog steeds in onze wereld. Alleen hebben die knapen nu andere namen en speelt het zich af in andere landen. Daarom is het zo belangrijk dat je vrijheid herdenkt, maar vooral ook tolerantie omarmt.”

Na de Bevrijdingsduik op 1 januari is het tijd voor het tweede vrijheidsevenement van Bevrijdingspop 2017. In de Toneelschuur kijken scholieren op 2 februari samen naar de voorstelling Mirad, een jongen uit Bosnië. Daarna gaan zij in debat, met elkaar en onder leiding van de acteurs, over het onderwerp: Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

School of Freedom

Het Bevrijdingsdebat is dit jaar niet alleen het tweede vrijheidsevenement op weg naar 5 mei. Het maakt tevens onderdeel uit van een reeks masterclasses. In deze School of Freedom worden de leerlingen op kustzinnige wijze uitgedaagd. Op 4 en 5 mei wordt de School of Freedom afgesloten met performances op het terrein van Bevrijdingspop.

De leerlingen worden via School of Freedom en door hun eigen docenten voorbereid op het Bevrijdingsdebat. Zo spreken zij een deel van de stellingen groepsgewijs voor en wordt een video-opdracht voorbereid. Deze video wordt op 2 februari vertoond ter inleiding van de stellingen in het debat.

Mirad, een jongen uit Bosnië

Dit verteltheaterstuk van Ad de Bont gaat over de veertienjarige jongen Mirad die, vanwege de oorlog, uit zijn land Joegoslavië moet vluchten.

‘Mirad, een jongen uit Bosnië’ is in de uitvoering van theatergroep SAS een zogenaamde reading. Dit betekent dat er wordt opgevoerd met het tekstboek bij de hand.

Van deze tekst gaf SAS in het midden van de Jaren negentig meer dan honderd voorstellingen. De media kopten destijds: ‘Toneelstuk Mirad indrukwekkend’ en vervolgden met de mededeling dat het publiek ‘ademloos luisterde naar het verhaal over de vluchteling Mirad.’

Recent zetten lezers van het van het Nederlandse theatertijdschrift dit stuk op plaats vier in de ranglijst van beste Nederlandse toneeltekst aller tijden, achter grote wereldschrijvers als Beckett, Albee en Shakespeare.

Naast de voortdurende actualiteitswaarde (oorlogen houden helaas nooit op) is die uitverkiezing een reden waarom SAS het stuk opnieuw heeft opgepakt.

Het Bevrijdingsdebat is helaas niet vrij toegankelijk, maar vindt plaats als een besloten voorstelling.

Vrijheidsevenementen

Het Bevrijdingsdebat op 2 februari (2/2) is de tweede in een reeks van vijf evenementen in de aanloop naar Bevrijdingspop 2017 met een link naar vrijheid. Op 1/1/ was de Bevrijdingsduik in Zandvoort, op 3/3 vindt de Bevrijdingswandeling plaats en op 4/4 de Bevrijdingsrun. De reeks eindigt in mei met het Herdenkingsconcert op 4 mei en natuurlijk Bevrijdingspop zelf op 5/5.
Met de organisatie van vrijheidsevenementen wil Bevrijdingspop Haarlem meer nadruk leggen op de achterliggende boodschap van het festival: Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Bevrijdingspop staat synoniem voor vrijheid. Iets waar we in Nederland al ruim 70 jaar in mogen leven en van mogen genieten. Velen van ons zien vrijheid als een vanzelfsprekendheid en vergeten dat destijds hard voor die vrijheid is gestreden. En we hoeven we niet zo ver terug in de tijd om ons te realiseren dat vrijheid niet voor iedereen vanzelfsprekend is.

Het feit dat wij in ons land wél in vrijheid mogen leven, verdient een bijzonder moment om bij stil te staan. Dat doet Bevrijdingspop Haarlem door op 4 mei (Herdenkingsconcert) en 5 mei (Bevrijdingsdag) in de Haarlemmerhout in Haarlem voor de 37ste keer Bevrijdingspop te organiseren: hét bevrijdingsfestival van Noord-Holland en omstreken.

Het festival is in de loop der jaren uitgegroeid tot een van de grootste van Nederland: jaarlijks genieten ruim 130.000 bezoekers van een gevarieerd programma, dat naast veel muziek uit vele culturele en maatschappelijke projecten bestaat.

“Ik heb gisteren nog een Facebook-event aangemaakt voor mijn optreden hier vandaag, er zouden 70 mensen komen… Ik zie dat jullie met iets meer gekomen zijn!” verhaalt Yorick van Norden vanaf het hoofdpodium op het Haarlemse Bevrijdingspop tegen een zonovergoten en vol vlooienveld. Het is 5 mei 2016 en Yorick staat, met band, zijn eigen bitterzoete liedjes te vertolken in zijn thuisstad.

Een kijkje achter de schermen bij Yorick van Norden op Bevrijdingspop 2016

Je zou Yorick kunnen kennen van zijn vroegere bandje The Hype, maar tegenwoordig is hij vooral bekend van zichzelf. De singer-songwriter grossiert in aanstekelijke deunen; op het eerste gehoor vrolijk en zorgeloos, maar in Yoricks geval altijd gelaagd.

Met visserspet en zonnebril backstage

Een uur eerder was de 30-jarige Haarlemmer met  visserspet en zonnebril backstage te vinden. Als een bezige bij heen en weer lopend; iedereen even gedagzeggen. Het oudste bevrijdingsfestival van Nederland is bekend terrein voor hem en hij lijkt zich dan ook helemaal op z’n gemak te voelen. Hij beweegt zich snel en makkelijk tussen kleedkamer, artiestenruimte en het podium. Er moet veel gebeuren in de korte tijd voor het optreden; naast handjes schudden en gedagzeggen nog een kort radio-interview voor de regionale zender Haarlem105. Hier staat Yorick heel relaxed, met een cola in z’n hand, over de schouder van de radio-dj mee te kijken naar de livebeelden vanaf het festivalterrein. Als er gevraagd wordt wat men kan verwachten van het aanstaande optreden, antwoord hij: “We zullen geen dansjes gaan doen, geen bijzondere pakjes aan hebben en ook niet te veel tussen de liedjes door praten. We moeten het vooral hebben van de muziek zelf.” Hij vervolgt lachend: “De meest spannende momenten van de set zullen de instrumentenwissels zijn.”

Yorick bij Haarlem105

Bedrijvigheid achter de schermen

Zodra de dj het interview afsluit door aan te kondigen de nieuwe singel Hard Road Up, Free Fall Down te draaien, snelt Yorick onder een vriendelijk dank-je-wel alweer de deur uit. De bandbus moet namelijk nog worden uitgeladen en de instrumenten moeten op het enorme podium naar boven worden gereden en gesjouwd. Daar, aan de achterkant van het podium, is het een komen en gaan van zowel mensen van de organisatie als artiesten die bezig zijn met het klaarzetten van instrumenten, versterkers, snoertjes en draden. Als een soort file staan er grote zwarte platen op wielen in volgorde van de optredens met daarop de instrumenten van de verschillende bands opgesteld. Hierdoor kan het allemaal, als het moment daar is, makkelijker op het podium worden gereden. Op het podium zelf is er niets te zien en te merken van wat er aan de zij- en achterkant gebeurt, de mensen op het veld hebben geen idee van de bedrijvigheid die zich achter de schermen afspeelt.

