Op 5 mei vraagt provincie Noord-Holland aandacht voor het thema Fast Fashion. We kopen steeds meer en steeds goedkopere kleding, en gooien deze kleding ook sneller weer weg. Hiervoor werken arbeiders lange dagen voor lage lonen en wordt het milieu ernstig aangetast. Dat kan en moet anders! Met een rad van fortuin en een spectaculaire catwalk met tweedehandskleding, laat de provincie zien wat jij kunt doen aan dit probleem: Kom je ook langs?

Vrijheid is er voor iederéén. Om die reden worden er op 5 mei diverse maatregelen getroffen om de toegankelijkheid van Bevrijdingspop te vergroten. Zojuist is bekend geworden dat een aantal optredens op 4 en 5 mei ook wordt getolkt in Nederlandse Gebarentaal, door Mirjam Stolk en Ruth Krooshof.
Het betreft deze optredens:

4 mei Herdenkingsconcert

  • Openingsspeech voorzitter Stichting Bevrijdingspop
  • Gedicht Demi Baltus
  • Optreden Van Dik Hout

5 mei Bevrijdingspop

Houtpodium

15.45 Optreden Jett Rebel
17.30 Optreden Van Dik Hout
20.00 Optreden Miss Montreal
21.25 Optreden Fun Lovin’ Criminals
Jupilerpodium powered by Sena
18.00 Optreden Thijs Boontjes

In dit verslag zult u lezen over vrijheid. Allereerst proberen we zelf uit te leggen wat vrijheid is, daarna, als u verder leest, hebben we ons interview met Daniel uitgeschreven. Daniel is een vluchteling. Hij komt uit Eritrea en is gevlucht voor het geweld in zijn thuisland. Iemand die weet hoe het is om geen vrijheid te hebben kan ons dus beter uitleggen wat vrijheid is en wat het betekent.

Vrijheid

Vrijheid is een waanzinnig breed begrip. Om vrijheid uit te leggen, moet je het dus eerst opdelen in de verschillende “vrijheden”. In de verlichting was de filosoof Kant een van de eerste die diep in ging op het begrip vrijheid. Hij onderscheidde het begrip vrijheid in twee begrippen. Handelsvrijheid en natuurlijke vrijheid. Het eerste begrip spreekt voor zich. Het vrij mogen handelen tussen verschillende partijen; landen of personen bijvoorbeeld. Het tweede begrip gaat over de vrijheid in keuzes die mensen krijgen in hun eigen leven. Het is de vrijheid om het leven zoveel als het kan zelf vorm te geven. In vele mensenrechtenorganisaties staat het begrip vrijheid centraal.

De essentie van vrijheid is dat je niet gehinderd wordt om te zeggen en doen wat je wilt. Vrijheid kan dus worden belemmerd door een vorm van autoriteit.

Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat in artikel 1: ‘Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren.’ En in artikel 2: ‘Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden die in deze Verklaring zijn opgesomd, zonder onderscheid naar ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status.’ Vrijheid is dus het uitgangspunt, inperking ervan is de uitzondering. (aldus Amnesty international-🡪 bron: de site van Amnesty)

Beperkingen aan vrijheid

Er zijn ook beperkingen aan vrijheid. Zo zijn wij samen met andere ervan overtuigd dat ondanks de vrijheid die je hebt je die niet altijd maar moet “gebruiken”. Als jouw vrijheid andermans vrijheid hindert, telt het niet meer als je eigen vrijheid. Ook bij bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting zijn er beperkingen. Als jouw vrijheid weer oproept tot haat en geweld telt het ook niet meer als een vrijheidsrecht van jou.

Wij, mensen in Nederland en andere westerse landen, staan niet altijd meer stil bij hoeveel vrijheid wij eigenlijk hebben. Daarom is het goed om te praten met mensen die weten hoe het is om een tijdje of voor langere tijd niet het privilege vrijheid te hebben.

Ons interview:

Hier volgt ons interview, we hebben niet alle vragen en antwoorden in ons verslag verwerkt, maar we proberen het belangrijkste/interessantste eruit te halen.

De vraag is steeds vetgedrukt en het antwoord van Daniel staat cursief.

Zou je jezelf even kort kunnen voorstellen?

Ja, natuurlijk. Ik ben Daniel. Ik kom uit Eritrea en ben gevlucht voor het geweld daar. Ik ben nu een enkele jaren in Nederland. Ik werk vijf dagen per week in een vleesfabriek daarnaast volg ik een opleiding voor loodgieter. Ik heb sinds kort mijn eigen huisje, een studio. De huur kan ik zelf betalen, dus zonder uitkering of subsidie van de overheid.

Wat was voor jou de druppel; het moment dat je besloot je thuis achter je te laten?

Ik had niet per se één moment. Je ervaart in zo’n land als Eritrea al lang gevaar en iedereen daar heeft wel eens nagedacht om weg te gaan. Wel wist ik dat als ik 18 ben en ik ben klaar met school dat ik zou worden opgeroepen voor het leger. Waarschijnlijk kom je daar nooit meer weg, dat is geen toekomst.

Hoe moeten wij dat voorstellen: je eigen geboortestad verlaten. Sprak je er met vrienden over of zelfs met familie?

Het is heel lastig voor te stellen maar als je als enige toekomst je leven lang soldaat zijn is ga je er wel over nadenken. Het was moeilijk. Mijn broer was al gevlucht. Ik was dus niet de eerste. Mijn beide ouders wilden sowieso blijven maar ik kon er wel over praten met mijn ouders, met mijn vrienden niet. Tijdens het vluchten heb ik ook veel contact gehouden met mijn familie, vooral met mijn vader.

Wat was het moeilijkste punt van je reis naar Europa?

Het was heel moeilijk in Ethiopië. Ik zat helemaal in me eentje in het zuiden, zonder bekenden. Ik belde met mijn familie. Ik wachtte alleen maar. Ik vroeg mijn vader via de telefoon om hulp. Elke dag belde ik met mijn vader. Ik ben er doorheen gekomen door mezelf weer te laten weten waarom ik dit deed. Ik wil zelfstandig zijn, niet afhankelijk. Ik ben 25 jaar, ik moet gewoon door naar Europa.

Daniel is aangekomen in Italië. Met de boot kwam hij aan in Italië. Hij vertelt dat hij er nog niet was. Europa betekende niet iets speciaals. Hij was nog steeds onderweg; naar Nederland.

Toen hij Nederland bereikte heeft hij ander half jaar lang op 8 verschillende plekken gezeten, in AZC’s. Na zes maanden kreeg hij al een verblijfsvergunning. Zo kon hij al snel beginnen aan zijn inburgeringscursus.

Wat heeft de reis bij elkaar  gekost (financieel gezien)?

Finn gokte veel te laag, nadat Daniel vertelde dat hij in het leger 10$ per maand zou verdienen, gokte Finn dat de hele reis dan 200$ zou kosten.

Tienduizend euro, bijna dan. Het is heel duur om naar Europa te komen, zelfs al loop je veel en ga je met de boot en vlieg je niet. Smokkelaars vragen heel veel geld voor vervoer.
Ik vroeg geld tijdens de reis aan mijn vader, nu kan ik met mijn eigen baan geld terug sturen.

De laatste zin kwam niet makkelijk uit Daniel. Het leek alsof hij zich schaamde dat hij nu geld terug stuurde naar zijn familie.

Wat deed je toen je eindelijk aankwam in Nederland?

Heel blij, heel erg blij. Ik kocht gelijk een treinkaartje naar Ter Apel; om een verblijfsvergunning aan te vragen.

Ik belde met mijn familie om het goede nieuws te vertellen. Ze waren erg blij voor mij.

Wat is nou typisch Nederlands? (los van klompen etc.)

Mensen zijn heel erg direct.

Je vertelt over dat je nu je eigen huis hebt, een baan en een opleiding. Wat is de sleutel naar succes als vluchteling?

Je instelling. Dat is het allerbelangrijkst. Het is wel raar geregeld hier, als je de hele dag slaapt krijg je evenveel geld als ik nu verdien met vijf dagen in de week werken. Dat snap ik niet. Gelukkig heb ik een mooie toekomst met mijn loodgietersopleiding.

De maatschappelijk begeleider van Daniel vertelt dat de mannen het vaak beter doen dan de vrouwelijke vluchtelingen. Waar dat aan ligt zijn we proberen achter te komen. Zeker weten doen we het allemaal niet. Het kan zijn dat de vrouwen in de cultuur van de landen waar ze vandaan komen niet hoeven te werken en vooral moeten letten om de zaken binnenshuis. De man regelt het en zijn dus ook niet anders opgevoed. De man daarentegen heeft van af jongs af aan geleerd dat hij moet leren zorgen voor zijn toekomstige vrouw en kinderen.

Nawoord

We hebben echt heel erg veel geleerd van dit project. We zijn ook echt verrast; onze verwachting was velen malen minder leerzaam dan het bleek te zijn. De afgelopen weken hebben we zoveel geleerd, ook zonder het interview hebben we veel geleerd maar het interview met Daniel was wel heel speciaal en waanzinnig leerzaam. We leren wel dat oorlog en vluchten vandaag de dag voor sommige mensen nog heel normaal is en hoe heftig het kan zijn maar dat drong bij ons pas echt tot ons door toen we het persoonlijke verhaal van Daniel mochten horen. Daarvoor zijn wij Daniel heel erg dankbaar. Wat in dit verslag staat is pas een klein deel van ons hele gesprek. We hebben selectief dingen uit ons interview gehaald voor het verslag maar zelf hebben we nog veel meer antwoorden gekregen. We hoop dat het lezen van het verslag u ook heel veel leert. Als het ook maar een deel, groot of klein, is wat ons betreft het verslag een succes.

Interview: Finn en Sem
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

 

Triple ThreaT is een non-profitorganisatie die zich inzet voor de jongeren in Haarlem. Door activiteiten te organiseren op het gebied van sport, passie en cultuur heeft Triple ThreaT een community opgebouwd waar alle jongeren aan kunnen participeren, maatschappelijk leren deelnemen en excelleren. Van basketbal tot dans, van huiswerkbegeleiding tot stages, van DJ-ing tot talentraining en van de straat tot de school: Triple ThreaT is er voor alle jongeren met diverse interesses en achtergronden.

Tijdens het 5voor5 moment neemt Triple ThreaT het mainstage van Bevrijdingspop over, om op een swingende manier te bezinnen.

In samenwerking met gemeente Haarlem en het Rode Kruis Haarlem biedt Bevrijdingspop dit jaar opnieuw een GAST-vrijheidsprogramma aan, voor onder andere mensen met een beperking. We hebben dit jaar extra voorzieningen getroffen om de toegankelijkheid nog beter te maken. Graag ontvangen we je op 4 mei (Herdenkingsconcert) of 5 mei (Bevrijdingspop) met je maatje of begeleider.

4 mei 2019: Herdenkingsconcert

19.00 uur: Ontvangst in de informatiestand, koffie en iets lekkers
19.45 uur: Bijwonen herdenkingsmoment bij het monument op de Dreef, “Man voor het vuurpeloton”, met burgemeester Jos Wienen
20.15 uur: Gereserveerde plaatsen tijdens het Herdenkingsconcert
21.30 uur: Einde concert, afsluitend drankje samen
22.00 uur: Einde programma

5 mei 2019: Bevrijdingspop

14.00 uur: Ontvangst met koffie/iets lekkers en rondleiding terrein
15.00 uur: Toegang tot gastengebied en genieten van het Bevrijdingsconcert; backstage rondleiding
Bezoek aan het vernieuwde MIVA podium met mooi uitzicht op het hoofdpodium
17.00 uur: Einde programma; eventueel op eigen gelegenheid nog langer verblijven

Informatie & aanmelden

Zowel op 4 als op 5 mei kunnen we in totaal 50 gasten inclusief begeleiding ontvangen.
Meer info: marjan.gielen@bevrijdingspop.nl
Aanmelden kan via een e-mail naar: info@rodekruishaarlem.nl

Yuki en Noa zijn in gesprek gegaan met Thea, een lieve dame van bijna 80 die de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië heeft meegemaakt. Thea groeide op in een Japans concentratiekamp op Sumatra. Yuki is een Japans meisje van zestien, ze is opgegroeid in Haarlem maar heeft de Japanse school in Amsterdam gevolgd en heeft familie in Tokyo. De één groeide op met Japan als vijand, de ander met Japan als familie.

Thea:

“De huidige generatie Japanners is niet schuldig aan wat er in de geschiedenis is gebeurt. Culturen veranderen.”

In het begin was het een avontuur…

Een zorgeloos leven leidde de jonge Thea, totdat in 1942 de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Ze woonde de eerste twee jaar van haar leven samen met haar ouders en zusje op Java. Tijdens de Japanse invasie werd ze samen met haar moeder en pasgeboren zusje geëvacueerd naar Sumatra. Haar vader bleef thuis achter. Slechts één leren koffer, dat namen ze mee. De kostschool waar ze naartoe werden gebracht veranderde na een tijdje in een Japans concentratiekamp, waar ze tot aan het einde van de oorlog in opgesloten zouden zitten.

Elke ochtend moesten ze buigen voor de Japanse vlag en werden ze geteld. Voor elke bewaker die langsliep moest ook gebogen worden. Ongehoorzaamheid werd niet getolereerd.

“Als een kind niet goed boog werd de moeder afgeranseld, en als een volwassene niet goed boog kreeg zij ook straf. Dat konden hele zware straffen zijn. Mensen werden bijvoorbeeld vastgebonden aan palen in de hete zon en moesten daar de hele dag staan zonder drinken. Als iemand er naartoe ging om even wat schaduw of wat lucht te wapperen kreeg die ook zijn stokslagen. Soms werden mensen in een varkensmand gepropt en aan een boom gehangen.”

De leefomstandigheden in het kamp waren extreem. Er was weinig voedsel en water ter beschikking, de hitte was onverdraaglijk en de leefruimtes waren klein en onhygiënisch. Dit leidde tot veel ziektes, zoals diarree. Iedereen was extreem dun en verzwakt. Onderwijs was er niet. Thea heeft geleerd door met een stokje in het zand te schrijven.

“We kregen eens in de veertien dagen veertig uitgetelde korrel maïs. Het was varkensvoer hoor, de slechtste kwaliteit wat je je kan indenken. Helemaal niet die lekkere maïs die je nu hebt. Die veertig korrels werden uitgeteld, zo niet, ja, dan werd er gevochten. Gekrijs, geschreeuw, getrap… Verschrikkelijk…”

“Een liter water per dag. Per dag! En dat in die hitte. Die liter water was voor alles. Wassen, drinken, tandenpoetsen en kleren wassen… Voor zover we kleren hadden.”

Thea zelf heeft weinig geweld meegemaakt in het kamp vanwege haar moeder. Ze was heel beschermend tegenover haar kinderen, maar was erg timide en nam weinig initiatief. Haar zusje was slechts drie maanden oud toen ze het kamp binnentrad, waardoor haar basis erg zwak was.

Thea’s vader was een beroepsmilitair en vocht met hart en ziel om de Japanse opmars tegen te houden. Hij werd gevangengenomen maar kreeg de eredood voor zijn dapperheid. Het zwaard.

Thea’s laatste herinnering van haar vader is hun afscheid in januari 1942.

“Wij zaten in de auto, mijn moeder met mijn zusje achterin, ik zat naast de chauffeur. Vaders gezicht voor het raampje. Lieve bruine ogen, onder die vuurrode bos haar. Hij zei dat ik goed op ze moest passen.”

Voor haar zesde verjaardag kreeg Thea Pop Edith, die haar moeder had gekregen in ruil voor een paar dansschoentjes.

“De dansschoentjes had mijn moeder bewaard als een soort talisman, hopend op de terugkeer van mijn vader. Pop Edith was dus indirect het overlijdensbericht van mijn vader en daarmee het belangrijkste in mijn leven.”

Hierop reageerde ik met een paar traantjes. Yuki wierp de tissuebox wéér bij me op schoot. “Wat is er kind? Ach, daar krijg je schone oogjes van.”

Gevoel van vrijheid

Na 3 jaar in het Japanse concentratiekamp te hebben geleefd, kwam het einde van de oorlog in zicht. De capitulatie van Japan werd in 1945 aangekondigd. Thea was toen zes.

“We zaten toen nog niet in een periode waar we konden gaan en staan waar we wilden, maar we hadden betere leefomstandigheden. We mochten bijvoorbeeld niet onze wijk uit. We zijn een aantal keren bijna overvallen, door de vrijheidsstrijders die er toen waren. Er was hongersnood, omdat de Japanners alles hadden weggehaald. Heel veel jonge jongens werden gelokt met eten, onderdak en een training. De jongetjes van 17 jaar vonden het prachtig om soldaatje te spelen. Na afloop kregen ze échte geweren, en de jongens wilden de mensen waardoor ze al die jaren gevangen hadden gezeten verjagen. Daardoor werd alles onveilig. Wij moesten dus nog een hele tijd in het kamp blijven. Deze keer werd er niet bewaakt of wij ons wel gedroegen, maar werd onze wijk beschermd tegen overvallers. Eerst stonden de bewakers op óns gericht, daarna naar buiten toe. Dat was heel bizar. Heel eng.”

Na de bevrijding werd Thea met haar familie meegenomen op een vrachtschip naar Nederland. Het was een lange reis, op weg naar vrijheid en ruimte.

“De reis naar Nederland was spannend, héérlijk. We gingen op een vrachtboot, vol met stapelbedden en hangmatten. Drie of vier boven elkaar. Mijn zusje en ik sliepen samen op de bovenste. Wij sliepen in het vrouwenruim, mijn stiefvader in het mannenruim en mijn moeder was in verwachting dus die sliep op het dek.”

Het geeft een gevoel van vrijheid, zo’n eindeloze zee. Onaantastbaar, onveranderlijk, gedreven door de wind.

‘Windkracht negen, enorme golven. Het kan me nooit genoeg zijn. Gevoel van vrijheid.’

