Het wordt gewoon hartstikke lekker LENTEWEER op 5 mei!! Eerst is een truitje nog wel handig. Maar daarna… korte broeken, rokjes, bloemetjes, bijtjes, lentekriebels, flipflops, dat werk. Nou ja, dat misschien nog net niet. Maar wel een superlekker festivalweertje! Tjonge, wat hebben we er zin in, liefjes.

Tot snel!

Foto: Pexels

 

 

Lijstjes, we zijn er dol op! Zeker als we bovenaan staan 😉

Festileaks zette de gaafste bevrijdingsfestivals van 2018 op een rij. Zo te lezen wordt het op 5 mei gegarandeerd feest in de Haarlemmerhout!

Foto: Marcus van Dam

In 2017 heeft Bevrijdingspop voor het eerst een rondleiding over het festivalterrein in aanbouw georganiseerd. Dit jaar hebben wij via de nieuwsbrief van de gemeente opnieuw zo’n rondleiding aangekondigd.

Er worden begin mei 2018 verschillende rondleidingen georganiseerd: voor omwonenden, pers en relaties. Inmiddels is voor de omwonendenrondleiding het maximale deelnemersaantal bereikt. Bedankt voor uw belangstelling en mocht u zich niet meer kunnen inschrijven, hopen we u volgend jaar in de  bouwweek op ons terrein te mogen ontvangen.

Foto: Tim Mossholder, Pexels

Download de Bevrijdingspop app, voor iOs of Android. Met de complete line-up. Handige info. Het laatste nieuws*. En volop voorpret. Ook te gebruiken zonder wifi, 3G of 4G. Zet de officiële app van het Haarlemse bevrijdingsfestival thuis alvast op je telefoon voor gebruik op 5 mei in De Hout.

Had je onze app al op je telefoon staan? Verwijder deze dan en download ‘m opnieuw. Alleen op die manier zie je de juiste informatie, zoals de 2018 line-up.

Foto: Ewoud Koster

Download de app voor iOs

Download de app voor Android

*Nieuws is in de iOs helaas niet beschikbaar dit jaar

Bevrijdingspop vindt dit jaar weer plaats in de Haarlemmerhout in Haarlem. Het Vlooienveld, Frederikspark en het Florapark worden begin mei weer omgetoverd in een bruisend festivalterrein. Als je in de buurt woont is het aan te raden om per fiets of lopend te komen. Kom je van buiten de stad, neem dan de trein.

TREIN

Ga goed voorbereid op pad! Raadpleeg de NS Reisplanner of download de NS Xtra app. Plan ook alvast je terugreis. Niet alle bestemmingen zijn laat op de avond nog bereikbaar per trein. Hou je laatste aansluitingen in de gaten. Vanwege de drukte adviseren we je niet op de laatste trein te gokken.

Tip: Koop vooraf het 5 Mei-retour en reis op Bevrijdingsdag met 20% korting!

Dit retourtje is alleen geldig op 5 mei en vanaf 30 april hier verkrijgbaar. Reis je met een OV-chipkaart? Zorg dan vooraf voor voldoende saldo op je kaart, ook voor de terugreis.Dan hoef je niet in de rij te staan op de dag zelf. Op 5 mei staan er altijd lange rijen bij de kaartautomaat.

We verwachten op 5 mei in Haarlem een groot aantal bezoekers per trein. Houd daarom rekening met extra drukte tijdens je reis.

Kijk voor meer informatie vanaf 30 april op ns.nl/bevrijdingsdag

Looproute vanaf het station

Vanaf het station is een looproute aangegeven of kan de bus worden genomen. De reguliere buslijnen worden in de buurt van het festivalterrein omgeleid. Raadpleeg voor actuele reisinformatie de OV-informatiekanalen (connexxion.nl, 9292ov.nl).

Kom je toch met de auto, volg dan de parkeerroute die vanaf de rand van de stad de weg naar de ingang van de parkeergarages wijst. Vanaf hier is de looproute naar het festivalterrein aangegeven.

BUSSEN

Bevrijdingspop vindt plaats op 4 en 5 mei in het Florapark en het Frederikspark in Haarlem. Hieronder staan de buslijnen waarmee je Bevrijdingspop kunt bereiken. Niet alle haltes zijn bereikbaar vanwege afzettingen direct grenzend aan het gebied. Bevrijdingspop bereik je met buslijnen 3, 50, 80, 340, 346, 356. Met buslijnen 73 en 300 stap je uit op halte ‘Europaweg’. Je loopt dan ongeveer in 15 minuten naar het festivalterrein.

Als gevolg van Dodenherdenking en de festiviteiten rond 5 mei is een aantal routes van buslijnen in het centrum van Haarlem gewijzigd. Dit betekent dat deze buslijnen tijdelijk bepaalde haltes niet kunnen aandoen. Het onderstaande overzicht geldt voor 4 & 5 mei en in enkele gevallen ook nog een deel van 6 mei.

Lijn 3

vervallen halte: Houtplein
vervangende tijdelijke halte: Gasthuissingel

Lijn 50

vervallen halte: Florapark
vervangende tijdelijke halte: Wagenweg
vervallen haltes: Dreef, Tempeliersstraat

Lijn 80

vervallen halte: Tempeliersstraat
vervangende halte: Gasthuissingel
vervallen halte: Rustenburgerlaan
vervangende tijdelijke halte: Graafschapstraat

Lijn 340

vervallen haltes: Tempeliersstraat, Spanjaardslaan
vervallen halte: Dreef
vervangende halte: Zomerluststraat, Lijnen 346, 356

Alleen op 4 en 5 mei

vervallen halte: Templiersstraat
vervangende halte: Gasthuissingel
vervallen halte: Rustenburgerlaan
vervangende halte: Graafschapstraat

AUTO

Beter niet doen, het wordt erg druk en Bevrijdingspop is het best met het openbaar vervoer bereikbaar.

Mocht je toch met de auto komen, neem dan afslag Haarlem-Zuid vanaf de A9 en rijd de N201 af richting Haarlem.

Sla bij de stoplichten links- of rechtsaf en parkeer in de wijk. Verder doorrijden vanaf dit punt heeft weinig zin in verband met de verwachte drukte.

Er wordt geen aparte parkeerfaciliteit op 5 mei gecreëerd in Haarlem.

Reken op een flinke wandeling vanaf je parkeerplaats naar het festivalterrein.

Alternatieve parkeerplek

Neem op de A9 een afslag eerder of later en rijd de N200 af richting Haarlem Centrum. Parkeer bij de P&R bij Ikea (fly-over nemen!) en neem de trein naar station Haarlem. Loop dan naar de Hout. Of volg de parkeerroute door Haarlem, die is aangegeven met borden.

Naar verwachting zijn de parkeergarages deze dag snel vol.

Foto: Edward Draijer

Dat Bevrijdingspop 2018 weer een prachtig muzikaal feest gaat worden, staat vast. De line-up belooft een mooie afwisseling van grote namen en nieuw talent, voor ieder wat wils. Maar naast de muziek zet de organisatie van Bevrijdingspop zich ook dit jaar weer onverminderd in om mensen aan het denken te zetten. Vrijheid is immers niet vanzelfsprekend. Met een aantal themaprojecten, zogenaamde ‘Blikopeners’, wordt hier dit jaar aandacht gevestigd op zowel 4 als 5 mei.

Herdenkingsconcert

Tijdens het herdenkingsconcert op 4 mei zal naast klassieke en popmuziek ook aandacht zijn voor het project Levende getuigenissen. Leerlingen van het Stedelijk Gymnasium interviewden eind maart veteranen en mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Een bijzondere ontmoeting tussen verschillende generaties die zijn opgegroeid onder totaal verschillende omstandigheden. De hoogtepunten van deze interviews worden op 4 mei op de grote schermen bij het
podium vertoond en zijn op 5 mei te bezoeken in een pop-up tentoonstelling op het Bevrijdingspopterrein.

Vrijheid vieren

Ook tijdens Bevrijdingspop op 5 mei wordt ruimschoots aandacht besteed aan het thema ‘Vrijheid is niet vanzelfsprekend’. Uiteraard wordt zoals ieder jaar het bevrijdingsvuur weer ontstoken. Bij de start van Bevrijdingspop wordt het Bevrijdingsvuur vanuit Wageningen, waar op 5 mei de vrede werd getekend, naar Haarlem gebracht. En net als voorgaande jaren is het ook dit jaar weer mogelijk om te speeddaten met veteranen.

De Blikopeners

Dankzij de ‘Blikopeners’ worden bezoekers van Bevrijdingspop op een bijzondere manier met anderen in contact gebracht. Om hen zo over hun eigen (voor)oordelen te laten nadenken. Want als je mensen beter leert kennen en openstaat voor hun leven, is het beeld dat je van hen krijgt vaak anders dan je in eerste instantie dacht.
Zo kunnen bezoekers een bezoek brengen aan de mensenbieb om een ‘levend boek’ te lenen. De boeken zijn mensen die je normaal niet zo snel zou spreken. Denk aan een transgender, (ex-)verslaafde of vluchteling. Iemand die afwijkt van de ‘norm’ en daardoor de kans loopt anders benaderd, buitengesloten of  gediscrimineerd te worden. Door bezoekers en deze mensen aan elkaar te koppelen kunnen we er samen voor zorgen dat er meer wederzijds begrip is voor mensen die anders dan anderen zijn.
Daarnaast gaan jonge acteurs in de interactieve theatervoorstelling ‘Back to Back’ samen met bezoekers op zoek naar antwoorden op lastige kwesties. Tijdens STAD STAGE: FIST OF FREEDOM vertellen jongeren via een rap hun eigen verhaal over vrijheid en onvrijheid. Zo komen muziek en vrijheid weer mooi samen op Bevrijdingspop 2018.