Yorick van Norden maakt zich klaar om te spelen

Geen rekening gehouden met de drukte

Zo is Yoricks band druk bezig met het stemmen van de gitaren terwijl, op nog geen 10 meter afstand, de jonge band MANTRA het festival opent. Als Yorick ondertussen met stagetape de setlists op de juiste plek plakt, blikt hij terug op 10 jaar geleden toen hij daar stond met zijn oude bandje The Hype. Het is traditie dat de winnaar van de Rob Acda Award, een muzikale competitie voor veelbelovende muzikanten uit Haarlem en omstreken, Bevrijdingspop opent. Zoals MANTRA die dit jaar won, won The Hype die in 2007. Het is mooi om te zien dat hij zich nu, precies 9 jaar later, op dezelfde plek klaarmaakt voor een groot solo-optreden. Destijds was het nog zo dat de band begon met spelen exact op het moment dat de poorten om 12.00 uur opengingen. Tijdens de start stond er dus nog helemaal niemand op het veld en naar mate de set vorderde, kwamen mensen vanuit de verschillende ingangen naar het podium lopen. Een vreemd begin van een optreden, zeker voor een jong bandje dat nog naam moet maken. Gelukkig is dit tegenwoordig anders en krijgt Mantra nu de kans om te openen voor publiek. Het is een prachtige dag en ondanks het relatief vroege tijdstip stroomt het veld flink vol. Tijdens het klaarzetten van de instrumenten aan de zijkant van het podium kijkt Yorick met een schuin oog naar het veld. Hij had er rekening mee gehouden dat er best wat mensen zouden zijn, maar was er niet vanuit gegaan dat het er heel druk uit zou zien. Hier en daar een plukje mensen op een kleedje die rustig aan het opstarten waren, dat is wat hij hoopte. Maar veel ruimte voor zitten is er niet meer, het veld stroomt gestaag vol en de mensen blijven verwachtingsvol staan.

Speciale bandbezetting

Zenuwachtig is Yorick niet, hij heeft er vooral veel zin in. Vandaag speelt hij met een iets andere bandsamenstelling dan normaal. Kees Schaper die meestal bij Yorick drumt, is vandaag met Jett Rebel mee, die ook op verschillende bevrijdingsfestivals staan. Het is gebruikelijk dat bandleden in verschillende bandjes spelen; zo speelt Yorick ook met Bent van Looy mee. Maar op dagen zoals deze, of zoals Koningsdag en Record Store Day, moet er altijd goed gekeken worden naar de bandbezettingen. Kees wordt vandaag vervangen door Jeroen Kleijn, wat meteen maakt dat Yorick met allemaal oud-leden van de band Johan op het podium staat, want ook gitarist Maarten Kooijman en bassist Diets Dijkstra speelden ooit in die band. Dat hij daarmee begeleid wordt door bandleden uit een band die door velen wordt gezien als een van de beste uit de Nederlandse popgeschiedenis, is iets waar Yorick naar eigen zeggen niet over nadenkt, het zou hem alleen maar zenuwachtig maken.

‘Hey Haarlem’

De mannen zijn er nu echter helemaal voor hem, en dat wordt nog duidelijker als de presentatoren van het hoofdpodium, Barend en Wijnand, de band aankondigen. Als er klinkt: “Veel plezier bij Yorick van Norden”, duwt de rest van de band hem vriendschappelijk als eerste het podium op onder de woorden: ‘Jij bent toch Yorick van Norden!’. En nadat Yorick het publiek met een vertrouwd ‘Hey Haarlem’ begroet, begint de band vol overtuiging aan de set.

Setlist Yorick van Norden

Optreden in je thuisstad is speciaal

Het optreden verloopt op rolletjes. Het diverse publiek vermaakt zich goed in het warme voorjaarszonnetje en er wordt door sommigen voorzichtig meegezongen en gedanst. Zo nu en dan wordt er een kind op de schouders gehesen dat dan, met felgekleurde oorkappen op, boven de mensenmassa uitstijgt en geniet van de muziek en het goede zicht. Er staan voor Yorick veel bekenden vooraan; dat krijg je bij een thuiswedstrijd. Eerder die dag vertelde hij dat het heel speciaal voor hem is om in zijn thuisstad op te treden, juist omdat hij er zoveel mensen kent. “Dat is altijd anders dan spelen voor onbekenden. Het is fijn om bekende gezichten te zien, dat voelt vertrouwd, maar legt de lat misschien zelfs ook nog wel wat hoger. Mensen kunnen al verwachtingen hebben op basis van eerdere shows of ervaringen.”

Happy Hunting Ground

Het merendeel van de set bestaat uit nummers van Yoricks solo debuutplaat Happy Hunting Ground, toch zijn er twee opvallende uitzonderingen. Zo is het derde nummer van het optreden is een oude en vertrouwde; Travelogue is oorspronkelijk van The Hype maar klinkt in deze setting minstens zo vrolijk en catchy als het origineel. Het is te merken dat een deel van het publiek dit bekend in de oren klinkt. Mogelijk opvallender is het zevende liedje dat de band tere gehore brengt; Had Enough. Dit is oorspronkelijk van White Nose; een zijproject dat Yorick in 2013 is aangegaan met The La La Lies-gitarist Louis Inghels met een rauwer geluid dan The Hype en melodieuzere liedjes dan The La La Lies. De tekst is meer politiek getint dan wat men tot dan toe van Yorick gewend was en de muziek zelf vele malen donkerder. Je zou voorzichtig kunnen concluderen dat Yorick voor zijn sologeluid de melodielijnen van The Hype heeft gekoesterd, maar meer diepte en bezieling in de teksten heeft gestoken en voor zichzelf het beste van twee werelden heeft gecombineerd.

Meedoen met de groten

Naast twee optredens met The Hype, stond Yorick vorig jaar ook al solo op Bevrijdingspop. Toen stond hij op het andere (kleinere) Jupilerpodium, maar het voornaamste verschil zat hem echter in het weer; een deel van het festival werd afgelast vanwege de harde wind. De sfeer en beleving tussen deze twee optreden zijn niet te vergelijken. Dat Bevrijdingspop voor Yorick bekend terrein is, is duidelijk. Daarbij is Bevrijdingspop natuurlijk hét festival van Haarlem. De locatie is geweldig; in de Haarlemmerhout, uitkijkend op het paleis van Lodewijk Napoleon. Het blijft bijzonder om er als artiest te spelen, iedere keer weer.

Daarnaast is het ook niet zomaar een festival. Bevrijdingspop wordt volledig georganiseerd en gedraaid door vrijwilligers. Mensen die zich belangeloos inzetten zodat 140.000 mensen de vrijheid kunnen vieren. En deze betrokkenheid merk je terug in de gehele sfeer. Achter de schermen heeft iedereen zijn eigen rol, taak en instructie, want de opzet van het geheel is alles behalve amateuristisch. De verschillende kleuren polsbandjes geven wel of geen toegang tot verschillende backstage-gedeeltes. Er zijn gasten, pers, artiesten, runners, cateringmedewerkers, beveiliging en op- en afbouwers en zo nog meer. Als artiest hier optreden is niet voor spek en bonen, het is echt meedoen met de groten.