Er waren twee mensen die niet zeeziek waren, een oude zeekapitein en ik. Ik vond de zee geweldig. Ik houd nog steeds zo van de zee.”

Na de reis kwamen ze aan in Den Haag, waar Thea’s grootmoeder woonde. Thea’s moeder wilde haar moeder vertellen wat zij en haar kinderen hadden meegemaakt. Veel medeleven had Thea’s grootmoeder echter niet voor haar dochter. Haar moeder zei alleen maar:

“Ach kind, waar praat je over. Wij hebben vijf jaar bezetting gehad, jullie hebben maar 3,5 jaar in een kamp gezeten. Wij hebben de hongerwinter meegemaakt, jullie zaten in een lekker warm land.”

Hierdoor klapte Thea’s moeder dicht en veranderde ze. Zichzelf samenhouden werd belangrijker dan de bescherming van haar kinderen. Later hertrouwde ze zonder haar moeders toestemming met Thea’s stiefvader. Ze heeft daarna nooit meer echt over de oorlog gesproken en heeft zich nooit over het verlies van Thea’s echte vader heen kunnen zetten.

“Ze trouwde met een man die ook heel erg beschadigd uit de oorlog kwam, hij had aan de Pakanbaroe-spoorlijn gewerkt. Hij heeft de rol van mijn moeder overgenomen, hij was degene die alles regelde en als er iets niet ging zoals hij wilde, vielen er zware klappen. Vanaf dat moment heeft ze eigenijk alleen maar voor onze kleding gezorgd en zichzelf staande gehouden. Na de oorlog heeft ze ons nooit beschermd.”

Over Thea’s echte vader mocht geen woord gesproken worden, Thea’s stiefvader wilde niets van hem weten.

“Ik ben het vrouwelijke evenbeeld van mijn vader, maar als iemand zei dat ik op mijn vader leek, dan zag ik elke hoek van de kamer tenminste twee keer.”

“Mijn stiefvader was een rokkenjager en kon dus ook niet van zijn stiefdochters afblijven.

Hij was de eerste man die ik na de oorlog kon vertrouwen, die met snoepjes, met dansen en met spelletjes kwam. Dat was een feest! Dus dat rokkenjagen, dat hoorde er gewoon bij.

Op een bepaald moment kwam mijn moeder erachter en werd het duidelijk dat dat helemaal niet erbij hoorde en helemaal niet goed was. Mijn moeder is toen door mijn stiefvader in elkaar gebeukt. Ik was toen hooguit dertien jaar oud, en op een gegeven ogenblik stond mijn moeder tegenover mij met een prikvingertje en steekoogjes en zei: “Denk erom, het is niet waar, ik heb het niet gehoord, en ik wil er nooit meer iets over horen!”

Vanaf dat moment heeft ze mij aan hem meegegeven op ‘gezellige weekendjes’. Dat heeft vrij lang geduurd.

Ik heb in die tijd meer schade opgelopen en meer ellende gehad, dan in de tijd van de oorlog.”

Toen na dertien jaar de scheiding volgde, moest Thea alles regelen. Haar moeder rende ervoor weg, stak haar kop in het zand. Thea zat er niet mee, haar moeder had haar hulp nodig.

“Afspraken met de notaris, afspraken met de advocaat, ik regelde alles. Ik was toen achttien jaar. Ik moest zelfs naar het Oranjehotel om een getuigenverklaring in te dienen tegen mijn stiefvader omdat hij zedendelict had gepleegd met minderjarige kinderen. Door mijn getuigenverklaring heeft hij ook een straf gekregen. Dat zijn allemaal hele heftige tijden geweest, daar liep mijn moeder voor weg. Toen vond ik dat nog geen probleem, pas later toen ze tegen me zei dat ze mij had opgeofferd voor haar tweede huwelijk knapte er iets bij mij.”

‘Eindelijk gelukkig’

In het concentratiekamp leerde Thea schrijven door met een stokje in het zand te tekenen. Toen ze in Nederland aankwam ging ze eindelijk naar een echte school.

“Ik mocht niet studeren van mijn stiefvader, dan zou ik misschien meer worden dan hij. Bij de gratie mocht ik HBS doen. Op school ontmoette ik mijn eerste liefde, we trouwden en kregen twee kinderen. Ik was eindelijk gelukkig, ik kwam weer tot leven en kon weer lachen.

Toch volgde er een scheiding. Een ander liefje. Hij heeft ons in de steek gelaten, ik ben toen zo godvergeten kwaad geworden op die man. Hij haalde de bankrekening leeg en vertrok. Ik had een schuld van bijna 100.000 gulden, geen inkomen en twee jonge kinderen. Ik heb hele zware periodes gehad. Het was een ramp, laat ik het héél netjes zeggen.

Maar ik heb het toch volgehouden.”

‘Nu voel ik me vrij’

Thea’s moeder heeft zich nooit over het verlies van Thea’s echte vader heen kunnen zetten. Haar woede naar Japan verdween niet en ze heeft zich na de oorlog volledig afgesloten van de wereld om haar heen. De oorlog is nooit uit haar verdwenen.

Thea’s stiefvader werkte in de oorlog aan de Pakanbaroe-spoorlijn. Net zoals Thea’s moeder was hij erg beschadigd, zowel fysiek als mentaal. Na de oorlog kwam hij met eten en kleding en bracht hij vrolijkheid in het gezin. Hij bleef echter niet deze persoon.

“Hij heeft de rol van de veroveraar overgenomen.”

Iedereen staat anders in het leven. Iedereen verwerkt de oorlog en zijn trauma’s op zijn eigen manier. Thea is een mens die problemen makkelijker verwerken kan dan de meesten. Volgens haar heeft alles een goede en een slechte kant.

“Toch ben ik blij dat een stuk van mijn opvoeding door mijn stiefvader is gegeven, de mannelijke invloed in mijn jeugd is goed geweest en dat kan ik ook op waarde schatten. Mijn stiefvader was heel charmant, hij bracht leuke dingen mee, feest en dergelijke. Dat was een leuke kant van hem.

Vroeger liet ik de dingen op me af komen, ik zocht mijn eigen weg en ben zo veel mogelijk onopvallend geweest. Nu niet meer, ik voel me nu meer kind dan ik ooit geweest ben. Ik ben vroeger nooit echt kind geweest, altijd een oud wijf 🙂

Nu doe ik allerlei gekke dingen, nu ben ik echt gelukkig. Ik heb een lijf dat al oud is, maar ik rijd nog auto en kan nog een heleboel dingen doen, dat vind ik heel plezierig.

Nu voel ik me vrij.”

Optimistisch, dat is Thea zeker. Ze kan genieten van de kleine dingen en is dankbaar voor het leven dat ze leeft.

“Ik kan genieten van een spat die in een plas water valt of van een bloem die eenzaam aan de kant van de weg staat, maar ook van een bollenveld vol narcissen.”

In plaats van zich te isoleren van de wereld heeft ze zich opengesteld. Met bewustzijn als doel geeft ze al sinds 2003 gastlessen.

“Ik zie mijn verhaal als een slecht reisverhaal, een mislukte reis. Dat hebben we allemaal wel eens, toch? Het is een manier van overleven, het ‘kleineren’ van problemen.”

Respect

“Vrijheid. Eigen keuzes maken, met respect voor de anderen.”

Dat is de betekenis van vrijheid volgens Thea.

“Mijn recht is de plicht van een ander, en daar heb ik ook respect voor.

Zo moet je met elkaar omgaan. Respectvol.”

Volgens mij en Yuki betekent vrijheid dat je jezelf kan zijn, zonder veroordeeld te worden om je meningen en gedachten. Vrijheid is eigen keuzes kunnen maken, kunnen kiezen voor geluk. Een vrij mens kan omgaan met degenen om wie hij geeft en wordt niet afgekeurd door zijn afkomst of geloof. Een vrij mens is een vrije denker, heeft de mogelijkheid om zijn eigen ideeën en opvattingen de wereld in te kunnen brengen.

Op het moment dat een mens beïnvloed wordt door corruptie, of wanneer de vrijheid van meningsuiting wordt afgenomen, is een mens onvrij. Onvrijheid ontstaat niet alleen in een staat van oorlog, wanneer een mens zich gevangen voelt door angst of door haat en niet zijn eigen ideaal kan leven is er zeker sprake van onvrijheid.

Een kind moet kunnen gillen van plezier, niet van angst.

Een meisje moet kunnen trouwen door liefde, niet door dwang.

Een man moet kunnen vluchten voor de deadlines op kantoor, niet voor de dreigende dood.

Vrijheid is een recht.

Vrijheid is een noodzaak.

Wij hebben altijd geleefd in vrijheid.

Daar zijn wij dankbaar voor.

Vrijheid is kostbaar

Het gesprek met Thea was erg fijn, er waren geen gevoelens van wrok of haat. Ik moet eerlijk toegeven dat ik meerdere keren naar de tissues heb moeten reiken. We hingen aan Thea’s lip.

Thea heeft ons laten zien hoe belangrijk ons recht op vrijheid is, en hoe dankbaar we daarvoor mogen zijn.

Oorlog verdwijnt niet uit een mens, maar de getroffene kan zijn ervaringen wel omarmen en met de wereld delen. Dat doet Thea elke dag.

Thea:

“Ik doe er al 30 jaar alles aan om de Tweede Wereldoorlog hier in Nederland beter in het onderwijs te krijgen. Alle beetjes helpen.”

Wij helpen u graag een beetje verder met het in leven houden van uw herinneringen. Het is belangrijk dat steeds meer mensen beseffen hoe kostbaar vrijheid is.

Bedankt lieve Thea, voor deze mooie ervaring en een nóg mooiere levensles!

Interview: Yuki en Noa
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Vijf jaar geleden arriveerde Moustafa vanuit Aleppo, Syrië in Nederland. In een video-interview leren we de nieuwkomer wat beter kennen. Via de Welkom-app helpt hij nu zelf vluchtelingen, aan werk, met taal of een sociaal netwerk.

Interview: Lize en Senna
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Artino is a 20 year old dj/producer/singer-songwriter, who made an unexpected journey from being a allround/party dj to being active in drum and bass.

Playing alongside names such as Feint, NCT, T & Sugah and Signal, Artino has built a lot of experience performing as a drum and bass artist. He’s a resident DJ at the quickly growing party ‘Moonshine’, and is also playing at parties all trough the Netherlands.

Having competed in many dj contest as a teenager, he gained a lot of skills (and also friends), just by seeing how others do what they do. Winning these dj contests, he often got to play at festivals, clubs et cetera.

As he has successfully released two singles as an independent artist, his goal is to get signed at Liquicity and also play at their events, so more drum and bass fans can get a taste of Artino’s’ energetic vibe.

In samenwerking met gemeente Haarlem en het Rode Kruis Haarlem biedt Bevrijdingspop dit jaar opnieuw een GAST-vrijheidsprogramma aan. We hebben dit jaar extra voorzieningen getroffen om de toegankelijkheid nog beter te maken. Graag ontvangen we je op 4 mei (Herdenkingsconcert) of 5 mei (Bevrijdingspop) met je maatje of begeleider.

4 mei 2019

19.00 uur:       Ontvangst in de informatiestand, koffie en iets lekkers

19.45 uur:       Bijwonen herdenkingsmoment bij het monument op de Dreef, “Man voor het vuurpeloton”, met burgemeester Jos Wienen

20.15 uur:       Gereserveerde plaatsen tijdens het herdenkingsconcert

21.30 uur:       Einde concert, afsluitend drankje samen

22.00 uur:       Einde programma

5 mei 2019

14.00 uur:       Ontvangst met koffie/iets lekkers en rondleiding terrein

15.00 uur:       Toegang tot gastengebied en genieten van het Bevrijdingsconcert; backstage rondleiding

Bezoek aan het vernieuwde MIVA podium met mooi uitzicht op het hoofdpodium

17.00 uur:       Einde programma; eventueel op eigen gelegenheid nog langer verblijven

Informatie & aanmelden

Zowel op 4 als op 5 mei kunnen we in totaal 50 gasten inclusief begeleiding ontvangen.

Meer info: marjan.gielen@bevrijdingspop.nl

Aanmelden kan via een e-mail naar: info@rodekruishaarlem.nl

 

 

Wij zijn Dane en Matthias uit 4A en 4C van het Stedelijk Gymnasium Haarlem. Wij hebben beiden het pakket Economie & Maatschappij, waarin geschiedenis een verplicht vak is. We vinden beiden geschiedenis een van de leukste vakken die de school biedt.

Gelijk enthousiast

Toen deze opdracht, georganiseerd door een samenwerking van de organisatoren van Bevrijdingspop en de geschiedenissectie van onze school, werd geïntroduceerd om vrijwillig aan mee te doen, waren wij eigenlijk gelijk al enthousiast. Dus toen hebben we ons opgegeven, in de hoop om een persoon te
mogen interviewen die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt, en die kregen wij.

Jack Eljon, een meneer die tijdens de Tweede Wereldoorlog als Joodse jongen op verschillende plaatsen in Nederland ondergedoken heeft gezeten. Wij hebben hem als het ware geïnterviewd en zijn veel over zijn indrukwekkende verhaal te weten gekomen. Dit hebben wij hierin geprobeerd in een werkstuk te
verwerken.

Verstopt in een smalle sleuf op zolder

Op 25 maart moesten wij om 19.00 uur in de aula van onze school bijeenkomen, voor alle gesprekken. Wij hadden geen idee wat voor een man we moesten interviewen. Toen we Jack voor het eerst hadden ontmoet waren we best wel onder de indruk. Eerst werd het ‘evenement’ geïntroduceerd en toen konden we beginnen. Wij hadden wat voorwerk gedaan, dat was voornamelijk vragen bedenken om aan Jack te stellen. Jack begon zijn verhaal te vertellen en wij vroegen tussendoor onze vragen aan hem, en zo gingen wij te werk. Voorbeelden van vragen die wij hadden voorbereid zijn: Hoe kwam u erachter dat uw vader nog leefde? Wat deed u vooral op zo’n dag dat u ondergedoken zat, op welke locatie was dat? Wat heeft u na de oorlog gelijk gedaan wat u in de oorlog niet kon? Jack’s verhaal is best wel heftig, zo heeft hij zijn ouders de hele oorlog niet gezien, en werd hij tijdens de oorlog meerdere keren verplaatst en is hij zelfs meerdere keren ontsnapt aan de dood. Hij moest van kleins af aan overleven. Als hij namelijk gepakt zou worden door de Duitsers, zou hij worden omgelegd omdat hij Joods is. Er was zelfs een keer dat hij zich in een smalle gleuf op zolder moest verstoppen, in het huis waar hij ondergedoken zat, omdat er twee Duitse soldaten langskwamen. Door die gleuf zag hij ze lopen, hij moest muisstil zijn want anders werd hij gedood. Jack vertelde ons dat hij over deze
ervaring veel nachtmerries van gehad heeft. Dat is ook wel te begrijpen, wij kunnen ons persoonlijk niet eens een beetje voorstellen hoe dat gevoeld moet hebben. Hoe erg je op dat moment als klein jongetje vreesde voor je leven. Ongelofelijk.

Elke dag op je hoede zijn

Jack was gedurende de oorlog gescheiden van zijn ouders. Dat was erg zwaar voor hem want zijn familie had namelijk de afspraak gemaakt niet uit elkaar gegaan, maar dat is wel gebeurd, ook al konden ze er niks aan doen. De ouders van Jack dachten namelijk dat de kans op overleven groter zou zijn als hij alleen was. Er zijn twee redenen waarom dat extra erg was voor Jack. Reden één was dat zijn ouders ook niets aan hem lieten horen, waardoor hij geen idee had, want toen de oorlog begon was hij drie, en dat is dan best wel heftig. Reden twee is dat Jack tijdens de oorlog op meerdere plekken heeft ondergedoken, en dat was niet altijd zo fijn. Zo kwam hij in Zeist in een pleeggezin terecht die hem heel slecht behandelden, en dat koppelde Jack dan weer terug aan zijn ouders die hem, volgens hem, in de steek hadden gelaten. Toen de oorlog ten einde kwam heeft jack zijn ouders na twee maanden weer teruggevonden. Jack vertelde ons dat hij twee vaders en twee moeders heeft gehad, tenminste in zijn ogen althans. Hij zei dat zijn ouders niet meer dezelfde personen waren als van voor de oorlog. De
oorlog heeft zo’n grote impact gehad op het leven van Jack. Hij heeft zijn jeugd niet geleefd op de manier hoe dat eigenlijk zou moeten. Hij moest altijd oppassen dat hij niet gepakt zou worden. Elke dag op zijn hoede zijn. Niet in alle vrijheid even naar een vriend toe kunnen fietsen om samen te
spelen. Nee, dat kon toen niet.

Opgroeien zonder vrijheid

Het verhaal van Jack heeft ons echt doen denken over hoe het is om niet in vrijheid op te groeien. Het is erg bijzonder om van iemand in het echt te horen praten over hoe zijn leven eruit zag tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin je niet een vrij mens bent. Dit is daarom dus ook echt voor ons een bijzondere ervaring. Wij zijn erg onder de indruk van het verhaal van Jack. Wij hebben enorm veel respect voor hem.

Interview door: Dane en Matthias 
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Scholieren van het Stedelijk Gymnasium interviewden voor Bevrijdingspop 2019 vluchtelingen en mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Hun indrukwekkende verhalen vind je op deze pagina. Ook worden quotes uit en foto’s van de interviews gebruikt tijdens het Herdenkingsconcert op 4 mei 2019.

We willen alle deelnemers hartelijk danken voor hun medewerking: Levende Getuigen, het Stedelijk Gymnasium, haar docenten en leerlingen, en EDG Fotografie.

‘Vrijheid is kunnen worden wie je wilt worden. Jongeren kunnen dat nu.’