Foto: Marike Beschop

In 2018 is toegankelijkheid een centraal thema voor gemeente Haarlem. Onze stad heeft de ambitie om in de top 10 van meest toegankelijk steden van Nederland te komen. Ook op Bevrijdingspop doen we er alles aan mensen met een beperking op een veilige manier een leuke dag te bezorgen. Met speciale faciliteiten voor deze groep bezoekers en een speciaal VIP-programma op 4 en 5 mei.

Speciale faciliteiten voor mindervaliden

Als festival hebben wij een aantal maatregelen getroffen om mensen met een beperking welkom te heten:

  • Elke ingang heeft een mindervalidentoegang.
  • Ingang A beschikt over een drempelvrije toegang.
  • Er is op ieder veld een invalidentoilet aanwezig (bij de EHBO-posten).
  • Voor het hoofdpodium is er verhoging waar mensen met een rolstoel op kunnen rijden
  • Er zijn voldoende vluchtroutes op het terrein die ook bereikbaar zijn middels verharde wegen

VIP-programma

Om het Jaar van de toegankelijkheid extra aandacht te geven, houden we een speciale actie. Samen met het Rode Kruis en met financiering van gemeente Haarlem heten wij op 4 en 5 mei een groep mindervaliden als gast welkom op ons terrein. De deelnemers aan dit VIP-programma zijn de hele dag welkom in ons gastengebied. Bovendien worden zij over ons backstageterrein rondgeleid door vrijwilligers van Bevrijdingspop. En op 4 mei beleven we samen het Herdenkingsmoment op de Dreef en genieten vervolgens van het Kennemer Jeugd Orkest en Alain Clark.

Meer informatie over het VIP-programma: marjan.gielen@bevrijdingspop.nl

Aanmeldingen VIP-programma: marleen@rodekruishaarlem.nl

In een vlog laten Femke Schukking en Marjan Gielen van Bevrijdingspop zien welke faciliteiten er op ons terrein zijn ingericht voor mindervaliden.

 

De helft van de Nederlanders heeft wel eens gehoorklachten na bezoek aan een festival of concert. Dit blijkt uit recent onderzoek dat marktonderzoeksbureau The Choice uitvoerde in opdracht van Alpine Hearing Protection. Volgens Jan van der Borden, KNO-arts bij het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam, maakt de Nederlandse KNO-vereniging zich ernstig zorgen. Hij noemt het aantal jonge mensen met gehoorschade ‘schrikbarend’. Ook de Amsterdamse nachtburgemeester Shamiro van der Geld spreekt zich uit: “Gehoorschade zou ‘top of mind’ moeten zijn bij muziekliefhebbers”.

60% bezoekers festivals draagt geen gehoorbescherming

Alpine Hearing Protection is dit jaar op ruim 150 muziekfestivals vertegenwoordigd en heeft in kaart gebracht hoe goed de gemiddelde bezoeker op de hoogte is van de risico’s van harde muziek. Van de miljoenen festival- en concertbezoekers die Nederland telt heeft 57 procent wel eens last van zijn of haar gehoor, waarvan 22 procent zelfs regelmatig of altijd. De beste manier om gehoorschade te voorkomen is volgens 92 procent het dragen van gehoorbescherming, maar desondanks gebruikt 60 procent nooit oordoppen tijdens een concert of festival. Dat harde muziek gehoorschade kan veroorzaken is bij 95 procent van de ondervraagden wel bekend, maar toch is 1 op de 5 in de veronderstelling dat het muziekvolume op festivals en concerten doorgaans niet hoog genoeg is om schade te kunnen veroorzaken. Dat terwijl in Nederland is afgesproken dat het geluidsniveau bij muziekevenementen 103 decibel mag zijn. Hierin kun je al binnen enkele minuten gehoorschade oplopen.

Misvattingen gehoorbescherming

Uit het onderzoek blijkt dat er nog een aantal misvattingen bestaan over gehoorbescherming. Zo wordt gedacht dat het draagcomfort van muziekoordoppen onvoldoende is (35 procent) en geven respondenten aan bang te zijn met oordoppen geen gesprekken te kunnen voeren (20 procent) en niet meer te kunnen genieten van de muziek (19 procent). Shamiro van der Geld vindt deze reacties als vertegenwoordiger van het Amsterdamse nachtleven herkenbaar: “We moeten de bestaande taboes rondom gehoorbescherming doorbreken. Ik hoor mensen om me heen vaak zeggen dat ze geen oordoppen dragen, omdat je de muziek dan niet meer goed hoort. Dit klopt niet. Als muziekliefhebbers zouden weten wat filteroordoppen zijn, dan zouden veel meer mensen oordoppen dragen.” Sjoerd Groot, International Marketing Manager bij Alpine Hearing Protection, is niet verbaasd over de bestaande misvattingen rondom gehoorbescherming. “Met ouderwetse schuimoordoppen beleef je inderdaad weinig plezier aan een concert of festival, maar met oordoppen met een muziekfilter is dit een heel ander verhaal. Hiermee ben je goed beschermd, blijft de muziekkwaliteit gewaarborgd en zijn gesprekken prima hoorbaar. Dankzij het thermoplastische materiaal dat Alpine heeft ontwikkeld, is het comfort optimaal en kun je ze de hele dag dragen.”

Van der Borden merkt op dat het belangrijkste vooroordeel over oordoppen wel verdwenen is. “Een aantal jaren geleden was het niet hip om gehoorbescherming te dragen. Dat argument om geen oordoppen te dragen komt in dit onderzoek niet prominent naar voren. Er heeft in Nederland dus een grote bewustzijnsslag plaatsgevonden. Nu moet hier nog op worden geacteerd.”

Beschermen gehoor blijft eigen verantwoordelijkheid

Zo’n 20 procent van de festival- en concertbezoekers denkt dat het geluidsniveau bij muziekevenementen veilig is en dat het dragen van gehoorbescherming daardoor onnodig is. Het geluidsniveau van een gemiddeld festival ligt echter rond de 100 decibel. Daarin kun je maar vijf minuten verblijven zonder risico te lopen op gehoorbeschadiging. “Er zijn natuurlijk afspraken gemaakt met concert- en festivalorganisatoren die het risico op gehoorschade moeten verminderen, maar het is naïef om als bezoeker maar blindelings te vertrouwen op bepaalde richtlijnen die zijn opgesteld. Neem je eigen verantwoordelijkheid en bescherm jezelf”, aldus van der Geld. Volgens van der Borden is het ook te kort door de bocht om de verantwoordelijkheid bij de organisatoren van muziekevenementen neer te leggen. “Het omlaag brengen van het aantal decibels tijdens muziekevenementen is in mijn optiek niet de manier om het aantal gevallen met gehoorschade terug te dringen. Vergelijk het maar met de discussies rondom de gezondheidsrisico’s van roken. Het verbieden hiervan blijkt vaak ook geen oplossing te zijn. Men moet gewoon heel goed op de hoogte zijn van de schade die hard geluid kan aanrichten. En wat je kunt doen om dit te voorkomen.”

Wees zuinig op je oren! Bij muziek boven de 87dB is het slim om oordoppen met een speciaal muziekfilter te gebruiken. Zo hoor je de muziek nog altijd super goed, kun je nog steeds praten met de mensen om je heen én bescherm je niet geheel onbelangrijk je gehoor. Nog niet in het bezit van een paar kwalitatieve gehoorbeschermers? Tijdens Bevrijdingspop Haarlem zijn PartyPlug oordoppen voor volwassenen en Pluggies Kids oordoppen en Muffy oorkappen voor kinderen van Alpine verkrijgbaar bij de Informatie/Merchandise tent. Deze zitten super comfortabel en zijn herbruikbaar, dus beschermen je oren niet alleen tijdens Bevrijdingspop Haarlem, maar ook tijdens andere festivals. Love your ears en draag die doppen!

Lees meer: Meer dan helft festivalbezoekers heeft last van oren

Op 5 mei vindt om exact 5 minuten voor 17.00 uur het 5voor5 moment plaats. Op alle landelijke bevrijdingsfestivals wordt dan stilgestaan bij onze vrijheid.

We zijn trots om te kunnen melden dat dit jaar Ilco van der Linde voor ons in Haarlem dit belangrijke moment verzorgt. Heb je je ooit afgevraagd wie Bevrijdingspop bedacht heeft? Dat was Ilco! In 1980 startte in Haarlem dat de eerste editie van de bevrijdingsfestivals startte. Inmiddels zijn we 38 jaar verder en keert Ilco dus voor even terug op ons hoofdpodium.

Na zijn periode bij Bevrijdingspop is hij nog Dance for Life en het Mandelahuisje gestart. Je kunt zeggen dat zijn leven is gewijd aan onze vrijheid en het verbinden van mensen.

Ook op de andere podia en op het Kinderfestival wordt om 5 voor 5 stilgestaan bij onze vrijheid. Maar het hoofdpodium is natuurlijk dé plek bij uitstek voor dit 5voor5 moment, met de bekende enorme strandballen die over het publiek rollen.

 

Graag tot dan!

Foto: Archie Bakx

In de nacht van 4 op 5 mei wordt het bevrijdingsvuur traditioneel vanuit Wageningen opgehaald door een groep hardlopers. De KennemerRunners nemen dit jaar namens Bevrijdingspop Haarlem deel aan deze ruim 100 kilometer durende estafettetocht.

Na een ceremoniële bijeenkomst in het centrum van Wageningen wordt het vuur om middernacht ontstoken. Daarna vertrekken de hardlopers richting de Haarlemmerhout. De lopers, die elkaar steeds na een aantal kilometer aflossen, worden begeleid door fietsers en er rijden auto’s mee, met bagage en voor verzorging.