Snel wat drinken, chips en een appel, dan weer door…

Voordat de band het laatste nummer inzet bedankt Yorick de menigte: “Ik had dit niet durven dromen, dit is nu al een van de mooiste optredens van de afgelopen jaren, en het is nog niet eens echt klaar!”  Na het sfeervolle en uitgesponnen nummer Tangier als afsluiter, komt de band met Yorick als stralend middelpunt het podium af. In de coulissen volgen direct menige schouderklopjes en een korte evaluatie. Aan de gezichten is duidelijk te zien dat ze genoten hebben en ze zijn, ondanks kleine verbeterpunten voor de volgende keer, tevreden over de performance. Veel tijd om na te genieten is er echter niet. De volgende band moet opbouwen dus de instrumenten moeten ingepakt en afgevoerd worden. Op het podium wordt inmiddels het vrijheidsvuur ontstoken, wat vanuit Wageningen door lopers naar Haarlem is gebracht. Daarnaast is Nielson, een van de ambassadeur van de vrijheid dit jaar, net met een helikopter overgevlogen en kan elk moment met zijn crew aankomen voor een bliksemoptreden, voordat hij weer doorvliegt naar de volgende stad.

Ook Yorick en zijn band hebben nog een volle agenda; ze moeten door naar Amsterdam om daar nog een optreden te verzorgen op een bevrijdingsfestival. Met dezelfde snelheid als het uitpakken en opbouwen wordt nu dan ook alles weer bij elkaar verzameld en in de bandbus gepakt. Snel nog even een flesje drinken, zakje chips en een appel. Voordat ze in de bus stappen neemt Yorick een slok van zijn water en zegt: “Ik had eigenlijk mijn stem nog iets meer willen sparen, maar als er zoveel mensen naar je staan te luisteren, wil je toch gewoon alles geven. Die menigte, dat is waanzinnig. Ik heb met The Hype ook wel een aantal zeer grote optredens gedaan, maar toch denk ik niet dat we eerder voor zoveel mensen hebben gestaan… Dit was ongeveer één of twee keer een uitverkocht Ziggo Dome, kunnen we die alvast van het lijstje strepen!” besluit hij lachend.

Tekst: Félice Hofhuizen

Foto boven het artikel: Archie Bax

Overige foto’s: Félice Hofhuizen

In Nederland herdenken we op 4 mei en vieren we vrijheid op 5 mei. Dit feest van vrijheid heeft zijn hoogtepunt op 5 minuten voor 5 wanneer alle Bevrijdingsfestival daar tegelijk bij stil staan. Nou ja…. stilstaan is er niet echt bij… staand voor het Jupilerpodium op het Frederikspark horen we op de achtergrond het Florapark ontploffen in een zee van geluid in een parade van de vrijheid en op het Hoofdpodium wordt live contact gemaakt met de 13 andere bevrijdingsfestivals en worden de vrijheidsballen in het publiek gegooid.

Op het Jupilerpodium geeft Mr.Weird Beard de vrijheid letterlijk door, namelijk aan zijn 2 dochters en vrouw terwijl een confettikanon afgaat. En het publiek? Dat viert het feestje mee in de stralende zon.

Vrijheid geef je door!

Het hoofdthema Van het 4 en 5 mei comité voor deze dag is: `Vrijheid geef je door`. Dit wordt muzikaal ondersteund door Typhoon die een cover speelt van Iedereen is van de wereld, van The Scene.

En met deze oproep wil het comité 4 en 5 mei benadrukken we dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Een ervaring die het best gedeeld kan worden met anderen. Het besef dat vrijheid kwetsbaar is en onderhevig aan angst, geweld en onderdrukking en uiteraard het besef dat velen in Nederland en daarbuiten in en na de Tweede Wereldoorlog deze vrijheid met hun leven hebben moeten beschermen.

Op 5 mei vieren dat we vrij zijn en betuigen we steun aan hen die dat niet zijn.

Het is natuurlijk een beetje een twijfelachtige eer, het Jupilerpodium openen. De mensen druppelen binnen en moeten hun plek op het terrein nog vinden. Maar gelukkig zijn er een hoop early birds die rechtstreeks koers zetten naar het Frederikspark. De eerste biertjes worden voorzichtig besteld en genipt, voetjes in het gras, zonnebrillen opgepoetst. Billen beginnen te bewegen en heupjes gaan kalm aan los.

En wat een heerlijke mannen om de dag mee te beginnen! Ze tillen ons op en nemen ons mee. Het is sferisch, symfonisch. Het zweeft en het zoeft. Zoet en verleidelijk, maar ook spannend aantrekkelijk. En het klonk nog goed ook!

Roel ‘GOSTO’ Vermeer blijkt een waar geluidsmeesterkok. Een snufje elektra met een saus van gitaren gegarneerd met een vette schep drums. Heerlijk. Hoe de kunsten van deze vier heren samensmelten is een lust voor het oor en oog.  Als dit de amuse is van deze dag, dan belooft het een goddelijk feestmaal te worden!

Tekst: Vanessa en Mare

[button link=”https://www.bevrijdingspop.nl/programma/blokkenschema/” color=”red”]Terug naar het blokkenschema[/button]

Eerst wil hij zanger worden. Daarna droomt hij van carrières als boekenschrijver, tekenaar en acteur – allemaal nog voor hij de middelbare school heeft afgerond. Het moge duidelijk zijn: al op jonge leeftijd weet Roy Michael Reymound (Eindhoven, 26 oktober 1986) dat hij niets voelt voor een gewone kantoorbaan. Hij wil zelf creëren. Maar nooit ziet hij een dergelijke loopbaan als een reële toekomstmogelijkheid. Als hij op zijn veertiende begint te rappen, is dat dan ook voornamelijk voor de grap. Maar stukje bij beetje wordt hij serieuzer, en op zijn twintigste vormt hij met Karimineel de groep Zwarte Schapen. Ondertussen maakt Fresku met enkele vrienden – onder meer regisseur Teemong – ook steeds vaker persiflerende filmpjes die hij op internet zet. En uiteindelijk volgt, eind 2008, op beide gebieden de doorbraak. Enerzijds wordt de meligheid van het typetje Gino Pietermaai door honderdduizenden mensen omarmd, anderzijds zetten de openhartige nummers ‘Brief Aan Kees’ en ‘Twijfel’ Fresku meteen op de kaart als een unieke, persoonlijke rapper.

Die combinatie van grappig en serieus, van knipoog en oprechtheid, kenmerkt Fresku’s werk. Als in 2009 debuutalbum ‘Fresku’ verschijnt, wordt dit onderstreept: de eerste single ‘Ik Ben Hier gaat bijvoorbeeld over Fresku’s moeilijke jeugd en al zijn onzekerheden, terwijl de video Kutkop juist een humoristische, grofgebekte Fresku toont. Die combinatie van uitersten slaat meteen aan – en in één klap behoort Fresku tot de top van de Nederlandse hiphop. Zelf omschrijft hij de tijd sinds zijn doorbraak als een ‘droomvlucht’. Er volgen lovende recensies, talloze optredens, meerdere State Awards, nominaties voor een 3voor12 Award en 3FM Awards.