Ans kreeg tijdens de Hongerwinter respect  voor haar moeder die op de fiets naar de Achterhoek reed, op Etenstocht. Interview: Silvia en Liesel. Lees verder >>

‘Mijn zusje is ziek geworden door de slechte hygiëne en de ondervoeding in het kamp’

John belandde als kind in een Jappenkamp en werd bij terugkomst in Nederland met weinig begrip en warmte ontvangen. Interview: Catheline en Chiara.
Lees verder >>

‘Wat doe ik, als de tranen een zee in mijn hart hebben gemaakt?’

Tania vraagt zich af of haar kinderen hun jeugd nog wel terugkrijgen en of zij kunnen opgroeien in Aleppo. Interview: Susanne en Zara.
Lees verder >>

‘Het kamp in Semarang vond ik maar een saaie boel’

Wim’s vader overleefde de Tweede Wereldoorlog niet, dankzij een fatale combinatie van een maagzweer en het harde werk aan de Sumatraanse spoorlijn. Interview: Hannah.
Lees verder >>

‘Ik voelde mij pas vrij, toen ik met mijn familie herenigd was.’

Zafer uitte openlijk  kritiek  op president Assad van Syrië, door als dichter teksten en een muziekvideo van ruim 10 minuten over zijn misdaden te publiceren. Tijdens zijn vlucht moest hij vrouw en kinderen achterlaten. Interview: Jochem en Boris.
Lees verder >>

‘De impact van de oorlog heeft mijn ouders voorgoed veranderd’

Jack moest van kleins af aan overleven, omdat hij Joods is. Op een dag moest hij zich zelfs op zolder verstoppen, in een sleuf. Interview: Interview: Dane en Matthias.
Lees verder >>

‘Ik ben nog steeds bang voor de politie.’

Vijf jaar geleden arriveerde Moustafa vanuit Aleppo, Syrië in Nederland. In een video-interview (!) leren we de nieuwkomer wat beter kennen. Via de Welkom-app helpt hij nu zelf vluchtelingen, aan werk, met taal of een sociaal netwerk. Interview: Lize en Senna.
Lees verder >>

‘Oorlog verdwijnt niet uit een mens’

Een Japans meisje gaat in gesprek met een overlevende uit een Japans concentratiekamp – Thea; een kans om elkaars verhaal te leren kennen en niet tegenover elkaar, maar náást elkaar te staan. Interview: Yuki en Noa.
Lees verder >>

‘Ik wil zelfstandig zijn, niet afhankelijk.’

Daniël vluchtte uit Ethiopië en volgt nu in Nederland een opleiding tot loodgieter. Interview: Finn en Sem
Lees verder >>

‘Ik heb altijd de drang naar vrijheid’

Heleen woonde gedurende een deel van de Tweede Wereldoorlog in een Jappenkamp en keerde terug naar Nederland met een enorme leerachterstand. Interview: Femke & Luna.
Lees verder >>

Een aantal interviews is zonder foto’s gepubliceerd, deels op verzoek van de geïnterviewden, deels om andere redenen.

‘Het was gevaarlijk om te vluchten, als je gepakt werd zou het niet goed aflopen.’

Ellaha uit Afghanistan woonde in een levensgevaarlijk oorlogsgebied. Hoe was het hierna om als vluchteling in Nederland te komen wonen? Interview: Otto en Jeroen.
Lees verder >>

‘Een ding ben ik niet verleerd en dat is lachen’

Hyan wilde als advocaat niet vechten tegen zijn eigen Syrische volk. Interview: Tom en Idse.
Lees verder >>

‘In Syrië werd je opgepakt als je iets beledigends zei over de president’

Said sprak zich uit tegen president Assad van Syrië en zette daarmee zijn eigen leven op het spel. Interview: Alexia en Nola.
Lees verder >>

Foto’s: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Levende Getuigenissen is tot stand gekomen met medewerking van Vluchtelingenwerk Nederland.

Vrijdag 19 april streden zes bandjes tegen elkaar in de finale van de Rob Acda Award. Close to Fire, Operation Hurricane, Ellij, Flying Nemo, Lilith en Counter-Sound pakten het publiek en de jury allen op hun eigen manier helemaal in!

‘Twee drummers double the fun’

Ellij ging ervandoor met de hoofdprijs. “Twee drummers double the fun. Zoveel mensen op het podium geeft een mooi vol geluid. Beetje zoals The Dandy Warhols en consorten” aldus de jury over Ellij. Flying Nemo won de tweede prijs en Lilith de derde. Close to Fire wist het publiek te overtuigen en ging naar huis met de publieksprijs. Flying Nemo zien we terug op Young Art Festival en Lilith wint een voorprogramma in Podium Victorie. Eigenlijk kunnen we wederom concluderen zoals PP dat altijd mooi zegt dat er alleen maar winnaars zijn.

Optreden op Bevrijdingspop

Het prijzenpakket is ook deze keer weer een goede volgende stap in de muzikale carrière van de winnaars. Een optreden op Young Art Festival, gratis oefenen in het Slachthuis, een fotoshoot met fotograaf Jaap Kroon en natuurlijk het openingsoptreden van Bevrijdingspop Haarlem als kers op de taart.

Jury

De jury bestond uit Tijs van Liemt, Maarten Claus, Lisa de Jongh, Pien Breeuwsma, Wouter Groenhart en Ivo Maissan.

Over de Rob Acda Award

De 25e editie van de Rob Acda Award. De Rob Acda Award is een muzikale competitie voor veelbelovende muzikanten uit Haarlem en omstreken. Zij krijgen middels de competitie de kans om de volgende stap te zetten in hun muzikale carrière. Naast een uitgebreid prijzenpakket zullen de deelnemers ook veel begeleiding krijgen in de volgende stappen van hun carrière.

Fofo: Marcus van Dam

Voor ons betekent vrijheid het mogen doen en laten wat wij zelf willen. Misschien voelt het zo, maar het is zeker niet vanzelfsprekend dat wij in vrijheid leven. Daarom vinden wij het ook erg belangrijk dat men wat meer stil gaat staan bij de vrijheid die zij hebben. In Nederland hoor je mensen vaak klagen en zeuren, terwijl ze het hier super goed hebben. Wellicht geeft dat juist aan hoeveel vrijheid wij hebben. Vaak is het namelijk zo dat hoe meer vrijheid men heeft, hoe sneller zij kritiek ergens op leveren.

Na het indrukwekkende interview met Zafer Sadaka, werden wij er weer aan herinnerd hoe goed we het eigenlijk hebben en hoe blij we moeten zijn dat we in Nederland in vrijheid kunnen leven.

Zafer Sadaka

Zafer Sadaka is een zeer gelukkige man die nu al bijna 5 jaar samen met zijn familie in Nederland woont, nadat hij in 2014 voor de oorlog in Syrië is gevlucht. Naast het feit dat Syrische burgers al 19 jaar lang onderdrukt worden door dictator Bashar al-Assad heeft Zafer openlijk zijn kritiek tegen hem geuit door als dichter teksten en een muziekvideo van ruim 10 minuten over de misdaden van Assad te publiceren. Daar staat in Syrië de doodstraf op. Ook was Zafer één van de negen personen uit zijn stad die waren uitgekozen om de stad te besturen. Hij kreeg controle over de politie, water, elektriciteit en andere voorzieningen. Omdat van hem werd gedacht dat hij dit voor de overheid deed en omdat hij sowieso al onder vuur lag vanwege de kritische teksten die hij had geschreven, was het niet meer veilig om in Syrië te blijven.

“De dictator is banger voor mij dan voor alle legers, omdat verhalen mensen kunnen bereiken.’’

De reis

Zafer woonde in An-Nabk, een stad tussen de hoofdstad Damascus en Homs. Tijdens de Burgeroorlog raakte An-Nabk onder vuur en werden de inwoners van het dorpje omsingeld door rebellen, ingesloten en bedreigd met bombardementen. Er zat voor Zafer niets anders op dan te vluchten. Zijn vrouw woonde in een andere stad, waar haar ouders woonden, en moest helaas met de kinderen achterblijven.

Een echt plan had Zafer niet, hij besloot het dag per dag aan te pakken. In Libanon hoopte hij veilig te zijn, maar had hier helaas geen geldig visum voor en moest dus op zoek gaan naar een andere plek. Dit zou een zware reis worden. Een tocht van drie dagen lang met auto’s zonder verlichting leidde hem naar Turkije. Eerst had hij het plan om hier te blijven, maar daar zaten veel nadelen aan. Als manager van een klein hotel was zijn salaris niet heel hoog. Ook had hij niet de mogelijkheid om zijn familie daarnaartoe te kunnen halen. Europa was voor hem een veel betere optie. Daarom maakte Zafer de oversteek richting Athene.

Hij werd samen met vele andere vluchtelingen opgevangen in een tentenkamp, dichtbij Athene, waar het lang duurde voordat hij verder kon. Daarom probeerde hij het kamp te ontvluchten, waarbij de politie hem arresteerde. Na drie maanden in de gevangenis te hebben doorgebracht zette hij zijn reis weer voort richting West-Europa.

Vrouw en kinderen achtergelaten

Vanwege de korte proceduretijd was Nederland voor Zafer het beste land om naartoe te gaan. Hij hoopte eerst op Zweden, maar zag in dat dit te lang zou duren. Hij hoopte immers zo snel mogelijk zijn vrouw en kinderen naar Nederland te kunnen halen, die hij tijdens zijn vlucht achter moest laten.

‘’Ik had maar twee minuten om gedag te zeggen tegen mijn moeder. Het was echt een gevaarlijke situatie en ik mocht niks meenemen. Het was gewoon doei, en klaar. Misschien was het wel het laatste moment dat ik haar zou zien – het was echt moeilijk.’’

Aankomst in Nederland

Constant voelde Zafer zich onveilig. Continu dacht hij aan zijn familie. Deze moesten en zouden zo snel mogelijk naar hem toe komen. Zij waren immers nog steeds in gevaar. Toen hij na al die tijd zijn familie weer kon omarmen, voelde hij zich pas echt gelukkig.

In het begin was het natuurlijk erg wennen: een nieuw leven opbouwen in een ander land met een andere taal. Het was moeilijk voor hem en zijn gezin, vertelde Zafer. Hij had hard gewerkt aan het leren van de taal, dat was voor hem erg belangrijk. Zonder het beheersen van de taal, kon je namelijk geen werk vinden en dat was noodzakelijk voor hem. Ook vond hij het leren van de taal belangrijk om respect te tonen naar het land en te bedanken voor de hulp die zij hem geboden hebben.

‘Welkom’ in de ogen gezien

Zafer werd namelijk met open armen ontvangen in Nederland. “Als de situatie in een land niet goed is, voel je dat en kun je in de ogen geen “welkom” zien”, zei Zafer. Hij had “welkom” gezien in de ogen van de Nederlanders. Eindelijk had hij een veilige plek gevonden voor zijn kinderen. Echter vond hij het wel heel moeilijk om een nieuw leven op te bouwen. Zafer had veel verloren, vertelde hij. In Syrië had hij het heel goed. Hij woonde in een groot huis, zijn vader was rijk en hij had een mooie baan.

Gelukkig hebben Zafer en zijn gezin het nu erg goed in Nederland en zijn zij de Nederlanders erg dankbaar voor hun steun. Graag wilde hij iets terug doen voor de Nederlanders.

“Bedankt is niet genoeg, ik heb de taal geleerd om het land dat mij heeft geholpen te bedanken.’’

Voorlichter

Zafer vindt het belangrijk om zijn idee van vrijheid te delen en is daarom sinds kort actief als voorlichter. Hij gaat vaak langs bij basisscholen om kinderen zijn verhaal te vertellen en na te laten denken over de vrijheid waarin zij leven. Daarnaast beheerst Zafer veel talen en geeft hij ook Arabische les in Nederland, wat hij met veel plezier doet.

Terug naar Syrië?

Af en toe ontvangt Zafer nog e-mails van kennissen in Syrië, die inmiddels in Libanon zitten en een visum willen. Hij probeert niet te veel contact met vrienden te zoeken, uit gevaar voor hun veiligheid.

Op de vraag of Zafer ooit nog terug wil keren naar Syrië antwoordde hij: “Ik wil graag teruggaan om mensen te helpen. Het hele land is kapot, niet alleen qua gebouwen, maar ook qua mensen. Maar ik kan pas gaan als het veilig is, want Assad zou mij nu doodmaken.”

Afsluiting

Graag willen wij Zafer ontzettend erg bedanken voor dit zeer indrukwekkende interview. Zoals wij al vertelden zijn wij er door dit interview weer aan herinnerd in wat voor een vrijheid wij leven en hoe dankbaar wij hiervoor moeten zijn. Dit kwam vooral door de pakkende woorden van Zafer toen hij vertelde over zijn aankomst in Nederland en hoe hij zich op dat moment voelde: “Het was helemaal niet veilig, ik voelde mij helemaal niet veilig. De hele tijd zat ik met spanning; ik was nerveus. Ik dacht bij mezelf: wat betekent vrijheid? Ik ben nu hier en mijn familie is daar, waar het niet veilig is. Andersom: het is makkelijker om daar te blijven met hen, dan wanneer jij als enige vlucht en veilig bent en zij niet. Ik voelde mij veilig toen ik voor het eerst hen hier had ontmoet.”

Tot slot willen wij de organisatie van Bevrijdingspop heel erg bedanken voor deze geweldige ervaring!

Interview: Jochem en Boris
Foto’s: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Wim Meijer is een 83-jarige man geboren in Djember, Oost-Java. Tijdens de tweede wereldoorlog woonde hij op Java en heeft hij de bezetting van Java door de Japanners meegemaakt. Nederlands-Indië werd op 8 maart 1942 door de Japanners bezet. De Japanners hadden 3 jaar lang de leiding over Indonesië. Indonesië is in 1945 onafhankelijk geworden onder leiding van Soekarno. Aan het begin van de Japanse bezetting is Wim een jongen van 7 jaar, oud genoeg om alles bewust mee te maken.

De situatie van Wim tijdens de Japanse bezetting

Wim was zes jaar toen de Japanners Java in handen kregen. Zijn vader was samen met zijn moeder, na een verlofperiode in Nederland, naar Java teruggekeerd om te werken in de tabaksindustrie. Na de bezetting door de Japanners werd Wim zijn vader direct van het gezin gescheiden. Zijn vader werd na enige tijd via Malang naar Sumatra verplaatst en werd daar te werk gesteld. Hij moest met mede gevangenen dwangarbeid verrichten aan de spoorlijn in Sumatra. Omdat zijn vader aan een maagzweer leed, en er weinig en onregelmatig voedsel was, overleefde Wim zijn vader de oorlog niet.

Wim, zijn 2 zusjes en moeder werden van Djember naar Malang verhuisd. In Malang verbleven ze onder goede omstandigheden. Na een jaar in Malang te hebben gewoond werd het gezin naar Semarang geëvacueerd. Over een tocht van normaal 4 uur deden ze 30 uur. ‘We reden in geblindeerde wagons waarin te veel mensen zaten. Niemand kon er nog in of uit. Als je moest plassen deed je dat maar in een hoekje.’

In Semarang kwam Wim samen met zijn moeder en twee zusjes terecht in een kamp gezet door Japanners. De Japanse woorden die hij daar, als zeven jarige, heeft geleerd weet hij nog steeds. Bijvoorbeeld de Japanse getallen of de woorden die je als begroeting tegen de Japanners moest zeggen.

Het leven in het Kamp in Semarang

In het kamp in Semarang was het naar Wim’s woorden eigenlijk een ‘saaie boel’. Om zich te vermaken maakte hij, met andere jongens van zijn leeftijd, katapulten om vruchten en beesten mee uit de lucht te schieten. In het kamp kregen ze één keer per dag een pannetje soep, eten was er dus zeer gering. De levensomstandigheden waren naar eigen zeggen ‘beroerd’ ook omdat er zo vreselijk veel gezinnen in één huis moesten verblijven. Er was zo weinig eten dat sommige vrouwen probeerden door de afrastering (prikkeldraad en houten schermen, kedek genaamd) contact te maken met bewoners buiten het kamp. Als deze vrouwen werden gesnapt, werden ze flink gestraft. Eén van de straffen was dat ze met een stok tussen hun knieën urenlang in de brandende zon moesten zitten, terwijl anderen inwoners van het kamp moesten toekijken.

Wat Wim er ook nog voor ellende bij kreeg was dat zijn moeder ernstig ziek werd. Hierdoor kreeg Wim er meer zorgen en taken bij. Pas later, na de bevrijding, hoorde het gezin dat hun vader was overleden op Sumatra. Omdat dit zeker te willen weten liep Wim moeder met Wim heel Batavia door. Toen dit eenmaal bevestigd was besloot het gezin naar Nederland te vertrekken.

Invloed op latere leven

Wim reisde met zin moeder en zusjes van Batavia naar zijn grootouders in Winschoten. Hier hadden ze geluk mee, want veel gezinnen die terugkwamen uit Nederlands-Indië hadden geen familie of onderkomen in Nederland. Wim moest wennen aan zijn nieuwe omgeving en aan het nieuwe klimaat. Over de eerste keer dat hij sneeuw zag en voelde vertelt hij;

‘Ik vond het vreselijk, ik had voor het eerst tintelende handen. Ik weet nog dat ik stond te huilen op straat. Dit vond ik zo gênant dat ik het nu nog weet.’

Wim had drie jaar geen school gehad dus liep hij in het begin heel erg achter op zijn klasgenoten. ‘Er stond een vlaggetje bovenaan mijn proefwerk als ik minder dan tien fouten had.’

Op de vraag wat de meeste invloed heeft gehad op zijn verdere leven antwoordde Wim;

‘’Ik heb er natuurlijk wel veel last van gehad dat ik geen vader had. Ik liep jarenlang te zoeken naar een voorbeeld, een vorm van houvast.  Er zijn veel dingen die je opneemt van je vader en moeder. Dit heb ik gemist.’’