’s Nachts wordt er rond 01.00 uur gestart. Onderstaand filmpje wordt vertoont bij de start in Wageningen en bij aankomst op het podium in Haarlem.

KennemerRunners, veel succes!

Vrijheid is eigenlijk helemaal niet zo vanzelfsprekend. Voor ons (kinderen) is dat lastig te bevatten omdat we niet anders gewend zijn. We zijn namelijk nog nooit geconfronteerd met oorlog of onderdrukking. Zonder trauma’s en weinig nadenkend over hoe goed wij het hier hebben, gaan wij blindelings door het leven. Vrijheid is de laatste jaren voor ons vanzelfsprekend geworden. Zelf keuzes maken, doen en gaan waar we willen, we weten niet beter. En dat terwijl deze vrijheid helemaal niet zo normaal is.

Stel je voor…

Wij kunnen ons slecht bedenken hoe het is als onze vrijheid wordt afgenomen. Het zijn van die ‘stel je voor’-situaties waar wij veel te weinig over na denken, eigenlijk. We beseffen simpelweg niet/nauwelijks hoe bevoorrecht wij zijn met onze vrijheid. We onderschatten daarom waarom vrijheid zo essentieel is. Onze vrijheid wordt door iedereen geaccepteerd, maar tegenwoordig steeds minder gewaardeerd. Natuurlijk zijn mensen ontzettend blij met de vrijheid die ze hebben, maar dat bevoorrechtte gevoel verdwijnt en het wordt normaal bevonden. Sterker nog, mensen worden er tegenwoordig aan herinnerd met reclames om op vier mei een minuut stilte te houden, om na te denken over de oorlogsslachtoffers en vrijheid. Het is erg jammer dat we er continu aan herinnerd moeten worden dat die vrijheid zo speciaal is, omdat we het anders langzaam gaan vergeten. Echter denken we wel dat Bevrijdingspop een goede en moderne manier is om ons aan deze vrijheid te herinneren. Voor ons betekent vrijheid dat we ons voor zover we dat kunnen inschatten, dat we ons zelf kunnen zijn, kunnen gaan en staan waar we willen en een mening hebben waar tot op zekere hoogte naar wordt geluisterd.

Burgeroorlog

Bosnië was voor 1992 een provincie in Joegoslavië. De regering van Bosnië was een referendum begonnen om te kijken of ze een onafhankelijk land moesten worden (vergelijkbaar met Catalonië in Spanje). Toen een meerderheid onafhankelijk wilde worden, verklaarde Bosnië-Herzegovina zich in 1992 onafhankelijk. De staat Joegoslavië accepteerde dit niet en er ontstond een grote burgeroorlog. Deze Bosnische burgeroorlog duurde van 1992 tot 1995.

Miriam Hoorenman

Mevrouw Hoorenman was tijdens de burgeroorlog vier maanden uitgezonden als magazijnwerker bij de herstelcompagnie. Een herstelcompagnie is te vergelijken met een garage zoals de KwikFit. Miriam was in de herstelcompagnie verantwoordelijk voor de reserveonderdelen, zodat de monteurs kapotte voertuigen konden repareren. De eerste twee maanden zat ze in Duvno, een kleine stad met circa 5.000 inwoners. Twee maanden later ging ze naar Lucavac, een stad in Bosnië met circa 50.000 inwoners.

Een samenvatting van het verhaal van Miriam:

Op 2 maart 1994 werd ik uitgezonden naar Joegoslavië. Wij kwamen daarheen als ondersteuning van Dutchbat, een Nederlands infanteriebataljon, onder commando van de Verenigde Naties. Ik werkte bij een herstelcompagnie en het was mijn taak de voorraden in het magazijn aan te vullen. Een herstelcompagnie is een garage. We repareerden allerlei voertuigen van Dutchbat in een loods in Duvno.  In deze loods hadden we geen stromend water en geen toiletten. We hadden alleen een loods waarin drie tenten stonden en in de hoek hadden we een bunker gebouwd voor eventuele aanvallen. We hadden wel pakken water in een pallet. Als je naar de wc moest, moest je dat even achter de loods doen en douchen kon hier al helemaal niet. Op vijf minuten rijden zaten de Engelsen in een school en hier konden wij wel douchen en de resterende dingen doen.

Onder de loods bleek een geheime kamer te zitten waar wij niks van wisten. Regelmatig stond er geschut voor de deur. We wisten totaal niet wat er daar gebeurde, best creepy. Waarschijnlijk zaten de Joego’s daar.

Nadat ik op verlof naar Nederland was gegaan, ging ik naar een bruinkoolfabriek in Lukavac. Het was daar erg smerig. Er was één gebouwtje met allerlei giftige stoffen, waar we niet mochten komen. Ik weet van een paar mensen dat ze naar binnen zijn gegaan en een aantal van hen hebben nu ook gezondheidsproblemen.We mochten niet douchen met dat giftige water of tanden poetsen, we moesten alles eerst zuiveren. Het eten dat we iedere avond over hadden, brachten we naar een weeshuis. Dag en nacht hoorden we schoten in de omgeving. Ik ben geraakt door wat ik daar heb gezien. Kinderen hebben hun vaders verloren. Die mensen daar hadden niks. Echt niks. Soms zagen we vrouwen door ons vuilnis gaan om te kijken of er nog wat bruikbaars in zat. Dat was voor mij een van de lastigste dingen toen ik terug was in Nederland. Hier wordt veel gezeurd. Daar zijn ze al blij als ze te eten hebben in de avond…

We zijn erg onder de indruk van dit interview en we denken dat we nu beter begrijpen hoe belangrijk vrijheid is en wat het precies inhoud. We vonden het erg leuk om dit werkstuk te maken en we willen heel graag Miriam Hoorenman bedanken dat ze dit interview met ons wilde doen.

Gijs van der Klink en Jorrit Pathuis

 

Het is donker buiten, heel donker.
Er heerst een adembenemende spanning in ons huis.
Mijn moeder huilt terwijl mijn vader overlegt met de buurman.
Ik? Ik speel met mijn tol en tel hoe vaak die draait totdat hij valt, maar ik hoor alles wat mijn vader zegt.
“We moeten het kwijt, in de grachten?” ,vraagt mijn vader.
“Nee dan blijft die drijven, hij moet ergens waar niemand hem ooit zal vinden.
Begraven dacht ik zelf aan.”
“Waar dan, in onze tuin wordt die misschien gevonden door die verdomde NSB’ers.”
“Kan het niet achterin bij de apotheek?”
“Dat kan, maar we moeten stil zijn, vanavond.”
Mijn tol is gevallen en heeft 25 keer gedraaid.
Het is inmiddels negen uur geworden en mijn moeder roept me om te gaan slapen.
Ik merk dat ze gespannen is, maar kan niet goed achterhalen waarom.

Onderweg naar de trap zie ik dat mijn vader tegelijkertijd met de buurman naar buiten loopt.
Als ik in bed lig, begin ik na te denken.
Waarom was mama zo gespannen en waar gingen papa en de buurman naartoe?
Weten ze soms niet dat het gevaarlijk kan zijn zo laat op de straat?
Piekerend val ik in slaap en om 8 uur word ik wakker.
Ik ga naar beneden en dan zie ik papa bij de deuropening staan.
Hij zit onder de modder en ziet eruit alsof hij niet heeft geslapen.
Als mijn moeder ook aanwezig is zegt hij:
“Het is gelukt.”

Mevrouw Versteegh-Boersma

Dit is een van de gebeurtenissen uit het leven van mevrouw Versteegh-Boersma, ze heeft de Tweede Wereldoorlog vanaf haar zevende tot haar elfde meegemaakt.
Wij (Hidde Lieshout en Mees Lammers) hebben deze vrouw mogen interviewen als opdracht voor school.
In dit interview proberen wij erachter te komen hoe de Tweede Wereldoorlog het leven van de mensen heeft beïnvloed.
En dus vooral het leven van mevrouw Versteegh-Boersma.

Urenlang door het raam naar Schiphol kijken

15 mei 1940, de capitulatie van Nederland, maar toch veranderden er in het begin niet veel dingen in het leven van de Nederlanders.
Mevrouw Versteegh-Boersma was op dit moment zeven jaar en woonde in Amsterdam samen met haar twee broers, moeder en vader.
Ze woonden in een hoog huis met vier verdiepingen. Op de benedenverdieping woonden NSB’ers. Op de eerste verdieping woonde de familie van mevrouw Versteegh-Boersma. Boven hen woonde nog een familie, waarvan de vrouw afkomstig was uit Tsjecho-Slowakije, die nog een zolder boven hen hadden. Op die zolder komen we later nog terug.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma keek urenlang uit het raam naar Schiphol in de hoop iets meer te weten te komen over wat er speelde in het land.
Overal heerste onzekerheid en de kinderen voelden de spanning van de ouders en werden daar zelf ook gespannen door.
Mevrouw Versteegh-Boersma vertelde ons dat tijdens school het luchtalarm weleens afging.
Dan moest de hele school naar de kelder om te schuilen en te wachten tot het gevaar over was.
Gezien het feit dat het kinderen waren, begrepen ze er weinig van wat er precies gebeurde. Wel konden ze de spanning van de leraren merken en daar werden ze zelf onzeker van.