Geleidelijk laat Fresku zich steeds meer zien via andere kunstvormen. Hij wil een verhaal vertellen, of dat nu is door middel van muziek, film, columns, seminars of workshops maakt hem niet uit. Zo maakt hij eind 2011 zijn officiële debuut als acteur in de bioscoopfilm New Kids Nitro, heeft hij met onder meer Gino Pietermaai een vaste rubriek op televisie, en verschijnen er nog talloze sketches en filmpjes online.

Muziek blijft voorlopig echter de hoofdmoot. In 2012 verschijnt ‘Maskerade’, Fresku’s tweede album, waarmee hij definitief laat zien niet zomaar een rapper te zijn, maar een verhalenverteller. De gastenlijst is in dat opzicht veelzeggend: Fresku laat zich niet assisteren door collega-rappers, maar door zangeressen als Izaline Calister en zelfs cabaretier Theo Maassen. Ook dit album wordt veelvuldig geprezen en slaat aan, waarna Fresku even lijkt uit te groeien tot een alomtegenwoordige media-persoonlijkheid. Hij kiest echter voor de Eindhovense luwte, en met vaste compagnon Teemong – die voor de verandering het hele album produceert – werkt hij rustig maar gestaag aan Nooit Meer Terug.

Dit derde album is bij voorbaat al een van de meest besproken Nederlandse hiphopalbums van 2015. Het ligt in het verlengde van zijn twee voorgangers. Opnieuw wisselt Fresku gretig en gedurfd af tussen humor en openhartigheid, tussen komische kwinkslag en serieuze vertelling – waarbij het accent misschien wel meer dan ooit op de ernst ligt. Zelf omschrijft Fresku ‘Nooit Meer Terug’ als een album dat vooral over angst gaat: angst om als artiest niet meer mee te tellen, om teveel projecten tegelijk te willen, om als vader tekort te schieten, om niet mee te komen in de Hilversumse media-wereld. (“Het spel is vies,” rapt hij niet voor niets op de titeltrack) Ondertussen denkt hij alweer zijdelings aan nieuwe projecten, aan de film die hij met Teemong wil maken, aan de workshops die hij moet geven. Maar de hoofdmoot is en blijft muziek, met Nooit Meer Terug als voorlopige kroon op zijn werk.

Wij, Joep en Dorus, hebben mevrouw Jansen-Oud geïnterviewd over haar jeugd in de oorlog. We kwamen er achter dat er veel gelijkenissen zijn tussen de oorlog toen en het Midden-Oosten nu, en hebben geleerd over hoe een kind een oorlog meemaakt. Lees meer

Samen zitten we, Silver en Anna, in de aula van onze school met de vrouw die wij zouden interviewen. Lichtelijk schuchter geven we elkaar een hand en stellen ons voor. We maken kennis met Salwa, een Syrische vrouw die twee jaar geleden uit Egypte is gevlucht, nadat ze daarvoor in Syrië gewoond had. Haar bruine ogen kijken ons verlegen aan en ze geeft ons een knik om met het interview te starten. We pakken onze lijst voor ons en beginnen meteen met de eerste paar vragen. Lees meer

Leven in vrijheid is niet vanzelfsprekend. Om dat te onderstrepen heeft Bevrijdingspop speciaal voor Haarlemse basisscholen een lespakket ontwikkeld: We vieren de vrijheid!

Lees meer

Vrijheid, wat is dat en wat betekent dit voor jou? Leg jouw gedachten over vrijheid vast in een pakkende oneliner en win een van de prijzen die we na 2 mei 2016 verdelen. Lees meer

Maaike is vrijwilliger in de koepel in Haarlem en geeft Nederlandse les aan vluchtelingen. Lees meer

Hij oogt rustig en stelt zich direct voor; “Hoi ik ben Marcel en eh… shit, vijftig jaar, oh en zeg maar ‘je’ hoor.” Hij vertelt ons dat hij een zoontje heeft, nu al zo’n 25 jaar in Haarlem woont en opgegroeid is in Deventer. “Ik heb leuk werk, ik ben ‘Global Accountmanager’ en reis veel voor mijn werk.” Wij zijn echter vooral geïnteresseerd in wat hij hiervóór heeft gedaan. Hij vertelt ons dat hij geen verzetsstrijder was, omdat hij niet betrokken is geweest bij de Tweede Wereldoorlog, maar van een latere generatie is. “Toen ik negentien jaar was, moest ik verplicht in dienst, maar heel erg vond ik dat eigenlijk niet”, vertelt hij. “Ik werd toen uitgezonden op een vredesmissie naar de Sinaï Woestijn vanwege de onrust tussen Israël en Egypte.” Lees meer

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben vele dappere Nederlanders gestreden voor de vrijheid van ons land. Wij vinden vrijheid nu bijna gewoon. Het is echter niet zo dat iedereen binnen onze grenzen is opgegroeid met deze vrijheid. Er zijn vele vluchtelingen onze vrijheid komen opzoeken, omdat ze in gevaar waren. Wij spraken met de 22 jaar oude Jana, die gevlucht is uit Syrië en ons haar verhaal vertelde. Lees meer

Jade en Koen interviewen Munif, een 21 jarige geneeskundestudent uit Damascus. Lees meer

Hannah en Ella spraken met de twintigjarige Zarmina, afkomstig uit Pakistan. Ze verblijft nu drie maanden in de Koepel, zonder haar familie en vrienden. Door iets wat ze niet kon vertellen moest Zarmina alleen vluchten naar Nederland en  liet ze daarmee haar dierbaren achter. Ondanks haar omstandigheden was ze heel kalm en vriendelijk, en was ze bereid een kijkje te geven in haar leven. Lees meer

Wij hebben gesproken met Frans. Frans is nu 83 en komt uit Amsterdam. Hij woont nu in Castricum en heeft in Amsterdam de oorlog voor een heel groot deel meegemaakt. Frans was een erg spraakzame en een gezellige man die met veel trots maar ook verdriet zijn verhaal vertelde. Hij begon uit zichzelf te vertellen, het waren vaak hele verhalen, zonder dat we daar echt iets over vroegen. Het was een gezellig en fijn gesprek. Lees meer

Na een korte inleiding van het bestuur van Bevrijdingspop kregen wij een 12-jarig meisje toegewezen om te interviewen. Dit bleek al de favoriet bij het bestuur te zijn en was dat dan ook snel van ons. We doken meteen in het interview wat al snel meer een gezellig gesprek was dan een puntsgewijze vraag en antwoord-situatie
gezien de leeftijd van Shaza. Kregen we antwoorden die veel minder media beinvloed waren, en merkte we dat de blik op zo een groot onderwerp uit de ogen van een kind ook heel interresant kon zijn . Lees meer

Vrijheid, voor ons, als 17- en 18-jarigen een vanzelfsprekendheid. Een gewoonte waar wij mee opgroeien, omdat er niemand is die iets verbiedt. Ja, onze ouders verbieden ons af en toe om laat thuis te komen en dan kan je je zeker onvrij voelen, maar dat is op een heel ander niveau dan dat Jawa zich onvrij voelde. Jawa is twintig jaar, komt uit Syrië en kan zich niet herinneren dat ze zich ooit vrij gevoeld heeft in haar land. Dat is ook dat reden dat zij samen met haar vader en zusje (haar moeder ging al eerder) eerst naar Turkije en later naar ons Nederland is gevlucht. Een land met een cultuurverschil zo groot als de krater van een vulkaan, waar hele andere normen, waarden en gewoontes gelden. Lees meer