Trotse opa

De achterstand die Wim opliep op school tijdens zijn tijd in Nederlands-Indië haalde hij na verloop van tijd in. Wim werd gymleraar en fysiotherapeut. Later werd hij vader van 3 kinderen en is momenteel de trotse opa van 6 kleinkinderen.

Interview: Hannah
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Weer geschreeuw. Ik druk mijn kinderen dichter tegen me aan. Angst voor de dood grijpt me om mijn keel. Ik heb het benauwd, heb het gevoel alsof mijn laatste uur elk moment kan slaan. Nog een knal. Weer geschreeuw. Mijn dochter kijkt me aan. Ik zie angst in haar ogen, en haar mond beweegt langzaam. Ik versta niet welke woorden uit haar droge mond vloeien.

‘Hun jeugd zal er misschien wel nooit zijn.’

Bij elke blik die ik op mijn kinderen werp, denk ik aan hun jeugd. Hun jeugd die er niet is en misschien wel nooit zal zijn. Wat heeft de toekomst nu nog te bieden? Midden in de oorlog, op de grens van de twee vechtende partijen? Zal ik mijn werkelijke Allepo ooit nog kunnen waarnemen? Zullen mijn kinderen het überhaupt ooit mogen zien? Mijn blik laat mijn dochter los en glijdt naar het raam. De zon is inmiddels door de maan vervangen. Ik heb geen kracht meer, maar moet mijn kinderen in bed leggen. Langzaam kom ik overeind, duizelend door het gebrek aan voedsel. Mijn kin beweegt naar m’n borst, mijn polsen hebben amper nog een omtrek. Kracht is ver te zoeken. Mijn handen glijden in die van mijn kinderen, en mijn benen, al slepend, proberen de slaapkamer te bereiken.

‘Ik luister naar het geschreeuw dat mijn oor binnendringt’

Ik schrik wakker. Zweet druipt van m’n voorhoofd en ik kijk m’n kinderen aan. Beide slapen, maar ik zie dat het onrustig is. Het irritante geluid waardoor ik wakker werd duurt voort. Ik besef dat het mijn telefoon is. Hijgend en gestrest pak ik hem, en neem op. Onwetend met wie ik aan de lijn ben, luister ik naar het geschreeuw dat in mijn oor binnendringt: de stem trilt, net als mijn hand. Het is mijn chauffeuse. Ik luister nog even en hang dan op. Ik moet nu weg. Dit is mijn laatste kans en die moet ik grijpen. Ik wek mijn kinderen en vertel ze dat ze alvast naar de achterdeur moeten gaan. Stress gijzelt me. Ik weet niet meer wat ik moet doen en ik zie zwart voor mijn ogen. Ik moet weg. Ik gris nog snel een tas mee en raas naar de achterdeur, pak de handen van mijn kinderen en zodra ik de achterdeur heb geopend, zie ik mijn chauffeuse staan. Zij lijkt een verwezenlijking van de stress die ik voel. We glijden de auto in en horen de motor starten. Als we weg rijden, zie ik dat de wegen niet langer gesloten zijn. We kunnen echt weg. We zijn echt bijna vrij. Van Allepo rijden we naar Damascus, een 350 km lange rit. Ik kijk naar buiten, mijn kinderen alweer slapend tegen mij aan. Overal liggen lijken. Ligt bloed. Ligt pijn. De geur van stollend bloed glijdt mijn neus binnen. Ik ben blij dat dit waarschijnlijk de laatste keer is dat ik die ruik. De vlucht verder is aan mij voorbij gegleden. Mijn aankomst in Nederland is me wel altijd bijgebleven. Dat moment, dat ik uit het vliegtuig stapte, leek het alsof ik in een schilderij was gestapt. De bloemen en bomen wilde met mij spreken, en alles zong. Het was een mooi schilderij. Een ander schilderij dat ik al jaren in Allepo had gezien.

In Hoofddorp staat mijn huis, Aleppo is mijn thuis

Lopend door Hoofddorp zie ik ‘mijn’ huis. Mijn huis zal het nooit echt zijn. Het is mijn bezit, maar thuis zal ik me er nooit voelen. Mijn thuis is Allepo. Inmiddels sta ik voor ‘mijn’ deur. Ik kijk naar beneden en zie de boodschappen die ik zojuist heb ingeslagen, mijn polsen met een normale omtrek. Kracht. Mijn handen openen de deur en mijn benen bewegen zich richting de keuken. Eenmaal aan het kokkerellen, stijgen de herkenbare geuren op. De geuren waarmee ik ben opgegroeid. De geuren uit Allepo. Borden worden gevuld en mijn gezin omringd de tafel. Mijn ogen nemen de trots die ik voel voor mijn kinderen waar. Ze zijn zo sterk en gezond. Mijn dochter en zoon ontwikkelen hun passies goed en zijn er nooit mee gestopt. Mijn man en dochter gaan regelmatig naar het zwembad om te trainen. Mijn zoon was een befaamd violist, maar is nu tijdelijk gestopt. Hij is druk met studeren. Ik zie vrijheid. Vrijheid binnen mijn familie, want dat is waar het begint. Goede banden tussen man en vrouw, zussen, dochter en zoon. Vrijheid buiten is er ook, maar anders dan ik me altijd had voorgesteld. Vrijheid betekent niet langer niet veilig zijn en bang zijn, het betekent nu religievrijheid. Vrijheid om te zijn wie ik wil zijn.

‘Weten jullie het misschien?’

De zon is weer door de maan vervangen en mijn blik rust weer op het glas van het raam. Mijn dochter is samen met mijn man haar passie aan het uitoefenen en mijn zoon zit met zijn neus in de boeken. Ik zit alleen aan de keukentafel. Alleen in ‘mijn’ huis. De blik uit het raam doet me denken aan de tijd van de oorlog. Mijn hand glijdt naar mijn broekzak. De dichtbundel. Ik pak hem eruit, open hem, en blader door de gedichten die al door mij op papier gezet zijn. Het voelt niet compleet. Mijn pen bevindt zich dicht bij mij en de woorden vloeien eruit:

In mijn hart zitten biljoenen tranen van onze kinderen. Wat doe ik, als de tranen een zee in mijn hart hebben gemaakt? Wat zou ik eraan kunnen doen, als ik de geur van jasmijn uit mijn land vergeet? Hoe kunnen we een normaal leven blijven leiden? Wat kunnen we samen doen om onze aarde te verbeteren? Ik vraag het elke dag aan de vogels. Ik vraag het elke keer aan de hemel. Maar vandaag wil ik het jullie vragen; “Weten jullie het misschien?” Weten jullie dat?

Interview: Susanne & Zara 
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Wij, Alexia en Nola, zijn via school in contact gekomen met het project levende getuigenissen en zijn gekoppeld aan Said, uit Syrië, om hem te interviewen. We hadden met hem afgesproken in een cafeetje in Haarlem en zijn zo beetje bij beetje meer te weten gekomen over zijn leven en de Syrische burgeroorlog te weten te komen.

Uit welk deel van Syrië kom je?

Ik kom uit de hoofdstad Damascus, mijn familie komt voor zover ik het weet allemaal uit Damascus. Ik kom uit het zuidelijke deel van Damascus: “Midan”.

Was er oorlog in Damascus toen jij daar nog woonde?

Ja de oorlog begon in 2011, in 2012 kwamen de rebellen naar ons gebied (Midan, Zuid-Damascus), zij bleven daar een week, tien dagen. Toen kwam het leger en werd een groot deel van mijn wijk kapotgemaakt, ook mijn huis. Ik en mijn familie moesten toen ergens anders gaan wonen.

Woon je ook met je familie tot je ouder bent?

Ja.

 Want wanneer komt de leeftijd tot je uit huis gaat?

Tot je gaat trouwen, dan ga je met iemand anders wonen. Maar als je een groot huis hebt blijf je met je ook met jouw ouders. In Syrië is er geen sociale zekerheid dus iedereen zorgt voor zijn eigen familie.

Dat was dus in 2012. Dat eindigde in de zomer 2012. Daarna na drie maanden, in het begin van 2013 konden wij ons huis herbouwen.

De situatie was dus weer rustig?

Ja, in dat deel wel, maar toen was 80 procent van Syrië in handen van de rebellen.

Waarom moest je vluchten?

Ik moest naar het leger, naar het Syrisch leger en dat wilde ik niet. Ik had geen zin om het leger in te gaan en ik was het niet eens met de regering. Kijk, als je kijkt naar een actiefilm dan klinkt dat altijd een beetje spannend, heldhaftig. Dat is bullshit. Als je een dode man of  een dood kind ziet dan is dat alles weg. En dat heb ik meegemaakt. Ik heb gewoon dode mensen gezien. En ja, ik heb daar slechte ervaringen mee. Ik dacht: Daar doe ik niet aan mee.

Hoe ben je hier in Nederland terechtgekomen?

Het was niet het plan om naar Nederland te komen. Ik wilde gewoon niet in het leger. Ik ben met de boot in Griekenland terecht gekomen. Wij kregen daar een papier dat wij vluchtelingen waren en daarna ging ik naar Macedonië, vervolgens

Servië, daarna van Hongarije naar Wenen, München, naar Brussel en toen naar hier. Het heeft bijna 1 maand geduurd. Ik was eerst met een paar vrienden en ben daarna alleen doorgereisd. Ik heb bij een Nederlands gezin voor 6 maanden gewoond en toen heb ik een huis in Nederland toebedeeld gekregen.

Mis je Syrië?

Ik heb mijn hele in Damascus gewoond dus Syrië ken ik niet heel goed, Syrië is erg groot. Maar Damascus mis ik wel heel erg.

Wat mis je dan het meeste uit Syrië?

Eten! Heb je hier geen goede Syrische restaurants dan? Jawel maar wat jouw moeder kookt is altijd het lekkerste. Wat vind je van het Nederlands eten? Nou

het is niet heel divers.

Heb je nog contact  met je familie in Syrië?

Ja dat is heel makkelijk, via Whatsapp.

Heb je ook broers die in het leger moesten?

Ja ik heb 1 broer, hij is gevlucht naar Libanon, hij wilde geen nieuwe taal leren. Hij is eerder gevlucht.

Uit wat voor gezin kwam je?

Ik heb een broer en een zus. Wij waren niet heel arm, we hadden altijd eten maar hadden bijvoorbeeld geen auto, dat had de middenklasse wel. We zijn ook nooit op vakantie geweest als familie. Ik ben zelf maar 2/3 keer voordat ik vluchtte uit Damascus geweest in mijn leven.

Wat vind je grootste verschil tussen Nederland en Syrië?

Ik merk dat mensen hier elkaar goede dingen gunnen en mensen overleggen veel dus er is geen ‘baas en rest’. Het is wel heel liberaal. Dat kost soms meer tijd als je aan het werk bent, het is makkelijker als iemand met een wil iemand vertelt wat te doen.

In Syrië zijn wij een monoculturele samenleving maar we zijn niet de enige! Er zijn ook de Koerden en dat is erg gescheiden. Hier in Nederland is dat niet het geval. Voor de oorlog had ik wel Koerdische vrienden maar toen de oorlog uitbrak trok iedereen zich terug en ging iedereen alleen met hun eigen mensen om.

Voel je je hier thuis?

Thuis voelen is een groot woord maar vorig jaar ben ik 3 weken in Frankrijk geweest en de laatste week dacht ik wel: ‘Oh shit, ik mis Amsterdam’. Maar ik zie mezelf hier niet voor de rest van mijn leven wonen, nee.

Wat vind je van het Nederlandse vluchtelingenbeleid?

Het kan beter, het proces duurt lang. Ik kwam eerst in aanmerking als vluchteling in Eindhoven. Daarna ging ik naar ter Apel, toen naar Utrecht, daarna terug naar ter Apel en naar Zaandam, toen naar een andere plek in Zaandam en daarna naar Arnhem, Doetinchem, Den Helder en uiteindelijk naar Amsterdam waar ik nu woon. Op die manier kan je geen netwerk opbouwen en geen cursussen volgen. Waarom? Ik woonde soms in de kamer 8 of 12 mensen.

Hoe heb jij dan zo goed Nederlands geleerd?

Ik vind een taal oppakken niet zo moeilijk. Ik heb dus bij een Nederlands gezin gewoond. Daarnaast studeerde ik Nederlands aan de UvA. Toen kwam op een dag mijn lerares naar mij toe om te vertellen dat de gemeente Amsterdam een baan te bieden had. Uiteindelijk ben ik naar de informatiemiddag geweest en heb ik twee sollicitaties gedaan.

Is het voor jou dan ook belangrijk om contact met andere Syriërs te hebben?

Ja dat hangt af van wie. Haha.  Nee ik zoek ze niet op. In mijn werk nu zit ik nu met zeven andere statushouders in een statushouders trainee poule. De meeste daarvan komen uit Syrië en daar heb ik twee goede vrienden. Maar ik heb me ingeschreven voor een scholarship bij de Haagse hogeschool, voor een master MBA. Daarna wil ik als dat gaat lukken in de publieke sector blijven werken. Want daar kun je wel een impact hebben, wanneer je je bewust bent van de verschillende culturen.

Wat voor werk deed je in Syrië, wat voor opleiding?

Nou ten eerste hebben wij in Syrië een ander educatiesysteem. Eerst de basisschool, dan de middelbare school en dan doe je een Bachelor en dan ga je naar  de universiteit of naar de hbo/wo/mbo. In Syrië leerden wij meer qua hoeveelheid maar we leerden niet om te analyseren en zelf te denken. Als je vrij gaat denken ga je ook nadenken over waarom we deze president of staatsvorm hebben. Onze examens bestonden uit een enorme hoeveelheid stof die je moest leren. Woord voor woord.

Zelf heb ik Franse cultuur en literatuur gestudeerd. Dat was vier jaar, ik heb er vijf jaar over gedaan. Aan het eind van mijn studie aan de universiteit brak de oorlog uit. Ik bleef studeren want als je studeert hoef je niet in het leger. Ik heb me ingeschreven voor een master vertalen: Frans -> Arabisch. Na het tweede jaar dacht ik, ik blijf in de master, ik ga mijn studie niet afronden. Toen kwam er een nieuwe beslissing van de regering. Dat er meer soldaten nodig waren. Wie al meer dan vier jaar in hun studie bezig was, moest uiteindelijk naar het leger. Ik kreeg dus een brief dat ik in 2016 naar het leger moest. Toen ben ik gevlucht. Door mijn studie had ik natuurlijk wel een beetje een beeld over Europa.

Voel je je wel eens bevooroordeeld?

Ik ga jullie wat vertellen over positieve discriminatie, bijvoorbeeld ik ben 3.5 jaar in Nederland en jullie zeiden net dat ik zo goed Nederlands spreek en dat vind raar.. De verwachtingen van Nederlanders zijn minder voor vluchtelingen.

Voelde je je in Syrië nog vrij om dingen te doen of kon je niets meer?

Ja, was is vrijheid eigenlijk? Het was eigenlijk hetzelfde, er was niet echt iets veranderd. Wij zijn ook gewend dat er vanaf het jaar 1950 altijd een dictator was.

Voel je je in Nederland dan wel vrij?

Ja natuurlijk wel. Kijk ik kan hier iemand whatsappen en zeggen wat ik wil. Daar werd je opgepakt als je iets beledigends zei over de president. De zoon van de neef van mijn vader werd opgepakt voor een facebookpost en we weten nog steeds niet waar hij is. Met je familie kon dat wel voorzichtig maar niet met een te hoge stem. Er is altijd iemand die het kan doorvertellen. Ik vertrouwde alleen goede vrienden en familie.

Waarom heb je meegedaan aan dit project?

Ik vind het leuk om aan jullie generatie dit te vertellen. Veel Nederlanders hebben nooit contact met buitenlanders van een andere cultuur en zo hebben jullie de kans om dit wel te doen. En waarom hebben jullie meegedaan?

Tot slot

Wij willen Said ten eerste heel erg bedanken dat hij mee wilde doen aan dit project, we zijn erg dankbaar dat hij zijn verhaal met ons wilde delen en om nog even terug te komen op zijn laatste vraag… wij vinden het interessant om ook eens de andere kant van het verhaal te horen. Je leest in de krant wel over wat er allemaal gebeurt maar hoort nooit verhalen van mensen die dat mee hebben gemaakt. We vinden het belangrijk dat het ook eens gehoord wordt over hoe het nou is om zoiets mee te maken. Daarnaast, hoe vaak krijg je eigenlijk de kans om iemand te ontmoeten die van zo dichtbij zo iets heeft meegemaakt? Wij waren ontzettend nieuwsgierig om zo’n mooi en interessant verhaal van een ooggetuige te horen.

Interview: Alexia en Nola

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Vrijheid is een bijzonder begrip. Het is niet vanzelfsprekend en het heeft voor iedereen een andere betekenis. In dit project staat vrijheid centraal. Om een andere kant van dit begrip in te zien, mochten wij naar het bijzondere verhaal van John Redeke luisteren.

Verhuisd naar Nederlands-Indië

John is geboren te Bloemendaal in Nederland in 1937 In zijn eerste levensjaar verhuisde hij met zijn ouders naar Nederlands-Indië. Daar werkte zijn vader voor de KPM (Koninklijke Paketvaart-Maatschappij, bijnaam: Komt Pas Morgen). Het gezin woonde in een compound in Surabaya. Destijds zag hij zijn vader niet veel, deze was vooral aan het varen. Wanneer zijn vader wel thuis was, was dat erg bijzonder. Vlak voor de Japanse bezetting kreeg John een zusje. Dat moment herinnert hij zich nog erg goed. Zo vertelde hij dat dit bijzondere moment nog altijd in zijn geheugen is gebrand.

Wonen in een bewaakte wijk

Toen de Japanse bezetting van Nederlands-Indië in 1942 begon, is John samen met zijn moeder en zusje uit huis gezet. Zijn vader was op het moment van de inval niet thuis. Na eerst drie maanden ergens in de bergen te hebben gewoond met een familie uit de straat, kwam John samen met zijn moeder en zusje in Malang terecht. Daar woonden zij met vele andere Nederlandse families in een bewaakt gebied. Het werd ‘de wijk’ genoemd. Heel erg zelden mochten zij even de wijk verlaten. Ondertussen had John zijn moeder geen enkel idee waar zijn vader was.