Mensen begonnen te veranderen

Hoe langer de oorlog, duurde hoe meer de levens veranderden en hoe meer de spanning steeg.
Duitsers namen ramen in, zodat de mensen niet meer konden luisteren naar de mededelingen van de geallieerden.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma hield een radio achter en kon zo wel op te hoogte blijven van wat er precies speelde in Nederland en de rest van Europa.
Ook de mensen begonnen te veranderen, velen werden opgepakt om redenen die nauwelijks bekend waren en NSB’ers begonnen hun eigen landgenoten te verraden.
Het gat tussen de NSB’ers en de normale Nederlanders begon te groeien.
Mevrouw Versteegh-Boersma moest beleefd zijn tegen de NSB’ers die onder haar woonden, maar moest contact zoveel mogelijk vermijden.
Met de invoer van de Arbeidseinsatz moesten jongens vanaf 18 jaar voor de Duitsers werken.
Beide broers van mevrouw waren boven de achttien en kwamen dus in aanmerking om opgepakt te worden en naar Duitsland te worden gebracht, om te gaan werken.
Hierdoor moesten haar broers samen met haar verstopt worden tijdens de razzia’s.
Zijzelf liep geen risico om opgepakt te worden, maar door de onzekerheid en angst die er heerste werd ook zij verstopt.

Begraven achter de apotheek

Later in de oorlog kwam er een ander aandachtspunt in de familie.
De familie die boven hen woonde had hun neef, die uit Tsjecho-Slowakije was gevlucht om niet met tegen de Duitsers te hoeven vechten, met een vriend laten onderduiken op de zolder.
Dit was vooral spannend omdat er op de benedenverdieping natuurlijk NSB’ers woonden.
De neef mocht niet naar buiten om elk risico uit te sluiten.
Mevrouw mocht ook niet met deze neef omgaan, omdat het te risicovol was. En na een tijdje mocht ze zelfs niet meer met de kinderen van de familie boven hen spelen.
De neef werd zo ongelukkig van het niet naar buiten kunnen gaan voor zo’n lange tijd en geen mogelijkheid tot echt leven hebben, dat hij op een avond besloot om zelfmoord te plegen.
Om van het lijk af te komen, besloten haar vader en de bovenbuurman het lijk achter de apotheek te begraven.
Om ervoor te zorgen dat het lijk niet ging stinken, en dus niet zou worden ontdekt, riepen ze er een arts bij die kalk bij het lichaam deed.
Die avond gingen de vader en de buurman met het lijk naar de apotheek, in de hoop niet ontdekt te worden.
De hele nacht waren ze aan het graven.
De andere jongen die onderdook, ging verkleed als vrouw naar buiten, om niet gek te worden zoals zijn vriend.
De vader van mevrouw Versteegh-Boersma vond dit helemaal niks omdat hij iedereen in gevaar bracht.

Voedsel en brandstof waren schaars

Het laatste jaar van de oorlog was voor mevrouw het ergst.
Het zuidelijke deel van Nederland was al bevrijd en doordat Duitsland zo onder druk stond, werden de Duitsers strenger in de rest van Nederland.
Ze sloten de voedselwegen en brandstoftoevoer af naar de rest van Nederland.
Het voedsel was dus erg schaars en de brandstof ook.
Relatief had mevrouw Versteegh-Boersma het nog goed, omdat haar moeder regelmatig wat te eten kreeg van de buurman die een bakkerij had in het centrum.
Ook zei ze dat het wel gezellig was op bepaalde momenten, omdat ze met zijn allen op dezelfde kamer sliepen.
Helaas had ook zij hele lastige tijden waar ze bloembollen moest eten en spullen moest verbranden om zich warm te houden.
Het erge was ook dat het einde van de oorlog nog steeds niet in zicht was,. Voor hetzelfde geld ging dit nog 20 jaar door en de mensen probeerden zich op dit moment in leven te houden.
De onderduiker die op zolder woonde, ving bijvoorbeeld duiven door en stuk brood op de venster bank te leggen. En als de duif het stukje kwam opeten, deed hij het raam dicht en probeerde de duif te vangen.
Doordat iedereen zichzelf probeerde te redden, raakte het sociaal contact op een redelijk laag niveau.
Rond deze tijd was school ook geen optie meer dus iedereen bleef thuis.

Kauwgum en chocolade strooien

Als er één ding is dat mevrouw zich nog heel goed herinnert, is het de bevrijding.
Hier leefde iedereen al een tijd lang naartoe, door de geruchten die de ronde deden.
Er kwam een opleving in de samenleving en een week voor de bevrijding waren alle NSB’ers opeens weg.
Toen op de dag van bevrijding heerste er vreugde door het hele land.
Mevrouw herinnert nog hoe de geallieerden met kauwgum en chocola strooiden en hoe ze werden toegejuicht door het volk, het was feest.
Het leven moest wel gewoon doorgaan en veel verhalen kwamen nu pas naar boven.
Ook het lijk dat ze hadden begraven kwam nu aan het licht en de vader van mevrouw werd opgepakt.
Gelukkig waren er veel getuigen die konden beamen dat de vader hem niet had vermoord, maar een heldendaad had verricht.
Het hele land kon zich eindelijk weer vrij voelen.

Bedankt!

We vonden deze opdracht erg leuk en interessant om te doen. We zouden graag mevrouw Versteegh-Boersma erg willen bedanken voor dit interview.
Ook willen we graag de organisatie van Bevrijdingspop bedanken voor deze mogelijkheid.
We hopen dat de lezers van dit verslag dit interessant vonden en wat meer begrijpen over dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en dat er mensen zijn die zich constant voor onze vrijheid inzetten.

Hidde Lieshout & Mees Lammers

Wij spraken met Mieke Mulder. Ze is geboren in 1947, de tijd van opbouw na een periode van ellende, armoede, honger en angst, maar de oorlog was voorbij. Zij kwam uit een gezin dat bestond uit een Joodse moeder en een niet-Joodse vader. Miekes gezin was geen normaal gezin, zo merkte ze. Ze had geen opa en oma. Haar moeder wilde hier eigenlijk niks over loslaten, maar later werd voor Mieke een hoop duidelijk. Ze wilde weten wat er gebeurd was, dus ging ze vragen stellen en zelf op onderzoek uit. Het hele verhaal van de moeder van Mieke is op tafel gekomen, op het moment dat haar moeder de zogeheten WUF-uitkering, een uitkering voor slachtoffers van de 2e wereldoorlog, ging aanvragen. Bij het aanvragen van deze uitkering moest de moeder van Mieke dan toch echt haar verhaal vertellen, wat ze al die jaren niet kon doen, omdat ze simpelweg, zo vertelde Mieke aan ons, blokkeerde op het moment dat Mieke iets over de oorlog vroeg.

‘Vuile Jodin’

In ons gesprek vertelde Deborah, de dochter van Mieke Mulder, ook over de wijze waarop haar moeder erachter is gekomen dat ze Joods was. Ze vertelde dat toen haar moeder op school zat, ze werd uitgekafferd voor ‘vuile Jodin’. Zo kwam Mieke erachter dat ze Joods was. Mieke is zich toen gaan verdiepen in wat er allemaal in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd met haar familie die waren overgeleverd aan de Duitsers.

Periode van pure ellende

Het jaar 1940 brak aan, Polen werd binnengevallen en Duitsland verklaarde ons land de oorlog. Nederland werd onderworpen aan de onderdrukking van het Duitse regime. Voor alle Joodse mensen in West-Europa zou een periode van pure ellende volgen. Adolf Hitler had een genocide van het gehele Joodse volk in gedachten. Maar het bleef niet bij gedachten alleen.

In Haarlem woonden veel Joden

Mevrouw Mulders vader en moeder woonden in deze tijd in Haarlem, net als haar opa en oma, een Joods stel. In Haarlem woonden in deze tijd veel Joden. In het begin veranderde er niet veel, maar dit zou snel veranderen. Het begon ermee dat Joden niet meer als ambtenaar te mochten werken. Dit werd verder uitgebreid. Iedereen met een openbare functie moest de zogenaamde ariërverklaring afleggen. Hierin stond dat geen Joodse voorouders hadden. Het ging van kwaad tot erger. Joden mochten niet langer openbare plekken bezoeken en moesten zichtbaar een ‘Jodenster’ gaan dragen. Deed je dit niet, liep je het gevaar opgepakt te worden en te worden gedeporteerd. Zo vond een vriendin van de moeder van Mieke de ster niet mooi en droeg hem daarom onopvallend. Hiervoor werd zij opgepakt.

Het bevel om uit Haarlem te vertrekken in opdracht van burgemeester Plekker

Op een gegeven moment begin 1943 werden Joden in Haarlem bevolen om van de ene op de andere dag hun spullen te pakken en naar een aangewezen huis in een Jodenbuurt in Amsterdam te verhuizen. Zo ook de ouders van Mieke. In deze wijken waren inmiddels alweer huizen vrijgekomen, omdat de vorige bewoners op transport waren gesteld.

Niet vrij, maar vogelvrij

De moeder van Mieke was net snel getrouwd met de niet-Joodse vader van Mieke, wat uiteindelijk haar redding is geweest, zo vertelde mevrouw Mulder. Ook moest haar moeder kinderen krijgen, voordat ze door de Duitsers gesteriliseerd zou worden. Zo werden de broers van Mieke geboren. ‘’Joden waren niet vrij, maar vogelvrij’’, zo vertelde mevrouw Mulder aan ons.

De oorlog ging voort en het moment kwam dat ook Miekes opa en oma gedeporteerd zouden worden. Ze werden opgeroepen zich te melden om naar Duitsland te gaan en daar te gaan werken. ‘’Je gaat je toch niet laten wegvoeren’’, zeiden de mensen, waarop de opa van Mieke antwoorde: ‘’Van werken is nog nooit iemand doodgegaan’’, totaal niet wetende wat hem te wachten stond. In ons gesprek vroegen we aan mevrouw Mulder, waarom haar grootouders niet waren ondergedoken. Ze antwoordde hierop dat haar vader wel een plek had voor haar opa, maar dat hij zijn gezin niet in de steek wilde laten.