Over 24 dagen is Bevrijdingspop. We tellen af naar het festival en verheugen ons op onze favoriete artiesten, veel gezelligheid met vrienden en een topdag. 71 jaar geleden zag de wereld er op dit moment heel anders uit. Want op 11 april 1945 werd in Nederland hoopvol uitgekeken en afgeteld naar het einde van de Tweede Wereldoorlog.  Lees meer

Neymar, Messi, Ronaldo en Robben. Allemaal voorbeelden van hedendaagse topvoetballers die ooit op straat en op trapveldjes begonnen zijn en daar hun trucs hebben geperfectioneerd. Op het Kinderfestival laat Guido van Moorselaar je kennismaken met de stoere sport Freestyle Voetbal. Hij verzorgt demo’s en leert je enkele basistrucs.

Lees meer

[button link=”https://www.bevrijdingspop.nl/programma/blokkenschema/” color=”red”]Terug naar het blokkenschema[/button]

Sue the Night, Suus de Groot, is de energieke frontvrouw van de 6-koppige band die sinds september 2014 als een lopend vuurtje harten van muziekliefhebbers in Nederland verovert.

Sinds de release van het in eigen beheer uitgebrachte debuutalbum MOSAIC in januari 2015 is Sue the Night in een stroomversnelling geraakt. De release wordt gevierd in een uitverkocht Patronaat en is hiermee de aftrap voor een succesvol festivalseizoen (o.a. Best Kept Secret, De Beschaving, Zwarte Cross) en 2 goed lopende clubtours. Door diverse media worden de eerste 3 singles ‘Top of Mind’, ‘The Whale’ & ‘Fool’s Gold’ goed opgepikt. De band is graag geziene gast bij Radio 3FM; deze kent Sue the Night de titel ‘Serious Talent’, een ‘Megahit’ en 2 nominaties voor een 3FM Award toe. Daarnaast mag Sue een aantal keer te gast zijn bij DWDD.

In het najaar van 2015 werd MOSAIC ook uitgebracht in België, i.s.m. Gentle Promotion & Peter Verstraelen Bookings. Hierop volgden verschillende shows in België en begin 2016 zet de band ook haar eerste stappen in Denemarken.

Op het album MOSAIC staan songs die onder je huid kruipen; een bekende sound, terugpakkend op de classics van vroeger, maar toch eigen en vernieuwend. Vergelijkingen met Arcade Fire, Fleetwood Mac en Blondie worden gemaakt. In de studio werkte ze samen met partner-in-crime Linda van Leeuwen (Bombay) en producers Pascal Deweze (Sukilove, Broken Glass Heroes) en Thijs van der Klugt (Baskerville) en hebben diverse gastmuzikanten van o.a. Bombay, Binkbeats en Blaudzun hun muzikale bijdrage geleverd aan het debuutalbum.

Ook live heeft de band een mooie reputatie opgebouwd; de songs worden door het sextet maximaal uitgepakt. Inmiddels is de podium opstelling zelfs uitgebreid tot een set-up met o.a. 2 drummers. In deze formatie kan Sue, met haar krachtige stem en dromerige gitaarpartijen, haar songs “dragen als een mantel” (uit recensie Noorderslag ’15/3VOOR12).

Intussen blijft Sue ’s nachts doorschrijven waardoor er in november van ditzelfde jaar nieuwe songs worden opgenomen. Met hetzelfde productieteam, maar nu ook de live-band om haar heen ontstaat er een gegroeid geluid. Hiervan horen we 2 maart 2016 de eerste single genaamd ‘The World Below’. Het nog ongetitelde 2e album wordt verwacht begin 2017.

Over een kleine twee maanden vinden de 14 Bevrijdingsfestivals weer plaats. Hoog tijd om weer eens een rondje langs de velden te maken. Zonder helikopter, helaas. Wat zijn de festivals die vallen onder het Nationaal Comitë 4 en 5 mei allemaal van plan komende Hemelvaartsdag?

Ondertussen in…

Almere

Kenny B., Di-rect, Van Velzen en Ronnie Flex zijn te bewonderen op het Bevrijdingsfestival Flevoland. Ambassadeur van de Vrijheid in Almere is onze ‘eigen’ Nielson!

kaartje-festivals-almere

Website Bevrijdingsfestival

Amsterdam

In Amsterdam hebben ze een primeur: hun eigen Stadsambassadeur van de Vrijheid! Niemand minder dan Def P is hiervoor benaderd door het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Ook leuk om te melden: De Vrijheidsmaaltijd gaat haar vijfde editie tegemoet. Door heel de stad worden maaltijden georganiseerd waarbij invulling wordt gegevens aan het thema ‘op de grens’.

kaartje-festivals-amsterdam

Website Bevrijdingsfestival

Assen

Het Bevrijdingsfestivalfestival in Drenthe wordt geopend door Kovacs, als Ambassadeur van de Vrijheid. Maar ook The Cosmic Carnival, Dudettes en DJ Asino zie je hier op 5 mei. Over die laatste gaat het verhaal dat hij is opgegroeid tussen wilde reuzenpanda’s in het centrum van Amsterdam. Asino claimt zelf geboren te zijn op een planeet waarvan de naam onmogelijk is uit te spreken.

kaartje-festivals-assen copy

Website Bevrijdingsfestival

Den Bosch

Mostafa Hilali, beroepsmilitair en oprichter Nietmijnislam opent op 29 maart de Vrijheidscolleges 2016 in TivoliVredenburg. Minister Lodewijk Asscher leidt deze in.

kaartje-festivals-den-bosch

Website Bevrijdingsfestival

Den Haag

Fotomodel en actievoerster Ancilla Tilia en schrijfster Jessica Durlacher geven in april twee Vrijheidscolleges in Den Haag. Op 5 mei komen Sunnery James en Ryan Marciano per helikopter naar het Malieveld.

kaartje-festivals-den-haag

Website Bevrijdingsfestival

Groningen

In Groningen vindt dit jaar de nationale start van de Bevrijdingsfestivals plaats. Kovac is deze dag aanwezig in Groningen, net als Ali B.

Op 4 mei organiseren verschillende organisaties in Groningen bijzondere activiteiten. Het Bevrijdingsfestival sluit zich hierbij aan met een gratis muzikaal en literair programma in het Stadspark.

kaartje-festivals-groningen

Website Bevrijdingsfestival

Haarlem

Nielson komt naar Haarlem. Lil’Kleine en Ronnie Flex komen naar Haarlem. Het Kennemer Jeugdorkest komt naar Haarlem. Maar ook Sue the Night. Jij toch ook? Op 1/1, 2/2, 3/3 en 4/4 zijn er speciale Vrijheidsevenementen, zoals de Bevrijdingsduik en de Bevrijdingsloop.

kaartje-festivals-haarlem

Website Bevrijdingsfestival

Leeuwarden

In Friesland hebben ze een nieuwe website. Mooi! En het dynamische duo Sunnery James en Ryan Marciano in de helikopter. Zou Doutzen meevliegen, op familiebezoek?

kaartje-festivals-leeuwarden

Website Bevrijdingsfestival

Roermond

In Limburg melden ze de komst van The Common Linnets, naast ‘Limburgs’trots’ Kovac.