Overgeplaatst naar het Jappenkamp

Begin 1943 moesten John, zijn moeder en zijn zusje ‘de wijk’ verlaten en werden zij overgeplaatst naar Semarang. Daar kwamen zij in het Jappenkamp Lampersari terecht. Lampersari was een kamp waar alleen vrouwen met hun kinderen terecht kwamen. De oudere jongens en mannen werden in een nabijgelegen kamp opgesloten. John kon zich geen beeld vormen over de oppervlakte van het kamp. Dat was lastig in te schatten aangezien er overal omheiningen waren gemaakt van kedek en prikkeldraad. In het kamp sliepen zij in een soort huisje, in een afgekeurde kampong, in de 9e manga (aanduiding met fruitnamen van de straat) die zij met meerdere mensen deelden, waar ieder gezin een eigen stukje had. Een paar leden van die gezinnen heeft hij later weer in Nederland gesproken.

Overleden zusje

John was pas vijf jaar oud toen hij in Lampersari terecht kwam, daarom weet hij zich niet veel meer te herinneren. Wij vroegen hem daarom welke gebeurtenissen hem het meeste zijn bij gebleven. Zo vertelde John over het overlijden van zijn zusje, die op dat moment pas drie jaar oud was. ‘Mijn zusje is ziek geworden door de slechte hygiëne en de ondervoeding in het kamp. Door deze ziekte en ondervoeding hebben zij en vele anderen het niet overleeft’, zei hij. ‘Wij kregen alleen een soort stijfselpap en een half broodje per dag; heel soms een beetje rijst of kra, de aangebakken rijst’. Kra was een lekkernij voor hem.

Ook vertelde hij over de marteling van zijn moeder, nadat zij stiekem had gekookt. Zo zei hij: ‘Ze werd in elkaar getrapt en geslagen en meegenomen. Vervolgens kwam zijn met striemen op haar rug terug en werd zij naar een kamertje boven gebracht. Als ik eten kwam halen in de gaarkeuken, bleef ik even in de deuropening staan. Op dat moment zwaaiden we even naar elkaar.’ Dit was voor hem heel heftig.

Capitulatie

Na de capitulatie van de Japanners sloegen John en zijn moeder op de vlucht voor de vrijheidsstrijders van Soekarno. Uiteindelijk zijn zij in 1946 door de Engelsen naar Singapore gebracht. Daar waren zij voor het eerst weer echt vrij en veilig en zo probeerde zij hun leven weer een beetje op de rit te krijgen. Hier kregen John en zijn moeder ook het verschrikkelijke bericht over de dood van zijn vader te horen. Dit was in 1942 gebeurd, nadat de Japanners het schip van zijn vader hadden overmand en de bemanningsleden hadden vermoord. Tot dat moment was de situatie van zijn vader onzeker gebleven.

Niet welkom in Nederland

Na een kleine twee jaar in Singapore te hebben gewoond keerden John en zijn moeder in 1948 terug naar Nederland. Eenmaal in Nederland aangekomen voelde John zich niet helemaal welkom. Hij vond geen aansluiting bij zijn leeftijdsgenootjes, omdat de kinderen in Nederland hele andere dingen hadden meegemaakt.

Zo had hij geen enkel besef van de gebeurtenissen die hadden plaatsgevonden in Nederland. Zijn klasgenootjes hadden het bijvoorbeeld over de SS’ers, terwijl hij alleen wist wat de Kempeitai (Militaire politie in het Japanse Keizerlijke Leger) was.

Kortom John ging na zijn terugkomst door een zware tijd. Niemand wist wat er gebeurd was in de oorlogsperiode van Nederlands-Indië. Met gevolg dat bijna niemand sympathie voor hem had. Vaak hoorde hij: ‘Je had het tenminste niet koud.’ Of ‘Je kon toch gewoon bananen uit de bomen halen’.

De betekenis van vrijheid

Als afsluiting van ons gesprek vroegen wij hem wat vrijheid voor hem betekent. Meteen antwoordde hij: ‘Dat we in ieder geval niet voor de Japanners moeten buigen en dat je niet meer opgesloten achter een Kedek (rieten schutting) zit!’ Zijn herinneringen zullen hem altijd bij blijven.

Wij willen John Redeke hartelijk danken voor het delen van zijn bijzondere en indrukwekkende verhaal. Het was erg bijzonder en leerzaam om naar zijn ervaringen te luisteren. Ook bedanken wij Johns buurvrouw Marjan Gielen die hem kon helpen als het nodig was om alles nog duidelijker uit te leggen. Tot slot willen wij de Stichting van Bevrijdingspop bedanken en onze geschiedenis docent meneer Hummelink voor het organiseren van dit mooie project en deze bijzondere ervaring.

Interview: Catheline en Chiara
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Wij zijn Tom en Idse en de afgelopen weken hebben wij gewerkt aan dit werkstuk. Dat houdt in dat we vragen hebben bedacht over onder andere vrijheid en geweld. Deze vragen hebben wij gesteld in een interview met de Syrische vluchteling genaamd Hyan. Dit werkstuk gaat over hem; zijn situatie in Syrië, zijn reis hiernaartoe en zijn situatie nu in Nederland.

Situatie Syrië

Hyan is geboren in Salamiyah, een stad in het midden van Syrië. Hij groeide op in een succesvolle familie, zijn oom is dokter in Canada, zijn vader is chauffeur en zijn moeder lerares. Hyan zelf studeerde rechten, maar doordat IS de weg had gebarricadeerd kon hij een jaar lang niet naar de universiteit waardoor hij veel thuis was. Daar las hij veel boeken, ging hij vaak naar zijn vriendin en hielp hij af en toe zijn moeder met koken. Zelf noemde hij het, met een brede grijns, een jaar lang vakantie.

Maar ondertussen werd in Syrië enorm veel gevochten. Volgens Hyan is dit allemaal begonnen door Assad; onder Assad was er geen democratie meer, was er veel corruptie en werden veel mensen onderdrukt. Er werd wel gestemd, maar ondanks dat wist je al dat Assad zou hebben gewonnen. Dat kwam niet omdat er zoveel mensen op hem stemden, maar doordat hij de telling van de stemmen leidde. Hyan snapte dus wel waarom er mensen waren die het niet met Assad eens waren en dus tegen hem ingingen. Alleen vindt hij het niet goed dat daarbij geweld werd gebruikt. Er ontstond dus een burgeroorlog tussen Assad en de opstandelingen. Assad dwong het mannelijke deel van de bevolking met hem mee te vechten. Hyan was pas twee maanden aan het werk als advocaat, toen hij  werd gedwongen om mee te vechten. Hij  besloot te vluchten, want hij wilde niet tegen het Syrische volk vechten omdat hij het met hun eens was. Dit kostte enorm veel geld, ongeveer 8000 euro per persoon. Omdat dit zo duur was konden vrienden van hem niet vluchten en zijn die gestorven in de oorlog. Dat is heel treurig en Hyan mist ze ook heel erg.

Hyan had dus geluk met zijn familie, hij kon vluchten door het geld wat hij van zijn ouders en zijn oom had kunnen krijgen. Zijn ouders besloten dit geld namelijk aan Hyan te geven en bleven zelf in Syrië.

Vluchten naar Nederland

Zijn vlucht begon toen hij het vliegtuig nam naar Iran. Vanaf daar is hij met een grote groep, waarvan hij niemand kende, naar Turkije gelopen. Deze tocht was erg vermoeiend omdat hij nauwelijks tijd had om te slapen en hij wel twee dagen heeft moeten lopen. De grens van Turkije oversteken duurde lang, het was heel lastig en gevaarlijk. Er was veel politie die waren heel streng. Daardoor moest Hyan in Turkije een dag in de gevangenis doorbrengen. Nadat hij twintig dagen in Turkije had doorgebracht, liep hij door naar Griekenland. Ook daar werd hij opgevangen door de politie en moest hij de gevangenis in. Hier heeft hij vies werk moeten verrichten dat hij niet leuk vond, zoals wc’s schoonmaken.

Vanaf Griekenland probeerde hij weer met het vliegtuig naar Nederland te gaan. Pas de vierde keer lukte het hem om Nederland echt binnen te komen. In Nederland werd hij, nadat hij uit het AZC kwam, opgehaald door Katy, zij is een maatschappelijk begeleidster van vluchtelingenwerk. Dit doet zij vrijwillig en Hyan is heel blij met haar.

Situatie Nederland

Hyan woont nu al anderhalf jaar in Nederland. Sinds hij hier is verblijft hij in een opvangcentrum in Bloemendaal, genaamd Landgoed Dennenheuvel. De overheid betaalt zijn vervoerskosten, waardoor hij elke week naar de UVA in Amsterdam kan, waar hij Nederlands studeert. Door de hulp van Katy komt hij steeds verder.

Omdat Hyan heel sociaal is en veel contact zoekt bij andere mensen, krijgt hij steeds meer contacten erbij. Opvallend is wel dat hij eigenlijk geen contact zoekt met andere Syriërs, maar vooral met Nederlanders. Dit doet hij omdat hij de Nederlandse cultuur en taal zo snel en goed mogelijk wil leren kennen. Zo voetbalt hij bijvoorbeeld in twee teams bij de voetbalclub BVC uit Bloemendaal, en hij doet ook nog mee met dit project. Ook luistert hij heel veel naar de Nederlandse radio en kijkt hij Nederlandse programma’s.

Zijn familie is hij niet vergeten. Hij heeft contact met hen via whatsapp of door ze te bellen. Dan hebben ze het over hoe het gaat en wat er gebeurt in Syrië. Op dit moment is het namelijk heel leeg en stil in Salamiyah (de stad waar hij vandaan komt). Hyan vindt het heel jammer allemaal. Hij vindt Syrië wel een heel mooi land, maar omdat er geen democratie is kan je daar toch niet fijn  leven. Volgens hem is vrijheid namelijk de sleutel tot een goed leven, want veel meningen en ideeën zijn beter voor een land dan de mening van één persoon.

Toekomst

Van de overheid krijgt Hyan een eigen appartement in Hoofddorp en dan wil hij zijn leven definitief weer oppakken: zelfstandig worden en een baantje vinden. Hij weet nog niet zeker wat voor een baantje, maar nu focust hij zich nog op het goed leren van de taal. Helaas kan Katy niet mee naar Hoofddorp, wat ze allebei heel jammer vinden. Uiteraard blijven ze wel contact houden. Hyan kon namelijk goed koken en ze hadden heel veel lol samen, want zoals Katy zei: ‘één ding heeft Hyan niet verleerd en dat is lachen’ en daar zijn we het helemaal mee eens.

Interview: Tom en Idse

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

 

Voor ons project over vrijheid hebben wij Ellaha uit Afghanistan geïnterviewd, over hoe zij gewoond heeft in een oorlogsgebied en hoe het was om als vluchteling in Nederland te komen wonen. Dit is haar verhaal.

Opgegroeid in Kabul

Ik woonde in de hoofdstad van Afghanistan, Kabul. Hier ben ik opgegroeid met mijn ouders, broertje en mijn zusje. Ik ging kort naar school in Afghanistan. Ik kreeg voornamelijk thuis les, omdat er vanaf het moment dat ik geboren werd oorlog was. Ik heb dus nooit vrede gezien in Afghanistan. Als ik nu terugdenk aan mijn tijd in Afghanistan, denk ik terug aan een wrede tijd. Je kon niet veilig over straat lopen, er kon elk moment een bom of raket vallen. Vooral tijdens de burgeroorlog. Wij leefden in een gevaarlijk gebied. Kabul was omsingeld door 4 grote groeperingen. Ze hadden allemaal een deel van Kabul in beslag genomen en schoten raketten af op de andere delen. Het kon op allemaal huizen terecht komen. Wat ook regelmatig gebeurde. Ik kan me nog het geluid van de raketten herinneren. Als je op straat liep was er ook een etnische oorlog. Mensen die bijvoorbeeld Pashtun waren en iemand zagen die Hazara was, Hazara is meer een Mongools uiterlijk, die kan je vergelijken met de joden in de WOll, die werd door hen gehaat en afgemaakt. Vooral de Taliban was anti-Hazara’s, het was niet veilig. Maar op het moment dat je in zo’n situatie zit besef je dat veel minder. Je beseft niet hoe gevaarlijk het is.

Mijn vader doceerde literatuur aan de universiteit, maar ten tijde van de burgeroorlog werkte hij al niet meer. Mijn moeder heeft daardoor haar studie nooit kunnen afmaken. Tijdens de tijd dat de Russen in Afghanistan waren studeerde ze nog, maar toen de Russen weg waren kon ze niet meer naar school.

Gevlucht in 1997

Ik was weg toen de Amerikanen in Afghanistan kwamen. Ik ben in 1997 gevlucht uit Afghanistan we zijn via Pakistan uiteindelijk naar Nederland gekomen. Dat was in de tijd dat het Amerikaanse leger nog geen plannen had om Afghanistan binnen te vallen. De burgeroorlog was toen gaande. De Taliban had zijn intrede gemaakt, de Russen die in Afghanistan waren zijn in 1989 verdreven, vervolgens kwam er een burgeroorlog waar nooit duidelijk was wie de macht had. Er was een soort overheid die gesteund werd door de Sovjet-Unie. Daarna was het totale chaos. In 1994 tot 1996 kwam de Taliban aan de macht en in 1997 hadden ze grote delen van het land in hun macht. Het werd ons te gevaarlijk. We konden al jaren eerder vluchten, maar Afghanistan is je moederland. Je wilt niet weg en hoopt dat alles weer goed komt. Toen de Taliban zoveel land had veroverd besloten we te vluchten.

Gevaarlijk in de bergen

Het was gevaarlijk om te vluchten, we moesten achterin een vrachtwagen de grens over. Maar het gevaarlijkste was over de bergen gaan, als je gepakt werd en het was duidelijk dat je wilde vluchten zou het niet goed met je aflopen. Het scheelde dat er toen een hele grote groep vluchtelingen was. We reisden met heel veel mensen, mijn hele familie, mijn oma’s en opa’s waren er, ooms, tantes en al hun kinderen. We gingen via Pakistan omdat het aan die kant het veiligst was. Hedendaags zie je vluchtelingen op boten en over hekken klimmen. Eenmaal uit Afghanistan was het niet zo gevaarlijk. Geen boten, geen hekken. Toen het volgende probleem, naar welk land gaan we? Het is een hele zoektocht. Je kijkt naar de plekken waar je goed opgevangen wordt en niet wordt teruggestuurd. Ik had als kind heel weinig invloed op mijn ouders. Dus zij hebben gekeken waar wij naar school konden gaan, waar zijn we veilig, waar heb je een redelijk asielbeleid en waar heb je de mogelijkheid goed te integreren. Daarom hebben we voor Nederland gekozen. Mijn ouders kwamen niet makkelijk aan een baan, vooral omdat ze de taal niet spraken. Het is een lastige taal om te leren, zeker als je ouder bent. Als kind leer je het makkelijker want je gaat gelijk naar school en krijgt vriendjes waar je Nederlands mee spreekt. Dus binnen zes maanden tot een jaar konden wij vloeiend Nederlands spreken. Mijn ouders spreken ook Nederlands maar natuurlijk gebrekkig. Als je slecht Nederlands spreekt kom je moeilijk aan werk. Je kan niet werken op je eigen niveau. Mijn moeder wilde heel graag de taal leren, maar ze was destijds hoogzwanger van mijn broertje, die in Nederland geboren is. Zijn opvang werd echter niet betaald, daarom had ze geen tijd om de taal niet leren. Ze koos ervoor om mijn broertje op te voeden. Later werd het moeilijker. Ze heeft eigenlijk nooit de taal kunnen leren. Ze heeft het zelf aangeleerd. Mijn vader heeft vervolgens een administratieve opleiding gevolgd ver onder zijn niveau. Maar toen de crisis begon in 2008 was hij een van de eerste die ontslagen werd. Aan werk komen was heel lastig en het hielp niet dat we vluchtelingen waren. Nu gaat het prima ze hebben hun eigen dingetjes die ze doen, maar ze hebben veel meer potentie dan dat eruit is gehaald. Ze hadden veel meer kunnen betekenen, ook voor Nederland als er even in hun was geïnvesteerd.

Iemand gooide een baksteen door de ruit

Ik weet de eerste dag toen we in Nederland aankwamen nog, we gingen naar een grote opvanglocatie waar alle vluchtelingen komen. Daar word je voor het eerst opgevangen. Mannen en vrouwen worden gescheiden. Het was in Zevenaar in een grote sporthal. Je sliep in stapelbedden. Daar had je de eerste intake. Mijn ouders werden geïnterviewd: waar kom je vandaan, wat kom je doen. Mijn eerste herinnering van Nederland is dat we een boterham met kaas kregen. Ik kan me voorstellen dat als je in Nederland geboren bent dat dat hartstikke normaal is maar wij dachten wat is dit? Hoe kan je dit eten? Vooral het zachte brood en dan nog die kaas ertussen. We kregen ook een pakje melk en een appel. Alles was anders dan ik gewend was. Je hebt natuurlijk veel culturele verschillen. Ik vond het wel een heel fijn land. Ik vond het heel leuk dat iedereen zo nieuwsgierig was, dat ik kansen kreeg. Ik kon ook al heel snel naar school. Dus het was fijn om als vluchteling naar Nederland te komen ondanks dat je ook mensen had die je hier liever niet wilde hebben. Toen we ons eerste huis kregen, in Noordwijk aan zee hadden we wel al een verblijfsvergunning gekregen, gooide iemand een baksteen door de ruit. Dat was een signaal van “we willen jullie helemaal niet”. Het is maar één keer gebeurd, maar je schrikt er wel van. Met dat soort dingen kregen we ook te maken.