Uit de trein gegooide brieven

Op 25 augustus werden haar opa en oma naar kamp Westerbork gevoerd, waarvandaan ze werden doorgevoerd naar Auschwitz. Tijdens ons gesprek liet mevrouw Mulder brieven zien die haar opa uit de trein had gegooid. Onze mond viel hier letterlijk en figuurlijk van open. Wat er daarna gebeurde met de opa en oma van Mieke hoeft niet genoteerd te worden.

‘Er bestaat geen God’

Na de oorlog mochten de vader en moeder van Mieke wel weer terugverhuizen naar Haarlem, waar hen opnieuw een huis werd toegewezen. De vrijheid werd gevierd, maar op 4 mei was de moeder van Mieke niet aanspreekbaar. In de oorlog was ze niet alleen van haar vrijheid, maar ook van haar ouders en de rest van haar familie beroofd. Mevrouw Mulder vertelde ons ook, dat haar moeder na de oorlog niet meer geloofde. ‘’Er bestaat geen God, want er is geen God die zoveel mensen doet omkomen’’, zo had haar moeder aan Mieke verteld. Ook vertelde ze dat haar moeder haar bijna geen liefde meer kon geven, door alle verliezen die ze had geleden. In de laatste jaren ging Miekes moeder naar een Joods bejaardenhuis, waar bijna alleen maar mensen rondliepen met soortgelijke verhalen.

Joods monument

Naar aanleiding van dit gruwelijke verhaal heeft  Mieke Mulder met een – tal mensen Joods Haarlem opgericht – om samen een monument te realiseren in Haarlem. De gemeente Haarlem is hiermee akkoord gegaan en in 2012 is het Joods monument onthuld op de plaats waar vroeger de synagoge stond in Haarlem. Hierop zijn alle Haarlemse Joden vermeld die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Elk jaar op 4 mei vindt daar de herdenking plaats van Mieke en haar familie.

Wij willen Mieke en haar dochter ontzettend bedanken voor dit prachtige verhaal en alle brieven en foto’s die wij hebben mogen bekijken.

Mats Jager en Sjoerd Bootsma

Vrijheid betekent voor ons dat we kunnen gaan en staan waar we willen. Dat we elke ochtend op onze fiets kunnen stappen en rustig naar school kunnen fietsen, maar ook dat we elke dag met onze vrienden kunnen afspreken om leuke dingen met elkaar te doen. We kunnen sporten beoefenen samen met onze vrienden en onze eigen hobby’s hebben. Daarnaast kunnen we altijd zeggen wat we willen, zonder dat iemand er wat van kan zeggen. We zouden kunnen demonstreren voor het regeringsgebouw en een politieke partij kunnen oprichten.

Veilig thuiskomen

Voor ons is het belangrijkste dat we niet in oorlog zijn. Dat we niet bang hoeven te zijn als we naar school fietsen of als we thuis zitten. En we hoeven ons geen zorgen te maken of onze vaders en moeders veilig thuiskomen van werk. Dat we niet elke dag gaan slapen met de angst dat er misschien een bom zou vallen en dat we niet bang hoeven te zijn dat er morgen iemand doodgaat waarvan je houdt. We willen namelijk niet opgroeien in angst.

Albert Jansen

Albert Jansen was een militair die het grootste gedeelte van zijn diensttijd heeft doorgebracht in het zuiden van Libanon, wat grenst aan Israël. Hij maakte deel uit van de Unifiltroepen die in Zuid-Libanon zorgden dat de Israëliërs en de Palestijnen vreedzaam naast elkaar konden leven. In 1988 heeft de VN voor de vredesmissies een Nobelprijs gekregen en Albert heeft in februari 2015 van de Minister van Defensie een draaginsigne gekregen voor zijn optreden bij de vredesmissies.

Waar was jij gelegerd in die tijd en wat deed je daar eigenlijk?

“Mijn legerkamp was dicht bij het strand, bij een van de onrustigste plekken. Wij waren naar Libanon gestuurd om de vrede te behouden, dus wij mochten onze wapens niet gebruiken. We mochten dat alleen doen als op ons geschoten werd. Wat we vooral aan het doen waren, was rapporteren. We rapporteerden alles wat er om ons heen gebeurde. Zodra er een auto langsreed met gewapende mensen erin, rapporteerden we dat. Dat zorgde ervoor dat de Israëliërs niet zomaar hun gang konden gaan, terwijl dat daarvoor wel gebeurde. In de tijd dat ik daar was, heb ik zelf nooit een kogel te hoeven afschieten. Dat geeft me het gevoel dat wat ik daar gedaan heb, ook goed is.”

Wat merkte je van de reactie op jouw aanwezigheid van de bewoners en de milities van het gebied waar je zat?

“Natuurlijk merkte ik al snel toen we er zaten, dat de bewoners zich een stuk veiliger voelden en makkelijker de alledaagse dingen deden zoals buiten de was ophangen. Een meer directe reactie van de bewoners op onze aanwezigheid was de klusjes die ze aanboden, en zelfs aandrongen te doen, zoals ons eten te koken en onze kleding wassen. En alle dankgebaren die we door het gebrekkige Engels van de lokale bevolking met handen en voeten ontvingen. Deze gebaren raakten me echt en zijn me ook altijd bijgebleven.

De minder aangename reacties kwamen van de milities. Zij konden ons werk minder waarderen dan de bewoners. Dit werd ons duidelijk door de norse blikken die naar ons werden gericht vanaf een langsrijdende tank. Dit was natuurlijk heel intimiderend, aangezien zij in principe de overmacht hadden met hun wat meer uitgebreide wapenuitrusting en hun strakke uniformen en zwarte zonnebrillen.”

Hoe kijk je terug op je diensttijd in Libanon?

“Ik kijk vaak terug op mijn diensttijd in Libanon en als ik erover nadenk zijn het eigenlijk alleen maar vrolijke herinneringen. Wat we daar gedaan hebben voor die mensen, is geweldig. Ze konden eindelijk weer dingen buiten doen zonder bang te hoeven zijn. We hebben er echt voor gezorgd dat daar iets meer vrijheid kwam. Ook al was er niet heel veel vrijheid, ik had toch het gevoel dat we het verschil maakten. Wij hadden er ook last van dat er weinig vrijheid was. We konden eigenlijk nooit van het legerkamp af, tenzij we op patrouille gingen. Ik voelde ook dat er veel spanning was, al ben ik eigenlijk nooit in een gevecht verzeild geraakt.  Ik voelde onderhuids de spanning en elke dag hoorde je wel een ontploffing. Ik vind het jammer dat we daar niet iedereen konden helpen, maar achteraf kijk ik altijd blij terug op mijn diensttijd.”

Faas & Gilles

Bij dit bijzondere project staat ‘vrijheid’ centraal, iets wat voor iedereen een andere betekenis heeft. Wij kregen het verhaal van Gijsbert van der Lee te horen. Gijsbert is geboren en getogen in Nederlands-Indië, tegenwoordig bekend als Indonesië. Hij zat met zijn moeder en twee broers in een Jappenkamp in Oost-Java. In Nederland begon de oorlog op 10 mei 1940, terwijl de oorlog in Nederlands-Indië pas later begon, namelijk op 8 december 1942. Tijdens de oorlog verbleef hij in Indonesië en na de bevrijding is hij samen met zijn familie en duizenden anderen teruggekomen naar Nederland.

Meneer van der Lee was – toen de oorlog in Indië begon – 2,5 jaar oud, waardoor hij gelukkig geen duidelijke en nare herinneringen aan de oorlog heeft overgehouden. Er zijn echter wel sommige beelden op zijn netvlies gebrand en deze heeft hij met ons gedeeld.

Vrijheid in gebondenheid

Hij vertelde ons dat vrijheid een erg wijd begrip is. Je kunt het opdelen in allerlei verschillende categorieën. Gijsbert benadrukte dat men deze vrijheid pas mist, zodra het er niet meer is.

Zo stelde hij vrijheid parallel aan de gezondheid. Gezondheid is voor velen vanzelfsprekend, tot je een keer ziek bent. Dan realiseer je je pas dat
gezond-zijn niet gegarandeerd is. Dat is net zo met vrijheid. Pas als je vrijheid je ontnomen wordt, realiseer je echt wat vrijheid is.

Het tweede punt is dat wij ons moeten realiseren dat echte vrijheid onmogelijk is zonder echte gebondenheid. Neem bijvoorbeeld ‘de vrijheid van meningsuiting’: je kunt niet zomaar alles zeggen. Zo vindt hij dat je niet iedereen voor gek kan verklaren. Er zijn tenslotte grenzen. Dit noemen we ook wel ‘vrijheid in gebondenheid.’

Ongeschreven grenzen

In onze samenleving zijn er ongeschreven grenzen: ongebonden vrijheid leidt tot chaos, onrust en onvrede. Met een zekere gebondenheid creëer je orde, structuur en kunnen we elkaar respecteren.

Toen we hem vroegen wat voor hem de belangrijkste vrijheid was, zei hij het volgende:

“De vrijheid om te gaan en staan waar je wilt; dat je je veilig voelt, relatief veilig. Naarmate je meer in je leven in het buitenland hebt gewoond en gereisd, realiseer je je steeds meer als je terugkomt, wat vrijheid betekent. We kunnen kritiek hebben op onze regering. Daar ga je niet het gevang voor in. In die gebondenheid kun je allerlei dingen zeggen en er zijn een heleboel landen in de wereld waar daar geen sprake van is. Vrouwen die vrij zijn in een land als Nederland. Dat moet je echt koesteren. Dat is echt ongelofelijk.”