Voor de jongeren is er dit jaar de Cross Culture Stage, met onder anderen Kraantje Pappie en Extince. Ook is de Sena Talent Stage weer te vinden op het bevrijdingsfestival Limburg. Dit podium biedt zes zeer talentvolle Limburgse acts de kans om hun kunsten te tonen aan een groot publiek.

kaartje-festivals-roermond

Website Bevrijdingsfestival

Rotterdam

Naast de Ambassadeurs van de Vrijheid Sunnery James & Ryan Marciano is in Zuid-Holland onder meer bevestigd: Rocksensatie DeWolff, balkangroep Projekt Rakija en een Rotterdamse samenwerking van Half Way Station en rapper Unorthadox.

kaartje-festivals-rotterdam

Website Bevrijdingsfestival

Utrecht

Juliette and the Licks is de eerste act die voor het festival bekend is gemaakt. De Amerikaanse rockband met Juliette Lewis als energieke frontvrouw stopte in 2009, maar is nu terug en te zien in Utrecht.

Voor mensen of organisaties die zich op een creatieve manier inzetten voor een verdraagzame samenleving, is er de Tolerantieprijs. Ambassadeur van de vrijheid in Utrecht is opnieuw Nielson.

kaartje-festivals-utrecht

Website Bevrijdingsfestival

Vlissingen

Het Bevrijdingsfestival Zeeland wordt afgesloten door Sunnery James & Ryan Marciano. Op mainstage is Kenny B. de afsluiter, terwijl hier eerder op de dag de Handsome Poets al spelen. Het Bevrijdingsfestival Zeeland heeft nu ook een Instagrampagina. https://www.instagram.com/bfzld2016/

kaartje-festivals-vlissingen

Website Bevrijdingsfestival

Wageningen

Nog meer Sunnery James & Ryan Marciano beleven we in Wageningen dit jaar. Het hoofdpodium van het festival is vanwege veiligheid, ruimtelijke en financiële redenen verplaatst, van de Markt naar het terrein Duivendaal.

kaartje-festivals-wageningen

Website Bevrijdingsfestival

Zwolle

Van Velzen treedt dit jaar op in Zwolle, met drie Keniaanse zangeressen. Ambassadeur van de Vrijheid Nielson is van de partij. En de organisatie heeft internationale act Manu Chao vast weten te leggen. Dit wordt een feestje! Op het podium van het Wereldpaviljoen toont lokaal talent zich aan het publiek.

kaartje-festivals-zwolle

Facebookpagina Bevrijdingsfestival

 

Voor meer informatie over het Nationaal Comité 4 en 5 mei, ga hier naartoe.

Bevrijdingspop kreeg het droevige bericht dat Mike Duijndam is overleden.

Mike was zes jaar lang stagemanager van ons hoofdpodium. Afgelopen editie moesten wij hem al missen omdat hij door zijn ziekte niet aanwezig kon zijn. Naast een geweldige stagemanager, was Mike een prachtig mens. Niets was onmogelijk, een probleem werd via hem een oplossing. Altijd vrolijk. Altijd enthousiast. We zullen zijn lach gaan missen.

We wensen zijn familie en vrienden veel sterkte en kracht.

Namens alle medewerkers van Bevrijdingspop

“Vanaf donderdag 17 september heeft Haarlem er een flink aantal nieuwe bewoners bij. Ze zijn gehuisvest in de voormalige gevangenis De Koepel en de omliggende gebouwen. Zodra dit bekend werd is er door een groep vrijwilligers een facebook pagina geopend: Hotel De Koepel. De nieuwe bewoners zijn zoveel mogelijk door groepjes vrijwilligers verwelkomd met spandoeken, kushandjes en ‘welkom, welkom’ roepend in diverse talen. Ogenblikkelijk is een naburig debatcentrum begonnen met het inzamelen van ‘welkomstpakketten’ en kleding.

De bewoners van de wijk waar De Koepel ligt waren niet echt blij, ze waren bezorgd en boos omdat het hun overviel. Door de komst van de nieuwe bewoners, maar vooral ook door de grote toeloop van vrijwilligers was er opeens heel veel autoverkeer in hun altijd zo stille buurtje en voor de ingang van Hotel De Koepel ontstond een soort hangplek. Samen sigaretjes roken, praten, een balletje trappen en ….. Nederlandse les. Direct de eerste zondag in de open lucht, met een schoolbord aan de gang. Het was mooi weer, dus dat kwam goed uit. Omdat het hier wel Nederland is en de regen en kou niet lang uitblijven heeft de Doopsgezinde kerk in het Centrum van de stad ogenblikkelijk de deuren geopend. Daar zijn nu vijf keer in de week voor groepen van 50 – 70 mensen taallessen, op verschillende niveaus.

Burgemeester Bernt Schneiders heeft gezorgd dat de klachten van de bewoners goed geïnventariseerd werden en waar mogelijk zijn maatregelen genomen: verkeersregelaars, voor auto’s’ het moeilijker maken door de buurt te rijden enz. Wat natuurlijk blijft is het feit dat de toch al schaarse sociale woningen over nog meer mensen verdeeld moeten worden. Als jij al jaren op de wachtlijst staat, dan wil je nu wel eens aan de beurt zijn en niet nog eens jaren moeten wachten. Hier zal de overheid moeten ingrijpen!

In het begin was er erg ook veel kritiek van de vrijwilligers, van de nieuwe bewoners, van de buurt, op de organisatie binnen de koepel. Er kwam weinig informatie naar buiten, wel veel geruchten: er zouden veel zwangere vrouwen zijn. Dat bleken er twee te zijn die naar een ander centrum zijn overgebracht waar ze beter opgevangen kunnen worden. Er zou geen medische hulp zijn, maar het bleek dat die er overdag wel degelijk is en ’s avonds op afroep. Vrijwilligers mochten niet naar binnen. Er werden beloften gedaan (er zou bijvoorbeeld direct Wifi komen), maar die werden niet nagekomen. Maar na een dikke week ging het beter. Het Rode Kruis opende een Welkomst Winkel, het COA was bereid om met een paar vrijwilligers om de tafel te gaan zitten. Ze konden de keuken zelf zien, praten met de arts ter plekke, zien hoe de mensen gehuisvest zijn. De bewoners hebben een eigen kamer, een voormalige cel. Die kan niet afgesloten worden, want als ‘cel’ kon de deur alleen van buiten open gemaakt worden. De sloten zijn er daarom uitgehaald en er komt een nieuw systeem.