Wat is het grootste verschil met Afghanistan en Nederland?

Ik heb daar nooit een duidelijk antwoord op, er zijn zoveel verschillen. Nederland is veilig en Afghanistan niet. Nederland heeft relatief weinig armoede en Afghanistan veel. Ook zijn er weinig daklozen in Nederland. Er zijn natuurlijk veel culturele verschillen. In Nederland word je opgevoed om heel mondig te zijn, dat komt door het alfabetisme hier. In Afghanistan is bijna 90% analfabeet. Dat soort dingen tekent het land en tekent de mensen. In Afghanistan zijn geen domme mensen maar ze hebben de kans nooit gekregen.

Ik wilde als student altijd terug naar Afghanistan, ik dacht” ik ben hierheen gekomen ik heb hier zoveel kansen gekregen en nu is het mijn beurt om Afghanistan te helpen”. Ik heb ook twee keer stage gelopen bij de Nederlandse ambassade. Ik herinner me dan weer iets, wat moet ik daar doen? Het is er heel onveilig, je hebt de ene aanslag na de andere, de ene ontvoering na de andere, enorme armoede en corruptie. Dat weerhoudt mij en nog zoveel andere Afghanen om terug te gaan. Dus hoe het er nu naar uitziet ben ik van plan hier te blijven.

Interview: Otto en Jeroen 

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Ans was tijdens de Tweede Wereldoorlog nog maar een klein meisje. Ze woonde in Haarlem. Wij vinden het belangrijk dat haar verhaal wordt gehoord, dus hebben wij haar geïnterviewd. We hebben het voornamelijk gehad over vrijheid, want was is vrijheid? Wat hield vrijheid vroeger in en wat nu? Ons gesprek kwam meteen op gang, Ans had zo veel aan ons te vertellen. Omdat wij weinig wisten over Ans, begonnen we als eerst met de vraag of ze zich zou kunnen voorstellen.

Moeder was lief, maar streng

Ans werd geboren in Alphen aan de Rijn. Haar vader was een goede schoenmaker en omdat de boeren in Alphen aan de Rijn eigenlijk alleen maar klompen droegen, was de vraag kleiner dan het aanbod. Dus op haar achtste, in 1941, verhuisde ze met haar ouders, broertje en twee zussen naar de Leidsebuurt, in Haarlem. Haar moeder was een hele lieve vrouw, maar kon wel streng zijn. Ze hielp mensen graag en wist goed waar ze aan toe was. Haar vader was ontzettend lief. Hij kon ontzettend goed dichten en het gezin zong graag zijn liedjes. Tijdens de oorlog hadden ze geen elektriciteit, Ans vertelde ons dat hij dan languit op de grond ging liggen bij het vuur zodat hij liedjes kon schrijven.

Vrijheid verandert met de tijd

We hadden het voornamelijk over wat vrijheid nou betekent, wat is het verschil in betekenis naarmate de tijd is veranderd. Ans vertelde ons toen iets waar wij veel van hebben geleerd. Zij zei ons dat de tijd waarin je leeft, bepaalt welke mate van vrijheid mensen hebben, elke tijd heeft zo z’n vrijheden, maar dat je je vrijheid ook kan overschrijden. Vrijheid is niet alleen doen en laten wat je wil.

‘Vrijheid is kunnen worden wie je wilt worden. Jongeren kunnen in deze tijd worden wat ze willen, dat vind ik vrijheid.’

Ans vertelde ons hele leuke verhalen, ze had bij alles altijd een leuk en spannend verhaal.

We hadden veel vragen over hoe het vroeger was in haar gezin. Of zij met haar ouders over de oorlog praatte en wat er allemaal gebeurde. Hierop antwoordde zij: “Het ging vanzelf. Daar werd je niet bij betrokken. Door mijn ouders werd thuis niet echt gesproken over de oorlog, maar het was op een bepaald moment ‘gewoon’ geworden. Er was bezetting, geen oorlog; het leven ging gewoon door. Mensen wisten niet zoveel. Je was kind, alles was gewoon. Het was al lang aan de gang. Het was geen oorlog.”

Bombardement op Rotterdam

Ans vertelde ons toen over het moment waarop zij zich niet meer vrij voelde, het moment waarop zij het bangst was. Dat was op 10 mei 1940. Het moment dat de oorlog begon, het bombardement op Rotterdam.

“Ik herinner me nog dat wij van mijn moeder tegen de muur van de voorkamer moesten staan toen het bombardement begon in Rotterdam. Het was zo ver weg, maar het leek zo dichtbij. Dat was het enige moment dat ik echt bang was. Tegenover ons zagen wij uit ons raam twee Nederlandse soldaten die doelloos schoten op de Duitse vliegtuigen die voorbij vlogen.”

Op etenstocht naar de Achterhoek

Later vertelde zij ons een heel mooi verhaal over hoeveel respect zij voor haar moeder had gekregen tijdens de oorlog. Tijdens de Hongerwinter ging zij op ‘etenstocht’ naar de Gelderse Achterhoek op haar fiets zonder banden en haalde daar eten voor het gezin. Maar naast haar eigen gezin van zeven onderhouden, zorgde zij ook voor anderen. Wanneer zij thuis was gekomen waren er altijd mensen die bij hun thuis aanbelden om te bedelen voor eten. Haar moeder stond altijd klaar om te helpen en gaf deze mensen dan al het eten wat ze als gezin konden missen. Toen er bij haar thuis ook weinig meer te eten was, kwam haar vader op een avond thuis met tulpenbollen. Er werd immers gezegd dat het naar aardappelen zou smaken, dus vader dacht dat ze het wel een kans konden geven. “Ik herinner me nog dat we er allemaal naar zaten te kijken, mijn zusjes, mijn broertje, mijn moeder en ik. Het zag er een beetje blauw en glazig uit. Mijn vader schepte een tulpenbol op met zijn vork, probeerde het en zei dat het allemaal wel meeviel. Vervolgens waren wij aan de beurt. Ik kan dat wrange gevoel in je keel en dat samenknijpen van je tong nog zo terugroepen. Het was zo vies!”

Spannende verhalen over de Hongerwinter

Toen ze 11 was, in de Hongerwinter, ging ze op een dag met een vriendinnetje de duinen in, om hout te verzamelen. Beiden hadden ze een karretje mee, en een zaag, dat wist ze nog goed. Toen de boswachter aankwam, ging iedereen snel weg; die man was niet helemaal te vertrouwen. Maar toen die eenmaal weer weg was, kwam iedereen terug. Een enorme boom was omgezaagd. Een vrouw daar zei tegen Ans en haar vriendin: “Als jullie me helpen, krijgen jullie de top.” Zo gezegd, zo gedaan, en na veel zagen konden Ans en haar vriendin weer met een volle kar terug. Maar toen brak er een wiel van Ans haar wagentje af, en midden in de sneeuw konden ze niet meer verder. Haar vriendin moest naar huis, en ruilde met Ans van eten; Ans had tulpenkoek bij zich en zij zelf wittebrood, dat Ans wilde hebben. Ans heeft uren gewacht (en dat was een van de weinige keren dat ze echt bang was geweest), totdat haar vader het wiel er weer onder kon zetten en haar -na een hele dag buiten in de kou geweest te zijn- mee naar huis nam.

Tot onze verbazing had Ans die dag geen kou gevat: “Ja ik denk wel eens: mensen zijn tegenwoordig zo vaak ziek, hè? Je moet alles schoon houden, je moet je handen op tijd wassen, je moet dit, je moet dat; er is niets meer in je lijf dat dat werk doet. Dat was in die tijd nog niet, volgens mij.”

Worteltjeboven

Ze had nog een spannend verhaal dat met vrijheid te maken had.

Op de Westergracht was een keer een man doodgeschoten, niet vanwege de oorlog, maar vanwege criminaliteit. En zijn vrouw werd altijd ‘Worteltjeboven’ genoemd. Waarom, dat wist Ans ook niet precies.

Toen haar twee  tantes eens over het Houtplein liepen, liep de weduwe langs. De ene tante wist niet precies wie dat was, dus de ander stootte haar aan en zei: “Hé Cor, dat is nou Worteltjeboven.” Maar de weduwe hoorde het, blies op een fluitje, en meteen kwam de politie aangerend en Ans’ twee tantes werden in de boeien geslagen, naar het politiebureau gebracht en in twee aparte cellen gezet.

Niet alle politieagenten zijn slecht

Zoals Ans al eerder had gezegd; niet alle Duitsers en politiemensen zijn slecht. Dat is nu niet zo, en toen ook niet.

Dus na een tijdje kwam er een Nederlandse politieagent binnen bij een van de tantes en zei: “Vertel het verhaal eens hoe het gegaan is.” Dat deed tante. Toen ze uitgepraat was, zei de agent: “Verzin maar een ander verhaal, dat moet tante Nel dan ook doen. Dan zien we dan wel welke het beste is.”

Uiteindelijk was dat van tante Nel het beste: ze hadden een vrouw zien lopen met wortels in haar tas, maar eentje stak de tas uit. Toen had tante Nel gezegd: “Kijk, dat is nou met recht worteltjeboven.”

Toen de twee tantes later werden verhoord, klopte het verhaal van alle kanten, en konden ze niet verder vervolgd worden. Ze mochten weer naar huis. “Zoiets zou nu nooit meer gebeuren,” zegt Ans.

Duitse schoonmoeder wees voedselbonnen af

Ans vertelde ons als laatste nog een heel bijzonder verhaal over haar schoonmoeder. “Mijn schoonmoeder was Duits. Zij kreeg dus extra stambonnen voor voedsel en andere benodigdheden, maar zij wees deze af. Ze zei dat ze geen Duitser was maar Nederlander. Ook al had ze zo’n groot gezin om te voeden, ze vond dat andere mensen deze stambonnen meer nodig hadden en om deze reden wees ze deze af.” Toen Ans dit verhaal vertelde werd ze nogal emotioneel, dit vonden wij ook heel bijzonder. Het was bijzonder dat zelfs in tijden van nood mensen nog aan een ander konden denken en andere mensen ook de nodige dingen gunden terwijl ze het zelf misschien zo hard nodig hebben.

Interview: Silvia, Liesel
Foto: Edward Draijer | EGD Fotografie | www.egdfotografie.nl

Terug naar het overzicht van de Levende Getuigenissen

Het is de vraag der vragen onder bezoekers van Bevrijdingspop. Wie speelt er wanneer en waar? Het antwoord op die vraag geven we in de timetable van 2019.

Spannond… Veel puzzelplezier!

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei en Vakkanjers brengen de challenge ‘Vrijheid in beweging’ tot leven om erachter te komen hoe de huidige generatie jongeren denkt over vrijheid. Ze vragen vmbo’ers en mbo’ers door heel Nederland hun kijk op vrijheid te verbeelden naar een monument van NU. Een moNUment waar vrijheid anno nu in energie wordt omgezet.

Kaj Munk College

De leerlingen uit 2 betadesign van het Kaj Munk College in Hoofddorp zijn de challenge aangegaan! Na 8 weken onderzoek doen, plannen maken en een ontwerp in elkaar zetten, was het vandaag zover: de opdrachtgever kwam langs om het resultaat te bewonderen!

moNUmenten

Nu is het aan de mbo studenten om de ideeën van alle vmboleerlingen samen te brengen en de moNUmenten ook daadwerkelijk te bouwen. In juni 2019 vindt de finale van Vakkanjers plaats. Het winnende moNUment krijgt een mooie plek ergens in Nederland.

Op zondag 5 mei vieren we Bevrijdingsdag! Bezoek je Haarlem die dag? Kom dan met de trein! Met het 5 mei-retour krijg je 20% korting op je dagretour. Voor meer informatie: ns.nl/5meiretour.  Je loopt vanaf station Haarlem in een kwartier naar de Dreef / Haarlemmerhout, waar Bevrijdingspop wordt gehouden.

Bereikbaarheid

Kom je niet met de trein, maar lopend, met de fiets of met de bus? Op deze pagina lees je alles over de bereikbaarheid van Bevrijdingspop Haarlem.

We adviseren je op 5 mei niet met de auto naar de Haarlemmerhout te komen.

Marijn, better known as M-High is a regular groove provider in the house scene. Apart from releasing on major labels and getting support from the big guys, he also has his own unique performing style behind the decks. With massive amounts of energy, groovy basslines and a great connection with the crowd, he is here to take the party to another level.
Socials:

Op 4 mei, kort na de 2 minuten stilte, vindt op het hoofdpodium van Bevrijdingspop het Herdenkingsconcert 2019 plaats. Het Kennemer Jeugd Orkest treedt op, samen met Van Dik Hout. Ook zijn er intermezzi van Alfian Emir Adytia (cellist), Demi Baltus (dichter) en Mike Warners (spoken word).

Na de Nationale Herdenking

Voor het Herdenkingsconcert start, wordt op de grote schermen naast het podium de Nationale Herdenking op de Dam uitgezonden. Concertgangers die liever lokaal herdenken, kunnen ook naar De Dreef lopen, waar bij het monument een herdenking en kranslegging plaatsvindt. Na de kranslegging, rond 20.30 uur, start het gratis toegankelijke Herdenkingsconcert. Voor wie niet lang wil staan of slecht ter been is, staan op het veld klapstoelen opgesteld. Het is aan te raden tijdig uw plaats in te nemen als u hiervan gebruik wilt maken.

Kennemer Jeugd Orkest

Het Kennemer Jeugd Orkest speelt op het Herdenkingsconcert 2019 traditioneel onder leiding van Matthijs Broers. In het verleden speelde het circa vijftigkoppige orkest meermaals op 4 mei in de Haarlemmerhout.

Van Dik Hout

Sinds hun doorbraak in 1994 staat Van Dik Hout aan de top met hun pure rock en poëtische teksten. Destijds ontketenden ze met ‘Stil In Mij’ een hausse in de Nederlandstalige muziek en ook nu nog is Van Dik Hout een bepalende factor in de Nederpop. Dit jaar is extra bijzonder: 2019 staat namelijk in het teken van 25 jaar Van Dik Hout! De band viert dit met de release van een gloednieuw album, documentaires, nieuwe singles én een ‘Best Of’ compilatie album.

Alfian Emir Adytia

Alfian Emir Adytia is een in Indonesië geboren cellist en componist. Zijn veelzijdigheid heeft hem niet alleen op klassieke muziekpodia gebracht, ook in de pop-, rock-, jazz- en wereldmuziek is hij thuis. In 2017 bracht Alfian zijn eerste album uit: ‘Nachtmusik’. In Nederland werkte Alfian samen met een grote variëteit aan muzikanten, van klassiek tot jazz en pop.

Demi Baltus

Demi Baltus (1998) verwoordt eerlijk en oprecht wat wordt gedacht, maar niet gezegd. Ze droeg voor op onder andere Onbederf’lijk Vers en het Wintertuinfestival, leerde slammen van de groten en ging met de Poëziebus op tour. Vorig jaar verscheen haar eerste bundeltje genaamd Uitgedokterd. Demi studeert Creative Writing aan de kunstacademie in Arnhem.

Mike Warners

Mike Warners neemt je mee in zijn rijmende brein waar associaties, woordspelingen en een snufje melancholie de boventoon voeren. Woordkunst ziet hij als mogelijkheid tot zelfreflectie, optreden is voor hem de meest eigen manier om zichzelf te delen in alle openheid.

Levende Getuigenissen

Tijdens het Herdenkingsconcert 2019 worden naast het podium beelden vanuit het Levende Getuigenissen-project getoond. Leerlingen van het Stedelijk Gymnasium interviewden in maart vluchtelingen, veteranen en mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt.

Gratis toegankelijk

Het Herdenkingsconcert is gratis toegankelijk. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld.

Iedereen kan dansen, ieder op zijn of haar eigen manier. Kom naar het 5voor5 moment met Dude Entertainment! Dansen voor de vrijheid!

Dudley Angela is Dude Entertainment. Hij groeide op Curaçao en danst al van jongs af aan. Zijn ouders waren haar eerste voorbeeld in het dansen. Later heeft hij in Nederland bij diverse docenten lessen gehad.

Dansen is voor Dudley in de eerste plaats het uiten van emoties. Hij wordt vrolijk als hij zelf danst, maar ook als hij anderen ziet dansen. Die passie deelt hij graag met bezoekers van het Kinderfestival! Zijn passie voor het dansen komt tot uiting in workshops en lessen. Mensen die zeggen: “Ik kan niet dansen” of: “Ik durf niet te dansen” krijgen tijdens een workshop, persoonlijke aandacht en leren binnen een uur de basis. Daarna gaan ze met een vrolijk en voldaan gevoel weg, om met zelfvertrouwen de dansvloer te betreden.

 

De Haarlemse DJ&Producer School is opgericht in 2013 door Pascal Bouberg Wilson. Een gepassioneerd muziekliefhebber, DJ & Producer. De Haarlemse DJ&Producer School is voor iedereen die interesse heeft in het vak, of je nu beginnend of gevorderd bent. Je krijgt les van ervaren docenten die elk zijn specialisme heeft. Onze cursussen zullen je stap voor stap de complexe materie leren te beheersen.

De Young Talent Dj’s

Haarlemse DJ&Producer School biedt meer dan alleen technische ondersteuning bij het draaien en produceren. Het Young Talent Dj’s platform biedt jong talent die opgeleid worden meteen de mogelijkheid om het vak DJ-en in praktijk toe te passen en de performance die hierbij komt te ondervinden en te leren. Het kunnen draaien en produceren is een aspect, maar het op een stage staan is een ander vak. In de loop van de jaren heeft de Haarlemse DJ&Producer School veel contacten gelegd. Door samenwerkingen met deze partijen tot stand te brengen kunnen wij dit Young Talent platform steeds meer vormgeven.

Wij zijn er dan ook trots op dat onze Young Talent Dj’s op Bevrijdingspop hun skills kunnen laten zien en horen.