Lotsverbondenheid

We vroegen aan Meneer van der Lee wat voor hem zo opvallend was aan de oorlog. Hij antwoordde dat de saamhorigheid zo belangrijk was. Hij vertelde ons dat hij met zijn moeder en broers opgesloten zat in een compound met huizen, met vele andere families, zonder enige uitweg. 24 uur per dag, 7 dagen per week.

Dit zorgde ervoor dat iedereen voor elkaar opkwam en elkaar verzorgde, wat een ongelofelijk positief aspect was van het gevangenschap. De gedeelde angst zorgde ook voor een sterk gevoel van verbondenheid.

Die angst beleefde meneer van der Lee vooral na de oorlog. Toen de Japanners waren verslagen. Hij werd samen met de anderen in kampen geplaatst onder leiding van Japanners, ter bescherming tegen de opstandige Indonesiërs, die onafhankelijkheid wilden. Hierbij probeerden zij Chinezen en blanken te vermoorden. Zij sloegen dan met hun bamboestokken op de lantaarnpalen en het lawaai was angstaanjagend. Hij was toen 6 jaar oud. De beelden en geluiden daarvan staan nog steeds in zijn geheugen gegrift.

De euforie

De bevrijding herinnert Meneer Van der Lee zich nog erg duidelijk. Hij vertelde dat er al enige tijd het gerucht rondging dat de oorlog ten einde was; men twijfelde of dat echt zo was. Dit bleek te kloppen, er vlogen vliegtuigen over die pakketten met eten dropten. Dit is hij nooit vergeten: die euforie die er toen heerst. Want dat markeerde het einde van de oorlog. Het duurde tot juni 1946 tot ze daadwerkelijk vrijgelaten werden. Daarna volgde de reis naar Nederland.

Volgende generatie

Meneer van der Lee heeft een eigen levensverhaal geschreven, wat wij voorafgaand aan het interview bekeken hadden. Onze vraag was wat de aanleiding tot het schrijven was. Hij antwoordde dat zijn kinderen en kleinkinderen altijd grote interesse hadden in de verhalen. Daarnaast vindt hij het erg belangrijk voor de volgende generatie om te weten wat er in zijn jeugd en dus in die oorlogsgeneratie is gebeurd. Bovendien vindt hij het ook een belangrijk stuk familiegeschiedenis.

Het heeft voor hem ook zeker geholpen met het verwerken van de oorlog en de naweeën daarvan. Dat wil zeggen dat door het schrijven hij een stuk van zijn verleden, dus ook een stuk frustratie, van zich af heeft geschreven. Het was dus niet alleen om te delen, maar ook in verband met de emotionele en mentale consequenties van de oorlog.

Afsluiting

Tot slot wilde Meneer Van der Lee nog met ons delen dat je je heel bewust moet zijn hoe waardevol het is dat je in een omgeving leeft waar je in vrijheid kunt worden opgevoed. Waar wij het volledig mee eens zijn.

We willen nog graag de Stichting Bevrijdingspop bedanken voor deze kans op deze speciale ervaring en uiteraard Gijsbert van der Lee voor het delen van zijn indrukwekkende verhalen.

Aurelia Wurpel en Philine Mol

Vrijheid is voor ons iets waar we tamelijk gewend aan zijn geraakt. Hierdoor kijken we er waarschijnlijk naar met volledig andere ogen dan mensen die nooit vrijheid hebben gehad, of in ieder geval minder. Het is voor ons een gewoonte, iets wat we altijd hebben gehad en waar we geen aandacht aan besteden. Voor ons betekent het vooral de mogelijkheid om de dingen te doen die je zelf wilt doen, en met de mensen om te gaan die je zelf wilt. Voor ons is vrijheid dat we ook onszelf kunnen zijn bij elkaar.

We zouden niet zonder vrijheid kunnen leven. Het is dus ook niet altijd een heel algemeen ding, maar iets wat veel invloed heeft op het dagelijks leven.

‘Leerzaam om te horen over de oorlog’

Zaterdag 24 maart zijn wij op bezoek geweest bij mevrouw Borger in het bejaardentehuis. We zouden haar wat vragen stellen over haar ervaringen in de Tweede Wereldoorlog en over wat vrijheid voor haar is. Dat bleek uiteindelijk niet nodig. Toen we binnenkwamen en vertelden waar we voor kwamen, begon het verhaal eigenlijk meteen. Het was een treurig verhaal. Zij werd er zelf, zelfs na al die jaren, nog verdrietig van. Wij vonden het beiden een interessant gesprek. Het was leerzaam om het verhaal te horen van iemand die het echt heeft meegemaakt. Opeens leek de oorlog eigenlijk niet zo lang geleden.

Op het platteland

Mevrouw Borger woonde tijdens de oorlog op het platteland. Ze woonde daar met haar broers, zussen en ouders. Voor zichzelf hadden ze genoeg eten. Maar wat haar het meest bij is gebleven, is dat er elke avond hongerige mensen op de deur klopten voor eten. Ze stonden in groepen voor de deur, vaak zonder schoenen. Haar vader zei altijd ‘ja’, omdat die mensen het anders niet zouden overleven. Niet alleen door de honger, maar ook omdat je werd neergeschoten als je later dan 8 uur buiten was. “Op sommige dagen lagen er acht op de vloer te slapen.” Ook moesten ze de helft van hun woonkamer weggeven aan de Duitse soldaten die hun huis gebruikten als verblijfplaats. Deze soldaten waren geen slechte mensen volgens haar. Integendeel, ze zijn altijd beleefd geweest en ze waren eerder behulpzaam dan een last. Ze moesten altijd wel van hun ouders uitkijken wat ze tegen hen zeiden. Want als je iets verkeerd zei, konden ze je zo neerschieten.

Overleven door beleefd te zijn

Haar broer zat in het leger en werd oorlogsgevangene nadat Nederland capituleerde. Hij is meegenomen naar Duitsland, waar hij 3 maanden is gebleven. Ze hebben al die tijd niks van gehoord, maar opeens na 3 maanden stond hij voor de deur. Hij heeft er de rest van de oorlog niks over verteld, alleen maar dat hij het had overleefd door beleefd te zijn en dat zij hetzelfde moesten doen. “Geen slecht woord over de Duitsers”, want je weet nooit wat ze zouden doen.

‘De laatste die dit verdiende’

Verreweg het meest schokkende verhaal vonden we het verhaal van haar vader. Dit was vrijwel het eerste waar ze over vertelde. Haar vader is doodgeschoten door een Duitser. Er kwamen drie Duitsers over de sloot heen springen, een ervan begon te schieten. Hij raakte haar vader. Het was niet helemaal duidelijk waarom dit gebeurde. Maar van wat we gehoord hebben van deze mevrouw, was haar vader een goede man en de laatste die zoiets verdiende.

‘Vrijheid is iets moois’

Toen we mevrouw Borger vroegen over vrijheid, was haar eerste reactie: “Dat is iets moois”. Ze vertelde dat we ervan moeten genieten dat we in zo’n vrij land als het onze wonen. Dat we niet zonder schoenen bij mensen hoeven aan te bellen voor eten. De Tweede Wereldoorlog was een verschrikkelijke tijd, waar ze liever niet aan terugdacht. We moeten eerder blij zijn dat we nu leven, en niet toen, en dat we vrij zijn om te doen wat we willen.

Overal was het feest. Je kon de muziek al van verre horen. Ook mevrouw De Ruite vierde feest. Ze was toen nog maar elf, maar had voor haar leeftijd al veel meegemaakt. In de vijf voorgaande jaren had ze een periode zonder vrijheid ervaren en de oorlog was, zoals ze vaak zegt, een rare, rare tijd. Mevrouw Steenkist was in die periode twintig jaar. De jongeren van nu hebben nooit een periode van onvrijheid gekend. Tegenwoordig wordt vrijheid in Nederland als vanzelfsprekend gezien, dit geldt echter niet voor alle landen. De wereld is er de afgelopen tien jaar namelijk niet vrijer op geworden. 2,6 miljard mensen leven momenteel in een ‘onvrij’ land.

Wij hebben met mevrouw De Ruite en mevrouw Steenkist gesproken over hoe zij zoiets hebben ervaren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Heftige gebeurtenissen

In het begin van de oorlog was mevrouw De Ruite zes jaar en mevrouw Steenkist was vijftien jaar. Beiden hebben een aantal heftige gebeurtenissen meegemaakt. Zo heeft mevrouw De Ruite ons het volgende verteld over hoe haar dagelijks leven werd beïnvloed door onder andere onderduikers, die bij haar thuis verbleven.

Het dagelijks leven ging gewoon door. Ik ging overal op de fiets heen en speelde vaak buiten met vriendinnen, omdat ik enig kind ben en mijn ouders vaak geen tijd voor mij hadden. Als ik even alleen wilde zijn, kon ik altijd op mijn kamer terecht. Onze thuissituatie was niet zoals die van de andere kinderen, wij hadden namelijk onderduikers in huis. Hoewel mijn ouders mij niets vertelden over wat er precies aan de hand was, heb ik altijd meegekregen dat ik er niets over mocht zeggen. Tegen niemand. Overdag waren de onderduikers er meestal niet, maar ’s avonds aten ze wel mee en ze sliepen ook in ons huis. Bovendien hielpen ze mee met het huishouden. De onderduikers bleven een paar dagen/weken en dan vertrokken ze weer.