Met het offerfeest (een week na aankomst van de bewoners) hebben de moskeeën gezorgd dat iedereen die dat wilde mee kon naar een van de moskeeën. Via de facebook pagina (inmiddels bijna 3000 leden) worden heel veel initiatieven opgezet: nieuwe bewoners worden door mensen meegenomen met de trein naar Zandvoort, lekkere strandwandeling, warme chocolademelk en weer naar huis. Of ze gaan samen koken en eten, een wandeling in de stad, fietslessen. Eind deze week is er een café in Haarlem een ontmoeting tussen Haarlemmers die twee of drie mensen conversatie les willen gaan geven, zondag is er in een van de kerken een speciale dienst voor, door en met nieuwe bewoners. Een andere kerk zorgt ervoor dat er Engelse vertaling is. Allemaal spontaan.

We zijn er nog lang niet, maar het gaat wel goed in Haarlem.”

Willemien Ruygrok

Fotografie: Herman Heijn

Lux & Marcusson | Plein van de vrijheid

Terwijl het publiek nog staat te klappen voor Phaff & The Cowgirls, installeren Lux & Marcusson hun DJ-apparatuur om de rockbandjes af te wisselen met melodische house. De twee jonge studenten van de Music Academy in Haarlem ontmoetten elkaar vier jaar geleden bij de audities van hun studie en ze hebben grote ambities om de housewereld op z´n kop te zetten.

Goed op elkaar ingespeeld duo

Tijdens de set op het Plein van de Vrijheid komen bekende nummers voorbij die gemixt worden met diepe bastonen en fijne melodietjes. Het duo is goed op elkaar ingespeeld, soms zelfs iets te goed, waardoor er in het begin weinig contact met het publiek is. Maar in de loop van het optreden komen zowel de DJ’s als het publiek steeds meer op gang.

Het plein gaat los

Naast de jongeren die lekker mee staan te deinen op de vrolijke beats, trekt de muziek ook het oudere publiek naar het podium toe. Uiteindelijk gaat het gevulde Plein van de Vrijheid helemaal los op de deuntjes van Lux & Marcusson. Het moge duidelijk zijn: we gaan snel meer van dit duo horen.

Door: Tessa Ranzijn en Brecht Visser

Je Suis Energy: Silent Disco | Plein van de Vrijheid

Dit jaar Je Suis Energy: Silent Disco, als afsluiter op het Plein van de Vrijheid. Het recept hiervoor is vrij eenvoudig. Neem een goede plek, omgeven door leuke mensen, geef iedereen een koptelefoon en gaan met die banaan. Het resultaat? Uit je plaat op je favoriete nummer met een lach op het gezicht en een biertje in de hand.

Dik feest waar je energie van krijgt

Je Suis Energy staat voor een dik feest waar je vooral veel energie van krijgt en waarbij interactie niet mag ontbreken. Tijdens de Silent Disco kun je kiezen tussen twee dj’s die op het podium tegen elkaar battlen. Dit alles in het thema: Ridders, bevrijd je prinses! Omgeven door een decor van prinsessen, een koning en een gigantische draak die rook uitblaast.

Ook al is het een silent schouwspel van dansende mensen, het Plein van de Vrijheid sluit absoluut niet stilletjes af.

Door: Isabelle Mulder en Quilfort Frederiks

Yorick van Norden | Plein van de Vrijheid

Het is er klein maar fijn daar op het Plein van de Vrijheid. Op het podium staat Yorick van Norden. Met The Hype won hij in 2006 de Rob Acda Award en werd met deze band in 2011 door 3FM tot Serious Talent gekroond. Nu is hij terug, als soloartiest en met een nieuwe band. En dat klinkt heel lekker.

Kletsen, biertje, danspasje

Het gaat er op het podium melodieus aan toe. De band is goed op elkaar ingespeeld en de meerstemmige zangkoortjes passen goed in het muzikale beeld. Het publiek staat er op zijn gemakje bij; beetje kletsen, biertje erbij en hier een daar een danspasje. Al met al een heerlijk optreden en een mooie afsluiter voor dit podium. Op naar de Silent Disco!

Door: Marianne Platen

 

Mister & Mississippi | Jupiler Podium

Terwijl het veld vol staat met een (overwegend vrouwelijk) publiek, lijkt het net alsof je in je eentje aan het wegdromen bent als je met je ogen dicht naar de eerste klanken van Mister & Missisippi luistert.

De liefde is overal voelbaar

De samenzang van zangeres Maxime en drummer Samgar creëert een sfeer die balanceert tussen melancholie en euforie, waarin het fijn gedijt. Elk nummer kent een sterke opbouw met een volwaardige invulling, waardoor menigeen met open mond achterblijft.
De laatste single We Only Part To Meet Again laat duidelijk bellen rinkelen onder de stelletjes die zich onder het publiek verzameld hebben. De liefde is dan ook overal voelbaar.
Ook al is het tijdstip enigszins discutabel, is Mister & Missisippi er zeker toe in staat het veld van voor tot achter tot op het bot te ontroeren.
Door: Mare van Oosterhout, Vanessa van Zalm, Eva Warner

The Pignose Willy’s | Plein van de Vrijheid

Een enthousiaste aankondiging, een nieuw paar schoenen en een rokerige bluesstem, dit zijn de ingrediënten van het optreden van The Pignose Willy’s op Bevrijdingspop 2015.

Het glas heffen op alle verzetsstrijders

Het is iets rustiger bij dit podium wat zorgt voor een relaxte sfeer en genoeg ruimte om te dansen. Aan het begin van het optreden spotten we al wat voorzichtige danspasjes, hetgeen alleen maar toeneemt tijdens de act. Nadat Joost Varkenvisser het glas heft op alle verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog en het publiek persoonlijk toespreekt zit de sfeer er echt goed in. Een fijn zonnetje, een flinke gitaarinzet en een biertje in de hand maakt dit tot een geslaagd optreden, waarbij de eigen heupjes ook flink los zijn gegaan.

Door: Merlijn Knol Ilse Ipenburg

Verbonden door vrijheid | Houtpodium

‘Geen muziek, geen bier, wat doe ik hier!?’ is het eerste wat we vanmiddag horen als we het terrein op lopen. Wat we hier doen is natuurlijk het vieren van alweer 70 jaar vrijheid. Het duidelijkst komt dit naar voren tijdens het 5 voor 5 momentje dat heel Nederland met elkaar verbindt.

Vrijheid wordt uitbundig gevierd

Op twee manieren wordt de nadruk op de vrijheid gelegd: allereerst vertelt een veteraan zijn verhaal om de link met het verleden te leggen en een voormalig vluchteling legt de nadruk op hoe vrijheid ook vandaag de dag nog geen vanzelfsprekendheid is. Na deze belangrijke boodschap hebben Barend en Wijnand, de presentatoren van het Houtpodium, ook nog een grote verrassing: Trijntje Oosterhuis die haar nu al songfestival hit ten gehore komt brengen! De muziek galmt uit de boxen op alle podia, het bier vliegt de tap uit, kortom: de vrijheid wordt uitbundig gevierd op het mooiste festival van Nederland!

Door: Marlijn Knol en Ilse Ipenburg

Orgaanklap | Plein van de Vrijheid

Vandaag staat het Haarlemse park De Hout in het teken van vrijheid. Iets wat Orgaanklap maar al te graag letterlijk neemt. Maak herrie, trek je kleding uit, plak je tepels af met ductape en geniet van al het muziekgeweld wat deze Nederpunkband je met veel liefde toespeelt.

Zijn er echte mannen geboren?