Line-up en timetable

17.30 – 18.00 uur LO VD KLIP
insta: lovanderklip
Urban, Tropical, Future House

18.00 – 18.30 uur HITRO
insta: djhitro
House, Tech House, Deep House

18.30 – 19.00 uur SEBASTIAN GRAY
insta: dj_sebastian_gray
Future House, Future Bass, Edm

www.haarlemsedjschool.nl
Insta: haarlemse_dj_school

Laura Polence (1987) is a singer and composer from Latvia, since year 2007 based in Amsterdam, the Netherlands. Her musical background of Latvian folkmusic and 12 years of European academic music studies have merged with strong interest in modern jazz, the popular music of Brazil and singer-songwriter-like compositional ideas in the last years. Master of Performing Arts with a degree from The Amsterdam Conservatory (Amsterdam School of Arts). In 2010 studied for one semester at the Temple University (Philadelphia, USA). She is working with her Laura Polence Project. Her work as a singer in the past 5 years is connected to the following bands: Snowapple How Town Kaja Draksler Octet Native Aliens Ensemble Resamba touring with Latvian Voices between 2011 and 2016. Laura won the Best Composition Prize of the “Dutch Jazz Competition 2012” and with the vocal group Latvian Voices she won the 1st Prize and gold medal in the category „Female Chamber Choir“ and „Champions of the World Choir Games“ in the World Choir Games 2012 in Cincinnati,USA. Laura’s arrangement of the Latvian folk song “Stāvēju, dziedāju” was selected for the Latvian Youth Song and Dance Festival 2015 and performed by 10000 children.

JORROW (Joris Saaltink) is een opkomend talent uit Haarlem, die energieke future bass met een agressief randje produceert. Het begon allemaal 6 jaar geleden, toen hij de eindeloze mogelijkheden van elektronische muziekproductie ontdekte. Met behulp van zijn eigen muziek zal hij er voor zorgen dat je steeds weer verrast wordt met geluiden die je nog nooit uit een speaker hebt horen komen! Tijdens live optredens laat hij het publiek altijd uit zijn dak gaan met de meest frisse, maar tegelijkertijd ook extreme future bass pareltjes. Terwijl hij zich nog steeds elke dag verder ontwikkelt als producer, bereidt JORROW zichzelf voor om de EDM scene eens goed op te schudden.

The Last Wave is een band die moderne rock n roll maakt met een beachy uitstraling en Latijnse invloeden” (FTM). De band werd gevormd door een ontmoeting tussen Haarlemse gitarist Marnix Alexander DuCroock en Arnhemse zanger Lennart Klop in 2013 te Sonsbeekpark. Gelijk werden er nummers in verschillende stijlen geschreven en opgenomen met als doel een divers en kleurrijk album neer te zetten dat in kleine, akoestische setting goed tot zijn recht zou komen.
Na een paar zeer tumultueuze jaren waarin er veel live werd gespeeld en waar vele muzikanten kwamen en gingen rondom de band werd het album, Final Box Of Songs, in 2016 afgerond.
Het voorjaar erop werd het album officieel uitgebracht als opener voor het nieuwe seizoen van Woodstock Live te Bloemendaal. Vervolgens werd de band huisband van de Haarlemse Stiels waarna een tour in 2018 volgde. 
In de tussentijd werd er een volgend album geschreven en opgenomen: On The Run. Weer een diverse album maar nu met meer stage rock als basis en veel elektrischer dan haar voorganger. De band wilde zowel akoestisch als elektrisch een sterke set hebben om op verschillende soorten podia te rocken. En dat is ze gelukt!
Vanaf 2019 wordt de band versterkt door extra gitarist/vocalist Rik Haker, bassist Julian Hendriks en drummer Thijs Alting.
Op 29 maart werd in een uitverkocht Patronaat het nieuwe album gepresenteerd met op drums als special guest en drievoudig Grammy-winnaar Richard Marquez uit L.A. (Eric Burdon & The Animals, Cachaito/Buena Vista Social Club, The Brand New Heavies, Arturo Sandoval).
Komende zomer toert de band in Nederland, Frankrijk en Spanje en staan ze op Enter The Wave.

De line-up van Bevrijdingspop 2019 is bekend. Daar wil je bij zijn! Met een plek op ons podiumdeck beleef je Bevrijdingspop als nooit tevoren. Vooraan. Vlak bij je favoriete artiesten. Met het beste uitzicht over de Haarlemmerhout, aan de zijkant van ons Houtpodium.

Wil jij Bevrijdingspop 2019 op deze unieke manier meemaken? Bestel dan nu voor 25 euro podiumdeckkaarten. Zo ben je de hele dag welkom in ons gastengebied en gaat vanaf 19.00 uur ons podiumdeck voor je open.

Wil je podiumdeckkaarten bestellen? Zorg dat je er snel bij bent. Er zijn slechts beperkt kaarten voor dit unieke stukje Bevrijdingspop beschikbaar!Het podiumdeck is een afgesloten deel van het Bevrijdingspop-terrein. Het is uitsluitend toegankelijk met een speciaal polsbandje. Op het podiumdeck dient voor consumpties betaald te worden.

Zodra de podiumdeckkaarten beschikbaar zijn, kun je ze hier aanschaffen.

Foto: Lisanne Hartman


VIP kaarten
Bezig met versturen

Rond 4 en 5 mei vindt het herdenkingsprogramma Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet plaats. In het hele land komen vertellers, bewoners, nazaten en andere belangstellenden samen in huizen waar joodse plaatsgenoten voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog woonden en werkten. Ook verzetsverhalen komen aan bod. Het programma wordt in Haarlem georganiseerd door de werkgroep Open Joodse Huizen Haarlem met ondersteuning van het Joods Cultureel Kwartier en zal plaatsvinden op 4 mei.

Om te herinneren en te herdenken

Niet zelden is een joods verhaal óók een verzetsverhaal en andersom. Er waren joden betrokken bij het verzet en onderduik werd vaak mogelijk gemaakt door betrokkenheid van verzetsmensen.

Enkele voorbeelden uit het programma in Haarlem van dit jaar:

  • Wilhelminastraat 43A, het voormalig Joods Lyceum waar o.a Floris Cohen (broer van oud-burgemeester van Amsterdam Job Cohen) vertelt over zijn ouders, beiden docent,  die elkaar op dit Joods Lyceum hebben leren kennen, ver van elkaar moesten onderduiken en na de oorlog zijn verloofd en getrouwd.
  • Saenredamstraat 113, waar Philp Speyer en Regina Egglestone, woonachtig in Arizona, USA, via een live verbinding het verhaal vertellen over de familiegeschiedenis van de familie Papagaaij die woonden op dit adres
  • Lange Begijnestraat 9, Toneelschuur Arthur van Wezel vertelt de geschiedenis van zijn familie. Deze familie woonde aan het Houtplein 15 in Haarlem. Daar was ook hun de juwelierszaak gevestigd, juwelierszaak Cohen, na de oorlog Stuurman & Cohen. Dit pand is inmiddels gesloopt. Twee broers, Max en Eddie, hebben de oorlog overleefd.  Hun ouders en zusje Elly zijn in de oorlog omgekomen.

Dit is een greep uit een scala aan belangrijke verhalen over het joodse leven in de Tweede Wereldoorlog. De adressen en namen die vermeld staan op joodsmonument.nl vormen het uitgangspunt voor de herdenkingsbijeenkomsten. Het joods Monument is het digitale monument ter nagedachtenis aan de joden in Nederland die tijdens de Holocaust zijn vermoord.

Van Winschoten tot Oss

Het project Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet is sinds 2012 uitgegroeid tot een belangrijk en herkenbaar herdenkingsproject in heel Nederland. Maar liefst 22 plaatsen doen dit jaar mee. Het sluit aan bij de interesse van veel bewoners en buurtgenoten in de joodse geschiedenis van hun huis, straat of buurt. De ruim 162 herdenkingen vinden op 307 locaties plaats in Amsterdam, Assen, Bergen op Zoom, Den Haag, Deventer, Emmen, Gouda, Groningen, Haarlem, Hoorn, Leeuwarden, Leiden, Oss, Schoonhoven, Steenwijk, Utrecht, Valkenburg, Wageningen, Westerwolde, Winschoten, Winterswijk en Zaanstad.

De bijeenkomsten duren maximaal een uur en zijn gratis toegankelijk. Kijk voor het volledige programma op openjoodsehuizen.nl.

Foto boven het artikel: Laura Weemering

Samen met 400 vrijwilligers organiseren we ieder jaar met veel liefde Bevrijdingspop. We stellen een toffe line-up samen, richten een wijds festivalterrein in en doen er alles aan jou en je vrienden een topdag te bezorgen.

Niet voor niets

Vanzelfsprekend brengt dit kosten met zich mee, artiesten treden nu eenmaal niet voor niets op, podia bouwen zichzelf niet, hekdoeken moeten worden gedrukt, een vergunning aangevraagd, er wordt vergaderd, etc. etc. Dankzij onze fantastische sponsoren en de opbrengsten vanuit de barren op het veld zijn we in staat een groot deel van de gemaakte kosten van Bevrijdingspop te financieren.

Geen entreekosten

Toegang tot Bevrijdingspop is gratis. We vinden het ook belangrijk dat dit zo blijft. Vrijheid geldt immers voor iedereen, alle mensen uit de wijde omtrek zijn op 5 mei welkom om Bevrijdingsdag te vieren in de Haarlemmerhout. Dat we geen entree heffen, zorgt wel voor extra druk op onze begroting. Om die reden zoeken we voortdurend naar nieuwe wegen om aan geld te komen.

Tikkie voor de vrijheid

Tikkie is zo’n manier. Vind jij Bevrijdingspop een tof festival en wil je in de komende jaren ook genieten van topoptredens op in de Haarlemmerhout? Maak dan een Tikkie voor de vrijheid over. Voor 5 euro maak jij het mogelijk dat 5 mei de komende jaren een groot feest van de vrijheid blijft.

Maak kans op een optreden van je favoriete artiest

Je steun wordt zeer gewaardeerd! En om het nóg leuker te maken, maak je door een Tikkie over te maken voor Bevrijdingspop, kans op 2 kaarten van één van de artiesten uit onze line-up.

Zo werkt het

Je kunt Bevrijdingspop een Tikkie sturen via deze link. Of scan de QR-code. Het is niet nodig je gegevens achter te laten, als je een winnaar bent, wordt dit vanzelf via ABN AMRO bekendgemaakt.

Singer-songwriter Sara Kristin is geboren in een rustig dorpje in Duitsland waar het landschap bestaat uit weilanden en bergen. In de afgelopen jaren reisde ze veel en woonde ze in meerdere landen. Dit heeft het schrijven van haar songs sterk beïnvloed. Levenservaring, dromen, angsten en tegenslagen vormen een inspiratiebron voor haar nummers. Met persoonlijke teksten en sterke melodieën vertelt ze haar verhalen, eerlijk en authentiek, waardoor je als het ware meereist door haar gedachten.

Sara Kristin is beïnvloed door artiesten als Bon Iver, Ben Howard en Glen Hansard. In de muziek combineert ze akoestische instrumenten met elektronische geluiden. Een stijl die je zou kunnen omschrijven als Alternatieve Indie Pop.

Who runs the world? FLEUR! Deze powervrouw zet met moderne eigen songs een ijzersterke pop-act neer. Dansbaar en catchy als Dua Lipa maar met de krachtige boodschap van Beyoncé. FLEUR is nergens bang voor en zingt dwars door je heen. De zomerse vibes veranderen elk Festival in je favoriete club.

Muzikale genialiteit in gevecht met verbale joligheid, op een bedje van funk en feest, gepresenteerd door zes Haarlemse jongens!

Het gebeurt je wel eens: per toeval maak je een grap, leuker dan je had verwacht. Dat gebeurde ook met de zes jongens van Peperbek. Omdat ze muziek wilde maken kwamen ze bij elkaar en nu, twee jaar later, zijn ze bezig om hun energie om te zetten in een album! Peperbek staat voor vrolijkheid en emotioneel comfort. De zes Haarlemmers laten je ontsnappen uit de dagelijkse sleur en zetten met genoegen de boel op stelten. Peperbek werd afgelopen jaar derde tijdens de fameuze Rob Acda Award, tourde door Frankrijk en Spanje en brengen deze zomer hun debuutalbum uit.

Socials: 

Facebook: www.facebook.com/Peperbek/
Instagram: www.instagram.com/peperbekband/
Spotify: www.bit.ly/PeperbekOpSpotify
Youtube: bit.ly/Peperbek_YT

Bandleden:

Frits Frans (Hitzender) | Gitaar
Don Pedro | Gitaar

Bje (Pils) van Wijnen | Drums (Beat)

Bas Vice (Joopie) | Bas

Hoenus | Vocalen
Ben | Vocalen

Met het werk en de show van TerraDown is voor iedere muziekliefhebber wat te halen. Met harde, melodische gitaren en zware, stabiele drums creëert de band de grondlegging voor een geweldige avond vol muziek. Om het plaatje compleet te maken zorgt het massieve geluid van de vocalist samen met zijn enthousiasme ervoor dat het publiek wordt weggeblazen.

Na het uitbrengen van hun eerste EP “Be Justified” lag de focus van de band het afgelopen jaar op het opdoen van ervaring. Door het overbrengen van de energie in hun performance en het genieten ‘on stage’; smaakt dit naar meer. Zo zijn de mannen druk bezig met het schrijven van nieuw materiaal en wie weet ben jij een van de eerste die op een nieuw nummer uit zijn dak gaat.

Dus kom en geniet samen met TerraDown van een geweldige avond!

Ben je oké? Met die vraag maken poppodia, clubs en festivalorganisaties ongewenst seksueel gedrag bespreekbaar tijdens concerten en in het nachtleven. Om zo uitgaan leuk, los,vrij en veilig te houden. Uitgaan, feesten en concerten bezoeken is iets leuks en het vindt plaats op plekken waar je je nergens zorgen over hoeft te maken, zodat je je even helemaal kunt laten gaan. Gewoon zoals het hoort te zijn, en zoals het meestal ook is.

De campagne roept iedereen die daar aan bij kan dragen op er samen voor te zorgen dat dit zo blijft. Deze campagne is een initiatief van Rutgers samen met de Vereniging Nederlandse Poppodia en-Festivals (VNPF), Celebrate Safe en NOTHANKS!

De campagneboodschap is neutraal: Zie je ongewenst seksueel gedrag? Vraag dan aan degene die het overkomt: ‘Ben je oké?’ Op benjeoke.nl staanfilmpjes die laten zien hoe je ongewenst seksueel gedrag bespreekt als je het ziet én hoe je vervolgens omgaat met de reactie van de ander.

Bloco Barril is een Afro-Braziliaanse slagwerkgroep onder leiding van de Haarlemse percussionist Pepijn Zwaanswijk. Vanaf 15.00 zal de 12 koppige band met hun zeer dansbare ritmes jong en oud opzwepen op het veld. Stilstaan of zitten is eigenlijk geen optie…

Jett Rebel is een van de meest kleurrijke personen in de Nederlandse muziekwereld. Sinds de release van zijn eerste EP in 2013 is het ongelooflijk hard gegaan met de carrière van dit muzikale wonderkind. Zo bracht hij tussen januari 2016 en januari 2017 maar liefst drie albums in 12 maanden uit, kreeg hij zijn eigen museum in Groningen en gaf hij zijn grootste show tot nu toe in Ahoy.

Geen festivalpodium is hem vreemd en inmiddels heeft hij meerdere tours door het buitenland gedaan. In maart verscheen het nummer Amy dat maandenlang niet van de Nederlandse radio te branden was, inmiddels opgevolgd door een volgende single, Good Boy, dat direct werd gebombardeerd tot 3FM Megahit.

Weinig albums van vaderlandse bodem werden afgelopen jaar zo goed ontvangen als Yorick van Norden’s The Jester. Zo repte OOR over “de perfecte popplaat, een muzikaal hart-en-ziel meesterwerk,” noemde de Volkskrant het album “zo aanstekelijk dat je de nieuwe Paul McCartney er gerust even voor laat liggen” en had de Bassist het over “een meesterwerkje dat laat zien dat Yorick tot de groten in Nederland behoort.” In december 2018 volgde de ultieme beloning met een Edison-nominatie in de categorie ‘alternative’.

The Jester is het tweede album van Yorick van Norden. ‘Het is vernoemd naar de hofnar uit Shakespeares Hamlet. Hij heette ook Yorick. En het is de eerste keer dat mijn naam opduikt in de geschiedenisboeken. Hij speelde liedjes, vertelde verhalen, bracht muziek aan het hof van prins Hamlet.’ De dagelijkse bezigheden van Yorick van Norden verschillen dus maar weinig van die van zijn naamgever. Het beroemde citaat uit Hamlet, uitgesproken bij de opgraving van Yoricks schedel, zou een op een op hem kunnen slaan, ware het niet dat Yoricks moderne naamgenoot leeft: ‘Alas, poor Yorick! I knew him, Horatio: a fellow of infinite jest, of most excellent fancy […] Where be your gibes now? Your gambols? Your songs?’ Yorick van Norden blaakt van levenslust. Je hoeft niet als Hamlet te vragen waar zijn songs zijn. Die staan op een album vol van op de sixties en seventies geënte tijdloze pop, een waar feest van melodieën en tekst.

Sinds in 2015 zijn eerste soloalbum Happy Hunting Ground op Excelsior Recordings verscheen, heeft Yorick bepaald niet stilgezeten. Een geslaagde clubtour met als één de hoogtepunten een supportshow van Neil Young in de Ziggo Dome, evenals een verkiezing tot Radio 2 Talent met zijn single Stranglehold. Tevens wist hij tijd te vinden om toe te treden tot de begeleidingsband van de Vlaamse zanger Bent van Looy (Das Pop) en met Anne Soldaat (Daryll-Ann) een rondje Nederland te doen met Unsung Heroes. In deze muziekvoorstelling bracht het tweetal een ode aan vergeten pophelden, gecombineerd met eigen werk.