 ‘Bang voor de bommen’

Ik ging niet meer naar school en deed ook niet aan sport. Ongeveer één keer per week kwam er een vliegtuig overvliegen en dan was ik heel bang dat er bommen werden geworpen, dus zocht ik bescherming bij mijn ouders. Als er iets fout was gegaan in het dorp, werd de avondklok als straf eerder ingesteld. En als je nog te laat werd aangetroffen op straat, werd je meegenomen naar een kazerne. Die mensen werden niet meer teruggezien.

Ook de vader van mevrouw Steenkist werd naar een kazerne gebracht, nadat hij was opgepakt. Mevrouw Steenkist woonde met haar broers en zussen in Vogelenzang. Net als mevrouw de Ruite speelde zij vaak buiten met haar vriendinnen en moest zij rekening houden met de avondklok.

 Opgepakt

Op een avond was ik blaadjes aan het rondbrengen toen de avondklok ging. Die blaadjes waren van ‘De ondergrondse’, een verzetsgroep. De mensen bij ‘de ondergrondse’ zochten uit wie er te vertrouwen waren en daar ging ik dan langs.

Op die avond was ik heel bang en wilde snel naar huis gaan, maar ik werd opgepakt door een soldaat. Deze liet mij echter gaan, onder voorwaarde dat ik heel snel naar huis ging. Het was het engste moment dat ik ooit heb meegemaakt. Hij wist natuurlijk niet dat ik die blaadjes bij me had. Als hij dat wel wist was ik naar een kazerne gebracht en ik weet niet wat er daar gebeurd zou zijn.

 ‘Vader werd weggebracht naar de kazerne’

Je kon voor van alles naar de kazerne gebracht worden. Bijvoorbeeld voor te laat op straat zijn. Of als je werd verdacht van het plegen van verzetsdaden. Iedereen was bang om naar de kazerne gebracht te worden, maar veel mensen wisten niet precies wat er daarna met je gebeurde. Zo vertelde mevrouw Steenkist ons het volgende:

Ik heb nooit geweten waarom mijn vader op een dag werd weggebracht naar de kazerne. Van de kazerne werd hij naar een schip gebracht ergens in een meer, ver van Vogelenzang (ons dorp). Op dat schip werd hij dag en nacht bewaakt door een soldaat. Gelukkig voor hem en voor ons was het een vriendelijke soldaat, die het toeliet, wanneer mijn moeder, broers en zussen en ik op hongertocht naar mijn vader gingen, wij eten van de boot meenamen naar huis. Hiervoor moesten wij heel lang lopen en wij sliepen ’s nachts niet in bedden, maar in een laag stro dat in de hal van onze tijdelijke verblijfplaats was verspreid.

Rond die tijd moest ik ook vaak eten gaan halen. Er is mij bijgebleven dat ik een keer een doos koekjes moest halen. Toen ik thuis kwam, was de hele doos leeg. 

Belangrijke verhalen om te bewaren

Door deze heftige verhalen gehoord te hebben, zijn wij ons nu meer bewust van de betekenis van vrijheid en waarderen wij het nu meer. Tegenwoordig leven er niet meer heel veel mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Die periode heeft een grote invloed gehad op de manier waarop wij nu leven. Dus het is belangrijk dat deze verhalen bewaard blijven voor volgende generaties. Wij leven in vrijheid, mede dankzij deze mensen. Daar mogen we af en toe best bij stilstaan, zoals op 4 mei.

Maria en Hannah

Toen de heer Elfrink in 1944 21 jaar oud was, werd hij, terwijl hij vanaf zijn zus naar huis fietste, bij een razzia opgepakt door de Duitsers. De Duitsers namen iedereen tussen de 18 en 48 mee, ongeacht wat ze gedaan hadden. Dit is een enorm ingrijpende gebeurtenis geweest in het leven van de heer Elfrink en daarom hebben wij besloten dit verhaal op te schrijven, opdat het nooit vergeten zal worden. We hebben geprobeerd het verhaal zo dicht mogelijk bij de waarheid op te schrijven.

De arrestatie van de heer Elfrink

De heer Elfrink werkte tijdens de oorlog in de binnenvaart. In de winter van 1944 lag hij met zijn schip in Hoorn, waar het schip vastvroor, maar hij moest nog distributiebonnen halen bij zijn drie jaar oudere zus, die in Hillegom woonde. Hij ging daar heen op de fiets en heeft daar overnacht. De volgende ochtend ging hij weer op de fiets terug. Maar toen hij bij Heemstede kwam, zag hij vier Duitsers die “halt halt halt!” riepen ”Ausweis!” (persoonsbewijs). Er werd daar een razzia gehouden door de Duitsers. “Nou ja, als het twee moffen waren geweest had ik ze nog wel aan gekund, maar vier ging niet.”

Op transport naar Duitsland

Elfrink werd daar met andere mensen die opgepakt en uit huizen gehaald waren in een garage gedreven. In de middag kwam er een grote auto waarin de fietsen en iedereen werd ingeladen om naar de Rijkstraatweg gebracht te worden, de kazerne. Daar werden ze in een garage gedreven en die avond werden de 2.600 man bij elkaar gedreven en naar het station gebracht. De Duitsers waren gewapend en je werd ter plaatse in je rug geschoten als je niet gehoorzaamde. ”Dat deden ze gewoon.”  Ze werden vanaf het station naar Amsterdam vervoerd, waar ze tijdelijk onder het Centraal Station hebben gezeten. De volgende ochtend werden ze naar een kade in Amsterdam vervoerd. Daar hebben ze vervolgens een dag of zes gezeten voordat ze in de avond op transport werden gezet naar Duitsland. Op de trein zat voor en achter een post. Als er iemand uit de trein sprong, hoorde je schoten van de voor- en achterpost vandaan komen. “Maar ja, ik zeg: ik ga niet mee naar Duitsland. Ik word nog liever doodgeschoten”.

Uit handen van de Duitsers

Bij Voorthuizen is Elfrink toen bij heldere, volle maan uit de trein gesprongen, terwijl de trein met 60 km/h over de rails reed. De voorste post had wel op hem geschoten, alleen de achterste post niet. Dat is ook de reden dat hij dit overleefd heeft. Hij was vanuit de trein in een greppel beland, waarna hij de nacht had doorgebracht in een schuurtje van een huis, waarvan de voorgevel weggeblazen was. In de ochtend kwam er een boer langs aan wie hij vertelde wat er gebeurd was. Waarop de boer zei: “Kom maar mee, ga maar naar die boerderij”. De heer Elfrink zei toen: “Ja, ik was toen op zoek naar een koeienstal, waar de warmte was.” Bij die boerderij mocht hij naar binnen van de boer en werd hij naast een groot fornuis gezet om op te warmen. Daarvandaan is hij gaan lopen naar Harderwijk en vanaf Harderwijk wilde hij gaan lopen over het ijs naar Hoorn toe. Maar twee schippers daar zeiden tegen hem: “hang jezelf dan maar op, dan ben je van een hoop ellende af, want op het ijs wordt ook op je geschoten.” Hij is toen in plaats van over het ijs, in drie dagen er omheen gelopen. De rest van de oorlog de de heer Elfrink uit handen van de Duitsers gebleven.

Voor ons project over vrijheid hebben wij op 26 maart de veteraan Bert Kruis geïnterviewd, over zijn uitzending naar Libanon op twintigjarige leeftijd. Op jonge leeftijd had hij de keuze al gemaakt: ‘ik wil uitgezonden worden’. Wat meespeelde in zijn keuze om het leger in te gaan, was het feit dat de vader van Bert zelf een marinier was, van zijn 16e tot zijn 55e, en vaak van huis was. Bert wilde dit avontuur ook, dus besloot hij om beroepsmilitair te worden. Zijn vader was echter nooit op uitzending gestuurd. Op het moment dat hij had besloten uitgezonden te willen worden, was er echter nog geen sprake van kans op uitzending. Toen er in Libanon even later oproer ontstond, werd het opeens toch wel veel ‘echter’.

Schieten rondom de blauwhelmen

Bert was de oorlog ingestuurd als blauwhelm. Dit hield in dat ze voornamelijk gestuurd waren om toezicht te houden, te bemiddelen of troepen te ontwapenen. Bert verbleef in Libanon met Ieren, Ghanezen, Noren en Zweden. Ook al hadden ze verschillende nationaliteiten, er was altijd een soort gevoel van verbroedering. Omdat de blauwhelmen door bijna niemand als vijand worden en werden gezien, maar meer als verhindering werd er minder op hen geschoten. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat dit nooit gebeurde of dat Bert niet vaak in de omgeving van geweld kwam. Op sommige momenten kwam het zelfs voor, zoals Bert het zei, dat de kogels hem om de oren vlogen. Een voorbeeld hiervan is toen zij een keer op patrouille gingen. De Israëliërs vernamen dat er ook Palestijnen in dat gebied zaten. Zij begonnen te schieten rondom de blauwhelmen. Dit zorgde voor het gewilde effect: de blauwhelmen gingen in dekking, de Israëliërs konden zonden moeite ‘hun ding doen’.

Spannende tijden

De bevolking van het dorp waar Bert verbleef, Al-Mantsouri, was erg blij met hun aanwezigheid. De blauwhelmen lieten voor een groot deel de rust terugkeren waardoor de Libanezen weer toekwamen aan het “normale” leven leiden wat ze gewend waren. Voor hem zelf waren het tamelijk spannende tijden wanneer hij patrouilleerde in de plantages, omdat hij vaak tussen de vechtende partijen zat en er vaak met grof geschut werd geschoten en dat erg gevaarlijk kon zijn. De Palestijnen hadden het echter wat minder goed op de blauwhelmen. Dit kwam door het feit dat hun wapens vaak werden ingenomen door bijvoorbeeld Bert met zijn kameraden wanneer ze door de bufferzone liepen. Hij vertelde ons ook dat er aan de kant van de Palestijnen jongens meevochten van onze leeftijd met een Kalasjnikov, dit vonden we erg schokkend om te horen.