We citeren Oorgaanklap: “In Gevaarlem kun je bij ons een man worden nadat je volledig uit je slip bent gesprongen voor Blaudzun”.  Of er tijdens deze show echte mannen zijn  geboren, trekken we nog even in twijfel. Zeker zijn we van de raggende gitaarriffs, een schreeuwende zanger en vier echte mannen op het podium. Rood besmeurd met verf en enkel in een allesonthullende onderbroek.

Krankzinnige punkmuziek

Orgaanklap werkt aanstekelijk op het publiek van het Plein van de Vrijheid. Er vliegt bier door de lucht en menig hoofd dreund mee op de krankzinnige punkmuziek. Complimenten voor de basist, die ondanks de chaos nog aardig strakke baslijnen weet weg te spelen.

BPOP2015_web_20150505_184738_Marcus van Dam

Door: Quilfort Frederiks en Isabelle Mulder

Schizoid Lloid | Jupiler Podium

Het Plein van de Vrijheid wordt overgenomen door de band die alle vrijheden van muziekstijlen tot zich hebben genomen. Met een bizarre mix van electronica en kneiterharde gitaren onder leiding van strakke drum en harde bassen. De koortjes van Schizoid Lloyd doen soms wat vreemd aan, maar doen het goed in het geheel.

Liefhebbers komen zeker aan hun trekken

Het optreden is zeker niet voor mensen die onbekend zijn met het genre. Maar de liefhebbers komen behoorlijk aan hun trekken. Deze staan er dan ook. Na de eerste 2 melodieuze nummers trekken ze van leer met een hoger tempo en ontstaat er zelfs een kleine pitt. Al met al is het publiek erg enthousiast. Zij heeft gekregen waarvoor ze is gekomen.

Door: Ronald Overbeek en Brigit Lanfermeijer

 

Walta | Plein voor de Vrijheid

Na een onzekere, onstuimige start van het festival heeft het publiek wel zin in een feestje. Na het 5 voor 5 moment, dat wordt afgesloten met de woorden: ‘Vrijheid draait ook om genieten samen met je vrienden!’ komt dj Walta op (echte naam Patrick Walta, Heemskerk 17 april 1991). Zodra hij aan de knoppen zit en de eerste tonen van zijn progressive/electrohouse ten gehore brengt, gaan voorzichtig de eerste handen in de lucht. Vanaf het podium worden er een paar grote plastic strandballen het publiek in gerold, dat geeft meteen een zomerse vibe!

Op zijn tiende ontdekt Walta de muziek

Walta mixt house met herkenbaar spul als ‘Smack my bitch up’ van de Prodigy en het publiek smult. Niet voor niks is de dj in 2012 als winnaar uit de bus gekomen op het James Zabiela DJ Skill competition in Manchester. Al op 10-jarige leeftijd ontdekt Walta zijn talent voor muziek en op zijn 17e staat hij voor het eerst achter de draaitafels. Dat leidt al snel tot boekingen op verschillende festivals, zoals het Meerbeatz festival Hoofddorp (editie 2014).

Focus op de knoppen

Enig minpuntje is dat Walta weinig contact met het publiek maakt. Jammer, want dan had hij kunnen zien hoe dat aan het genieten is van zijn sterke opbouw en goede sound. Maar dat hij zijn focus op de knoppen richt, is misschien maar goed ook. Want naast hem wordt intussen druk opgebouwd en gesoundcheckt. Maar deze laatste act van de Music Academy inHolland blijft fier overeind staan, tot het einde toe.

 

John Coffey | Jupiler-podium

De band is er helemaal klaar voor, het publiek staat vol spanning te wachten. Na het cancelen van deWolff is de hoop nu echt  op John Coffey gericht. De mannen staan voor het podium gezellig wat te kletsen met fans.
Dan komt Mr. Weirdbeard op met David en Alfred om te vertellen dat ’t echt niet gaat gebeuren. De teleurstelling is duidelijk voel- en hoorbaar bij het publiek.
Alfred perst er nog een zangmelodie uit, die door het publiek wordt opgepakt. Maar dan gaan ze toch echt weg, door naar Roermond. Ga ze zeker bekijken ergens in het land, het zal een show zijn die je bij blijft.
Door: Ronald Overbeek en Brigit Lanfermeijer

Op 4 mei om 20.00 uur wordt overal in Haarlem stilgestaan bij de Nederlandse oorlogsslachtoffers en het einde van de Tweede Wereldoorlog, 70 jaar geleden. Op verschillende plaatsen in en rond onze stad nemen mensen twee minuten stilte in acht.

Bij het monument op de Dreef, net buiten het Bevrijdingspop-terrein, is de officiële herdenking met burgemeester Bernt Schneiders. Hier legt het bestuur van Bevrijdingspop ook een krans.

Burgemeester Bernt Schneiders

Burgemeester Bernt Schneiders

Kranslegging door bestuursleden van Stichting Bevrijdingspop

Kranslegging door bestuursleden van Stichting Bevrijdingspop

Fotografie: Ronald Overbeek

Op de Jan Gijzenbrug, waar aan het eind van de oorlog acht verzetsstrijders zijn gefusilleerd,  vindt een herdenking plaats in samenwerking met de scouting.

20150504_180011977_iOS

Bijeenkomst in Haarlem-Noord

Fotografie: Tiemen Soeteman

Danny Komduur organiseert de jaarlijkse herdenkingsbijeenkomst op de Jan Gijzenkade

Op de erebegraafplaats, waar onder anderen Hanny Schaft begraven ligt, vindt in de bijzondere, serene omgeving van de Kennemerduinen een bijeenkomst plaats, in aanwezigheid van enkele oud-verzetsstrijders.

image1(4) image1(3) image1(2) Herdenking op de Erebegraafplaats

Fotografie: Hester Weenink

Isaac Bullock

Naar het tijdschema

Isaac Bullock

Isaac Bullock zorgt op 5 mei voor een te gek optreden op het RabobankPodium tijdens het Bevrijdingspop Kinderfestival! Muziek was werkelijk alles wat deze singer/songwriter van zijn jeugd meenam naar Nederland toen hij in 2000 uit Oeganda vluchtte. Hij weet dus als geen ander dat je je vrijheid moet vieren! Ben jij erbij?

Percussie_1

Naar het tijdschema

Zwaanswijk Percussion

Zwaanswijk Percussion is een initiatief van slagwerker Pepijn Zwaanswijk. Zwaanswijk Percussion combineert de meest toonaangevende instrumenten en ritmes van Brazilië in een dynamische en aanstekelijke workshop. Trommel je mee?

Naar het tijdschema

Yorick van Norden

Als frontman van de beatlesque 3FM Serious Talent (2011) band The Hype maakte hij naam met de radiohit ‘Do You Know?’

Nu is hij terug met solo album ‘Happy Hunting Ground’ bij het befaamde Excelsior label en een nieuwe band die bestaat uit muzikanten zoals Maarten Kooijman (Johan, Anne Soldaat), Diets Dijkstra (Johan), Kees Schaper (Tim Knol, Tangarine, The Miseries) en Arjen de Bock (Bewilder, Wooden Saints). Een betere dwarsdoorsnede van de Nederlandse indie popscene kun je haast niet krijgen!