Live maakt Yorick zijn opwachting met Maarten Kooijman (Johan), Danny van Tiggele (Mister and Mississippi), Paul Bond (Dandelion) en Wouter Tol (Dandelion).

Bevrijdingsdag is een feest waaraan iederéén moet kunnen meedoen. Dat vinden gemeente Haarlem en Stichting Bevrijdingspop. Om die reden is er tijdens het bevrijdingsfestival in de Haarlemmerhout dit jaar opnieuw extra aandacht voor de toegankelijkheid.

Driejarige samenwerking

Voor het derde jaar op rij werken gemeente Haarlem, het Rode Kruis en Bevrijdingspop Haarlem samen om de toegankelijkheid van Bevrijdingspop te vergroten.

In de eerste twee jaar van de samenwerking zijn al een rolstoelpodium bij het hoofdpodium, extra brede doorgangen en mindervalidentoiletten gerealiseerd.

Dit jaar komt er met budget van gemeente Haarlem bovendien een extra rolstoelpodium naast het Jupilerpodium powered by Sena, zijn er rolstoelpoorten bij elke ingang van het festivalterrein en zijn er extra doventolken actief. Ook wordt er een speciaal GAST-vrijheidsprogramma georganiseerd. Het Rode Kruis bemenst het tweede rolstoelpodium en werkt mee met het GAST-vrijheidsprogramma.

‘Drempels letterlijk en figuurlijk wegnemen’

Marjan Gielen is vanuit Bevrijdingspop betrokken bij het toegankelijkheidsproject: “We zijn nu sinds drie jaar bezig om Bevrijdingspop nog toegankelijker te maken en eventuele drempels letterlijk en figuurlijk weg te halen op 4 en 5 mei. Dit jaar gaan we daarin nog een stapje verder. Want vrijheid is niet vanzelfsprekend en iedereen moet dit samen kunnen herdenken en vieren.”

Op 4 en 5 mei worden de volgende toegankelijkheidsmaatregelen getroffen:

Entree en vluchtroute

Een toegankelijk festivalterrein begint bij de entree. Ingang A is uitgevoerd met 1-meter brede rolstoelpoortjes. Op de plattegrond wordt dit ook aangegeven.

Vanuit de ingang is het mogelijk via een verharde route de twee rolstoelpodia te bereiken, naast het hoofdpodium en het Jupilerpodium powered by Sena.

De route naar de rolstoelpodia wordt op het festivalterrein aangegeven.

Bezoekers die gebruikmaken van een hulphond of een blindengeleidenstok, mogen deze meenemen. De beveiliging ontvangt hierover een extra instructie.

Mindervalidenpodium

Naast de belangrijkste podia van Bevrijdingspop komen dit jaar speciale miva-podia. Bij het Houtpodium is dit al verschillende jaren het geval, het miva-podium bij het Jupilerpodium powered by Sena is in 2019 nieuw. Elk podium beschikt over een eigen invalidentoilet.

De miva-podia zijn dit jaar extra goed te bereiken, de ‘ramp’ die naar de verhoging leidt wordt in vergelijking tot voorgaande edities minder steil gemaakt.

Bij voldoende ruimte zijn de miva-podia óók toegankelijk voor mensen met een (psychische) handicap. (Bij grote drukte gaan rolstoelers voor, zij zien immers niets vanaf de grond.) Wilt u hiervoor in aanmerking komen? Neem dan op 5 mei een doktersverklaring mee, om te worden toegelaten op het miva-podium.

Doventolk

In 2018 is het optreden van Di-rect ‘vertaald’ door een doventolk. Dit was toen zo’n succes, dat besloten is de inzet van doventolken voor de 2019-editie bij het hoofdpodium uit te breiden. Op de website wordt vermeld bij welke optredens een doventolk aanwezig is.

GAST-vrijheidsprogramma

Op 4 en 5 mei worden tijdens het Herdenkingsconcert en Bevrijdingspop weer GAST-vrijheidsprogramma’s verzorgd. Circa 100 gasten worden welkom geheten in het gastengebied van Bevrijdingspop en krijgen een rondleiding door het backstagegebied. Ook ontvangen zij consumptiebonnen, een speciaal T-shirt en is er begeleiding op het terrein aanwezig.

Voor het GAST-vrijheidsprogramma worden naast minder validen, vooral statushouders en hun maatjes uitgenodigd.

Betrokken medewerkers

Richting de vrijwilligers van Bevrijdingspop wordt extra aandacht gegeven aan het onderwerp toegankelijkheid.

In de vrijwilligersnieuwsbrief, die in de bouwweek dagelijks wordt rondgestuurd, wordt gemeld dat sommige bezoekers extra hulp kunnen gebruiken, zodat iedereen hier alert op is.

Ook wordt de beveiliging op de hoogte gesteld van dit onderwerp, zodat hulphonden en blindengeleidenstokken worden toegelaten.

Als minder validen problemen op dit vlak ervaren, kunnen zij zich melden bij het sectorhoofd van een ingang.

Foto: Molina Backx

 

Hou je van dansen en springen op toffe muziek? Kom dan om 14.15 uur naar het Kinderfesival Rabobankpodium en doe mee met de leuke kinderdans workshop.
Deze dansworkshop is voor kinderen vanaf 2 t/m 12 jaar, en wordt gegeven door de Haarlemse Jolein van de Geest, met ondersteuning van de leerlingen van de dansstudio.

Als je een hoop coole bewegingen wil leren vanuit dans, is dit de perfecte les. Deze les op het podium zit helemaal vol met toffe muziek, basis fitness bewegingen en leuke spelletjes. De goed getrainde leraar coacht de kinderen en stemmen hun aanpak af op de sfeer en het energieniveau, zodat iedereen zich geweldig voelt.

Op donderdag 4 april 2019 is de Bevrijdingswandeling van Bevrijdingspop opnieuw georganiseerd. Met de bomen in knop in hartje Haarlem leidde de enthousiaste gids van Gilde Haarlem de deelnemers langs plekken in de stad met een link naar de Tweede Wereldoorlog.

Het beeld van Hannie Schaft, het Joods monument op het Philip Frankplein en het Corrie ten Boom-huis vormden natuurlijk punten waarbij werd stilgestaan. Maar ook het heden werd niet overgeslagen, zoals het regenboogkleurige LHTB-zebrapad aan de Parklaan. Want vrijheid is niet vanzelfsprekend, ook niet anno 2019.

Een kinderfestival zonder springkussens, dat bestaat natuurlijk niet! Dus kom lekker bouncen, jumpen of rennen. Er zijn maar liefst twee springkussens van Rabobank op het Kinderfestival-terrein. Dus wil je even wat energie kwijt of gek doen? Kom dan zeker even langs! Jippie-a-jee!

Bevrijdingspop is op 4 en 5 mei te gast in de Haarlemmerhout. Wij zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid om deze unieke locatie met respect te benaderen en nemen verschillende maatregelen om het park en haar omgeving te beschermen.

Bescherming van het park

In overleg met gemeente Haarlem treft Bevrijdingspop tijdens de opbouw maatregelen om het stadspark Haarlemmerhout te beschermen. Zo worden de historische bomen beschermd met houten beschuttingen.

Tijdens de bouw van de podia is het gras afgezet, zodat er niet met heftrucks en dergelijke overheen gereden wordt.

Indien het in de Bevrijdingspop-periode hard heeft geregend, wordt een deel van het gras eventueel afgedekt, om kapotlopen van de grasmat te voorkomen.

Vervoer

Bevrijdingspop roept bezoekers via haar website en op social media actief op de auto te laten staan op 5 mei. Ook worden er op 5 mei rondom de Haarlemmerhout verschillende extra fietsenrekken geplaatst.

Met resultaat: 16% van de bezoekers komt lopend, 28% met de fiets, 41% maakt gebruik van het openbaar vervoer en 28% komt met de auto.

Foto: Marcus van Dam

Productietransport

Om het vervoer van podia, cabins, etc. in de Bouwweek en tijdens de afbouw te stroomlijnen, wordt een vaste rijroute rondom het festivalterrein ingesteld – met eenrichtingsverkeer.

Om onze footprint zoveel mogelijk te beperken, wordt er maximaal gebruikgemaakt van lokale leveranciers.

Vrijwilligers van Bevrijdingspop maken gedurende de op- en afbouw en tijdens het festival zoveel mogelijk gebruik van fietsen. Hiervoor is een samenwerking ingesteld met het Zwarte Fietsenplan.

Foto: Marcus van Dam

Afval

Onnodig verbruik van papier en ander materiaal wordt tegengegaan: hekdoeken worden bewaard en hergebruikt (80-90%) en flyeren op het festivalterrein is niet toegestaan.

Backstage wordt afval gescheiden (karton en glas) en we werken op het gehele terrein met biologisch afbreekbare bioware PLA-bekers.

Op het festivalterrein is een groot aantal afvalbakken geplaatst, cateraars werken met 100% milieuvriendelijke disposables. Buiten het terrein helpen Groene Muggen bezoekers eraan te herinneren waar de afvalbakken staan.

Foto: Edward Draijer

Knutselen met afval

In samenwerking met Kinder Opvang Haarlem bestaat het materiaal in de knutselstraat dit jaar volledig uit afvalmateriaal. De materialen komen van Mooizooi. Daarnaast kan er ook geknutseld worden met ingeleverde bekers. Kinderen kunnen zelf hun beker meenemen, spoelen in een waterton en er iets moois van maken.

Foto: Stef Backx

Energie

Een deel van de gebruikte energie wordt opgewekt met de zonnepanelen van Green Battery.

Veel verlichting is in LED uitgevoerd.

Water

Er zijn 3 tappunten op het terrein waar bezoekers gratis water kunnen krijgen.

Eten en drinken

Diverse foodtrucks op het terrein serveren biologisch voedsel. Er wordt gekeken naar lokale initiatieven waarbij voedsel wordt gerecycled tot innovatieve food- en drink-concepten.

Wat kun jij doen?

  • Kom lopend of op de fiets als je dichtbij woont, of met OV als je verder weg woont
  • Kom je toch met de auto, ga carpoolen. Deel je lege plek via een gratis carpool app zoals blablacar.
  • Gooi je lege bekers, eet-disposables en biertrays in een afvalcontainer en houd ook de omgeving buiten het terrein schoon.
  • Kom knutselen in de knutselstraat en ontdek de waarde van afval

GUYY is ontstaan uit liefde voor eighties sounds, disco-vibes en grove hiphop beats. GUYY is niet bang om af en toe fout uit de hoek te komen met intens groovy en catchy hooks om je vervolgens keihard voor je bek te slaan met goor synthesizer geweld en vieze beats. Frans uitgesproken {(γ)ie} een G klank die van oorsprong komt uit de Griekse oudheid (Gamma).

Foto: Felice Hofhuizen

Op zondag 5 mei 2019 vindt in de Haarlemmerhout het jaarlijkse bevrijdingsfestival plaats. Bevrijdingspop Haarlem maakt vandaag de line-up bekend van haar Houtpodium (hoofdpodium), het Jupilerpodium powered by Sena, het Kinderfestival Rabobankpodium en het Plein van de Vrijheid.

Houtpodium

Winnaar Rob Acda Award | Yorick van Norden | Sam Feldt Live | Jett Rebel | Van Dik Hout | Jungle by Night | Miss Montreal | Fun Lovin’ Criminals | Ronnie Flex & Deuxperience

Het Houtpodium opent traditioneel met de winnaar van de Rob Acda Award. Deze wordt op 19 april bekendgemaakt in Patronaat. Edison-genomineerde Haarlemmer Yorick van Norden bracht in 2018 zijn tweede album The Jester uit. DJ Sam Feldt Live is een ‘moderne house superster’ en een van de landelijke Ambassadeurs van de Vrijheid die per luchtmachthelikopter de bevrijdingsfestivals aandoet. De multi-getalenteerde Jett Rebel weet als oud-Ambassadeur van de Vrijheid wat er nodig is om het Bevrijdingspop-publiek voor zich te winnen. Van Dik Hout viert haar 25-jarig jubileum dit jaar onder andere op Bevrijdingspop en is ook de hoofdact van het 4 mei Herdenkingsconcert, op hetzelfde podium. Jungle by Night heeft als negenkoppig collectief uit Amsterdam een zeer dansbare live-act in huis. Miss Montreal is de even charmante, humoristische als muzikale Sanne Hans die sfeer en zang laat samenvloeien tot de perfecte festivalact. Fun Lovin’ Criminals uit New York is de headliner van Bevrijdingspop 2019. De band maakte in 1996 internationaal naam met haar debuutsingle Scooby Snacks en is sindsdien wereldwijd een veelgevraagde act. Ronnie Flex sluit Bevrijdingspop 2019 af met zijn vaste begeleidingsband Deuxperience.

Jupilerpodium powered by Sena

Kalvijn | Laura Polence | Jordan Mackampa | EUT | Donnie | Thijs Boontjes | E1 Ten | De Likt | KD soundsystem & friends

Het Jupilerpodium powered by SENA opent dit jaar met de immens populaire YouTuber Kalvijn. Ben je lid van zijn KALFAM? Zorg dan dat je de start van de programmering niet mist! Laura Polence woont sinds 2007 in Amsterdam, waar zij Letse volksmuziek combineert met westerse invloeden, zoals moderne jazz en singer-songwriter muziek. Zij is mede met EU-subsidie toegevoegd aan de line-up. De 23-jarige Jordan Mackampa is een moderne troubadour, gezegend met een prachtige, warme stem. Ongepolijst EUT staat voor lak aan compromissen en levert popliedjes vol contrasten aan het Haarlemse publiek. Internetfenomeen Donnie aka ‘De Fenomeen’ aka Maradonnie aka CELiNE DiONNiE is al jaren de leipste rapper van het Leidseplein. Zet je snelle planga maar op, ouwe! Thijs Boontjes voert als zanger en toetsenist zijn eigen Dans- en Showorkest aan. E1 Ten verwierf eeuwige faam als frontman van Gotcha! Dertig jaar en vele samenwerkingen later mogen we hem opnieuw op Bevrijdingspop verwelkomen. Komt dat zien!

De Likt laat zich niet in een muzikaal hoekje drukken. Hun mix van pompende, funky beats en harde, ritmische rijm werkt verrassend… ‘Ja dat bedoel ik!’ KD SOUNDSYSTEM is een 5-koppige dance-, MC- en DJ-crew uit Haarlem. Op Bevrijdingspop speelt deze Afro-Caribische sensatie samen met onder anderen Amartey & LAKSHMI.

Kinderfestival Rabobankpodium

Aardblij | Het Verhaaltheater (Petra van Dam) | Dans & Balletstudio Jolein | Les Mills – Born 2 Move | DJ Belle & Springende Spruiten Disco | DUDE Entertainment | Haarlemse DJ School

Het Kinderfestival is traditioneel de plek waar kinderen en hun ouders de vrijheid vieren. Naast de optredens op het Kinderfestival Rabobankpodium kun je je laten schminken, klimmen op de klimmuur of bijvoorbeeld knutselen met schoongemaakt afval van het festivalterrein.

Plein van de Vrijheid i.s.m. Hogeschool Inholland Haarlem en Haarlems Toekomst

Winnaar HIT 2019 Bands | Winnaar HIT 2019 Singer-songwriters | Sara Kristin | Peperbek | TerraDown | FLEUR | JORROW | M-High | ARTINO | Gyo Kretz | The Last Wave | GUYY | LOVE COUPLE | Natte Sokken DJ Team

Het Plein van de Vrijheid wordt ook in 2019 ingevuld met opkomende bands uit regio Haarlem. Bezoek het plein om in een ontspannen sfeer kennis te maken met een enorme diversiteit aan muzikaal talent vanuit Hogeschool Inholland (conservatoriumopleiding) en Haarlems Toekomst.

Over Bevrijdingspop

Bevrijdingspop Haarlem is het oudste Bevrijdingsfestival van ons land. Sinds 1980 wordt in Haarlem de vrijheid gevierd op 5 mei, vorig jaar trok het festival zo’n 130.000 bezoekers. Sinds 2008 wordt bovendien op 4 mei, na de Nationale Herdenking, het Bevrijdingspop Herdenkingsconcert gehouden, een klassiek concert met popinvloeden – dit jaar met Van Dik Hout. Bevrijdingspop is via het Nationaal Comité 4 en 5 mei verbonden met de andere grote Bevrijdingsfestivals in ons land. Het thema van het festival is de afgelopen jaren: Vrijheid is niet vanzelfsprekend.

Vrijheid is niet vanzelfsprekend

Op Bevrijdingspop 2019 staat zoals ieder jaar het thema vrijheid centraal. Het is de reden om ons festival jaarlijks te organiseren! Naast de Ambassadeur van de Vrijheid en het bevrijdingsvuur dat de hele dag brandt, komen bezoekers op verschillende manieren in aanraking met het thema. Tijdens het 5voor5 moment wordt er landelijk stilgestaan bij de vrijheid. Maar je kunt ook speeddaten met veteranen, een persoon met een ‘verhaal’ lenen in de Mensenbieb, op de foto gaan met steltlopende vredesduiven of een interactief toneelstuk bezoeken in de circustent.

Kelvin Boerma, alias Kalvijn, (22) bereikt met zijn YouTube-kanaal ruim 1 miljoen abonnees. Op Instagram heeft hij inmiddels meer dan een 750.000 volgers. Hij is medeoprichter van de populaire VEED Awards, maakt muziek (o.a. Nu al Miljonair), stimuleert nieuwe talent (waaronder Senna), heeft een gigantische following die hij de ‘KALFAM’ noemt en steekt hen graag een hart onder de riem met de quote: ‘Doe eens gek, je bent al normaal genoeg’! Kelvin is dit jaar uitgeroepen tot nummer 1 in de YouTube Top100.


VIDEOCLIPS

MEEST POPULAIRE VIDEO’S

SERIE GEKKENWERK

CHALLENGES CUP

LINKS KANALEN

YOUTUBE
INSTAGRAM