Jongens van onze leeftijd

Bert Kruis heeft na zijn uitzending weinig tot geen last gehad van trauma’s, behalve een enkele keer bij verdachte geluiden in het bos, die hem deden denken aan zijn tijd op de plantage. Het feit dat in oorlogen jongens van onze leeftijd betrokken waren, wellicht gedwongen, vonden wij het meest schokkend van het hele interview.

Wij hadden erg veel moeite met ons voorstellen hoe het zou zijn als er nu in Nederland oorlog zou uitbreken en wij zouden moeten meevechten. Wij zijn daarom ook erg blij met het feit dat dit hier niet zo is en we kunnen genieten van onze vrijheid!

Al bij al hebben we enorm veel respect voor alle mensen die hun leven op het spel zetten door te vechten voor ieders vrijheid. Ook willen we Bert Kruis heel erg bedanken voor het interview.

Remmelt Scheringa & Zee Fischer

In de grote zaal van Het Patronaat is vandaag de finale gehouden van Haarlems bekendste bandcompetitie. Over de winnaar kon dit jaar geen twijfel bestaan. NEMSIS sleepte alle prijzen in de wacht. Het is dat de Rob Acda Fóto Award dit jaar niet is georganiseerd, anders had de band van frontvrouw Abir Hamam die prijs waarschijnlijk óók gewonnen.

‘Wat een goed feest en lache visuals’

Was er dan helemaal geen competitie? Zeker wel! Over alle bands had de jury mooie woorden op papier gezet, die zoals altijd op zijn eigen wijze werden voorgedragen door de markante presentator PP Fisher. Over Yes Miss; No Miss: ‘Deze sympathieke groep is goed op elkaar ingespeeld en enorm veelzijdig.’ General Redbeard ‘rockte het podium aan stukken. En wat een entree!’ Peperbek ‘brengt een enorme bak positiviteit. Dat werkt aanstekelijk. Wat een leuke teksten.’ DELUSIONALS: ‘Een eigen sound, een eigen verhaal. Mooie uitspattingen dan is dit duo op z’n sterkst.’ ‘t Vlaggenschip ‘Wat een goed feest en lache visuals. Deze act heeft alles in huis om een culthit te worden.’ En ten slotte NEMSIS: ‘Wat is deze band lekker fris. Een eigen sound en het plezier spat er vanaf.’

5 mei Houtpodium Bevrijdingspop!

Aan het eind van de avond won NEMSIS zowel de publiekprijs met 2.032 stemmen, een plek op het Young Art Festival als de juryprijs van de Rob Acda Award! Was zangeres Abir tijdens het optreden nog onder de indruk van het feit dat zij nu op het podium stond van de Grote Zaal van Patronaat, een plek die zij als bezoeker zo goed kent. Op 5 mei is het de Haarlemmerhout die haar samen met bandleden Bob, Can, Lotte en Tom toezingt. Van harte gefeliciteerd en tot snel!

 

 

 

 

 

 

 

Abir Hamam, gitarist Can Ur, toetsenist/ gitarist Bob Schrama, drummer Lotte van de Merwe en bassist Tom Radsma vooruit o

Bevrijdingspop Haarlem maakt de complete line-up voor 2018 bekend. Naast internationale acts en verrassende nieuwkomers kiest de organisatie dit jaar voor een krachtige basis van lokaal (super)talent en oude bekenden. Niet voor niets, want Haarlem heeft muzikaal veel te bieden.

Langverwachte terugkeer

Voor een deel zien we dit jaar een aantal oude bekenden terug op het podium van Bevrijdingspop. In 2003 stonden de Haagse rockers van DI-RECT al op Bevrijdingspop. In 2006 was BIG2 onze afsluiter, toen als lid van The Opposites. En ook Triggerfinger heeft in 2011 al eens op Bevrijdingspop gestaan. We zijn blij deze topacts dit jaar wederom in onze line-up te mogen presenteren. Ook Haarlems eigen Jacqueline Govaert (2001, 2015) en Alain Clark (2008, 2010) weten hoe het is om voor een uitgelaten Bevrijdingspop-publiek te staan.

Het beste van Haarlem en omstreken

De Haarlemse hoofdacts Govaert en Clark zijn niet de enige stadsgenoten die dit jaar optreden op 5 mei. Traditioneel opent Bevrijdingspop met de winnaar van de Rob Acda Award 2018. Een noviteit is het optreden van de winnaar van een bandcompetitie van popschool Hart Haarlem. The Irrational Libary Band kennen we uit de Haarlemse Vijfhoek en ook Traudes, Jack & The Weatherman, Tony Clifton en Michael Prins hebben roots in of banden met Haarlem.

Verrassende nieuwkomers en internationale acts

Ambassadeur van de Vrijheid is dit jaar MY BABY. De band vliegt per luchtmachthelikopter het land door. Zij worden in de line-up geflankeerd door het Zuid-Afrikaanse gospelkoor Ladysmith Black Mambazo. Rico & Sticks, Jeangu Macrooy, Altin Gün, Bizzey en de twaalfkoppige brassband Gallowstreet completeren de line-up van de twee hoofdpodia van Bevrijdingspop.

Voor de complete line-up van 2018, zie hierna.

Houtpodium

NEMSIS | The Irrational Library Band | DI-RECT | MY BABY | Jacqueline Govaert | Ladysmith Black Mambazo | Rico & Sticks | Triggerfinger | Alain Clark XXL Band

Jupilerpodium powered by Sena

Traudes | Big2 | Jeangu Macrooy | Jack & The Weatherman | Tony Clifton | Michael Prins | Altin Gün | Gallowstreet | Bizzey

Rabobankpodium Kinderfestival

Joes Boonen | MADSCIENCE | 4Life | Ralf Mackenbach | 5voor5 moment o.l.v. Zwaanswijk Percussie & OfficieelBen | De Kinderfestival Haarlem Pianoshow

Plein van de Vrijheid i.s.m. Hogeschool Inholland Haarlem en Haarlems Toekomst

Elvira Smeenk | Absolut | Sebastian Crane | Venhill | UNIKID | Operation Hurricane | Tom L | MOWA | Arcando | Will Knox | LowaddictsSoundsystem | ET Explore Me | Bagjuice | Palmtra DJ Set

Over Bevrijdingspop

Bevrijdingspop Haarlem is het oudste Bevrijdingsfestival van ons land. Sinds 1980 wordt in Haarlem de vrijheid gevierd op 5 mei, vorig jaar trok het festival zo’n 130.000 bezoekers. Sinds 2008 wordt bovendien op 4 mei, na de Nationale Herdenking, het Bevrijdingspop Herdenkingsconcert gehouden, een klassiek concert met popinvloeden. Bevrijdingspop is via het Nationaal Comité 4 en 5 mei verbonden met de andere grote Bevrijdingsfestivals in ons land. Het thema van het festival is de afgelopen jaren: Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Dit jaar wordt het thema Verzet hieraan toegevoegd.

Muziek maak je niet voor niets

In het dagelijks leven kunnen we niet zonder muziek. Voor heel wat winkels, restaurants, cafés, radiostations en televisieprogramma´s maakt muziek het verschil. En als je als artiest, sessiemuzikant of producent hebt meegewerkt aan die muziek, heb je recht op een vergoeding. Is jouw muziek uitgezonden op radio of tv? Meld je dan nu aan bij Sena. Zij zorgen dat jij krijgt waar je recht op hebt, zowel binnen als buiten Nederland. Want muziek is tenslotte grenzeloos. Zie: www.sena.nl

De derde Bevrijdingsrun leek vooraf in het water te vallen. Amper twee uur voor de start goot het nog van de lucht. Maar op het moment dat de lopers zich in de Haarlemmerhout verzamelden en hun warming-up deden, was het droog. Dat bleef het ook tot een half uur na de finish van de laatste lopers, toen de buien weer over Haarlem trokken.

Het laatste vrijheidsevenement in aanloop naar Bevrijdingspop 2018

“Vrijheid is niet vanzelfsprekend”, zo gaf Bevrijdingspop-voorzitter Simon Raedts voorafgaand aan de loop aan de verzamelde deelnemers mee. “Om aan die gedachte invulling te geven, organiseerde Bevrijdingspop ook dit in aanloop naar 5 mei weer vier vrijheidsevenementen. Op 1 januari de Bevrijdingsduik in Zandvoort. Op 2 februari het Bevrijdingsdebat met scholieren van Het Schoter. Op 3 maart een ijskoude Bevrijdingswandeling. En vandaag, op 4 april, de Bevrijdingsrun. In een estafettevorm geven we de vrijheid symbolisch door, hier op de plek waar over een maand Bevrijdingspop wordt gehouden.”

Het gaat niet om de tijd

Na deze woorden en de warming-up van Walter Heijmans die eind mei voor het goede doel een marathon loopt in Kenia, ging de Bevrijdingsloop van start. Een lang lint slingerde vervolgens vanuit de Haarlemmerhout naar het Spaarne en via Heemstede weer terug. De afstand was niet belangrijk, het ging niet om de tijd. Wat telt is dat alle deelnemers een leuke avond hebben gehad en dat we samen met mede-organisatoren gemeente Zandvoort en Runnersworld misschien weer wat mensen hebben aangezet tot nadenken over onze vrijheden.

Nog een maand…

Volgende stop: het Herdenkingsconcert op 4 mei en natuurlijk Bevrijdingspop op 5 mei. Laten we hopen dat de weergoden ons dan net zo goed gezind zijn!