“Ik heb gisteren nog een Facebook-event aangemaakt voor mijn optreden hier vandaag, er zouden 70 mensen komen… Ik zie dat jullie met iets meer gekomen zijn!” verhaalt Yorick van Norden vanaf het hoofdpodium op het Haarlemse Bevrijdingspop tegen een zonovergoten en vol vlooienveld. Het is 5 mei 2016 en Yorick staat, met band, zijn eigen bitterzoete liedjes te vertolken in zijn thuisstad.

Een kijkje achter de schermen bij Yorick van Norden op Bevrijdingspop 2016

Je zou Yorick kunnen kennen van zijn vroegere bandje The Hype, maar tegenwoordig is hij vooral bekend van zichzelf. De singer-songwriter grossiert in aanstekelijke deunen; op het eerste gehoor vrolijk en zorgeloos, maar in Yoricks geval altijd gelaagd.

Met visserspet en zonnebril backstage

Een uur eerder was de 30-jarige Haarlemmer met  visserspet en zonnebril backstage te vinden. Als een bezige bij heen en weer lopend; iedereen even gedagzeggen. Het oudste bevrijdingsfestival van Nederland is bekend terrein voor hem en hij lijkt zich dan ook helemaal op z’n gemak te voelen. Hij beweegt zich snel en makkelijk tussen kleedkamer, artiestenruimte en het podium. Er moet veel gebeuren in de korte tijd voor het optreden; naast handjes schudden en gedagzeggen nog een kort radio-interview voor de regionale zender Haarlem105. Hier staat Yorick heel relaxed, met een cola in z’n hand, over de schouder van de radio-dj mee te kijken naar de livebeelden vanaf het festivalterrein. Als er gevraagd wordt wat men kan verwachten van het aanstaande optreden, antwoord hij: “We zullen geen dansjes gaan doen, geen bijzondere pakjes aan hebben en ook niet te veel tussen de liedjes door praten. We moeten het vooral hebben van de muziek zelf.” Hij vervolgt lachend: “De meest spannende momenten van de set zullen de instrumentenwissels zijn.”

Yorick bij Haarlem105

Bedrijvigheid achter de schermen

Zodra de dj het interview afsluit door aan te kondigen de nieuwe singel Hard Road Up, Free Fall Down te draaien, snelt Yorick onder een vriendelijk dank-je-wel alweer de deur uit. De bandbus moet namelijk nog worden uitgeladen en de instrumenten moeten op het enorme podium naar boven worden gereden en gesjouwd. Daar, aan de achterkant van het podium, is het een komen en gaan van zowel mensen van de organisatie als artiesten die bezig zijn met het klaarzetten van instrumenten, versterkers, snoertjes en draden. Als een soort file staan er grote zwarte platen op wielen in volgorde van de optredens met daarop de instrumenten van de verschillende bands opgesteld. Hierdoor kan het allemaal, als het moment daar is, makkelijker op het podium worden gereden. Op het podium zelf is er niets te zien en te merken van wat er aan de zij- en achterkant gebeurt, de mensen op het veld hebben geen idee van de bedrijvigheid die zich achter de schermen afspeelt.

Yorick van Norden maakt zich klaar om te spelen

Geen rekening gehouden met de drukte

Zo is Yoricks band druk bezig met het stemmen van de gitaren terwijl, op nog geen 10 meter afstand, de jonge band MANTRA het festival opent. Als Yorick ondertussen met stagetape de setlists op de juiste plek plakt, blikt hij terug op 10 jaar geleden toen hij daar stond met zijn oude bandje The Hype. Het is traditie dat de winnaar van de Rob Acda Award, een muzikale competitie voor veelbelovende muzikanten uit Haarlem en omstreken, Bevrijdingspop opent. Zoals MANTRA die dit jaar won, won The Hype die in 2007. Het is mooi om te zien dat hij zich nu, precies 9 jaar later, op dezelfde plek klaarmaakt voor een groot solo-optreden. Destijds was het nog zo dat de band begon met spelen exact op het moment dat de poorten om 12.00 uur opengingen. Tijdens de start stond er dus nog helemaal niemand op het veld en naar mate de set vorderde, kwamen mensen vanuit de verschillende ingangen naar het podium lopen. Een vreemd begin van een optreden, zeker voor een jong bandje dat nog naam moet maken. Gelukkig is dit tegenwoordig anders en krijgt Mantra nu de kans om te openen voor publiek. Het is een prachtige dag en ondanks het relatief vroege tijdstip stroomt het veld flink vol. Tijdens het klaarzetten van de instrumenten aan de zijkant van het podium kijkt Yorick met een schuin oog naar het veld. Hij had er rekening mee gehouden dat er best wat mensen zouden zijn, maar was er niet vanuit gegaan dat het er heel druk uit zou zien. Hier en daar een plukje mensen op een kleedje die rustig aan het opstarten waren, dat is wat hij hoopte. Maar veel ruimte voor zitten is er niet meer, het veld stroomt gestaag vol en de mensen blijven verwachtingsvol staan.

Speciale bandbezetting

Zenuwachtig is Yorick niet, hij heeft er vooral veel zin in. Vandaag speelt hij met een iets andere bandsamenstelling dan normaal. Kees Schaper die meestal bij Yorick drumt, is vandaag met Jett Rebel mee, die ook op verschillende bevrijdingsfestivals staan. Het is gebruikelijk dat bandleden in verschillende bandjes spelen; zo speelt Yorick ook met Bent van Looy mee. Maar op dagen zoals deze, of zoals Koningsdag en Record Store Day, moet er altijd goed gekeken worden naar de bandbezettingen. Kees wordt vandaag vervangen door Jeroen Kleijn, wat meteen maakt dat Yorick met allemaal oud-leden van de band Johan op het podium staat, want ook gitarist Maarten Kooijman en bassist Diets Dijkstra speelden ooit in die band. Dat hij daarmee begeleid wordt door bandleden uit een band die door velen wordt gezien als een van de beste uit de Nederlandse popgeschiedenis, is iets waar Yorick naar eigen zeggen niet over nadenkt, het zou hem alleen maar zenuwachtig maken.

‘Hey Haarlem’

De mannen zijn er nu echter helemaal voor hem, en dat wordt nog duidelijker als de presentatoren van het hoofdpodium, Barend en Wijnand, de band aankondigen. Als er klinkt: “Veel plezier bij Yorick van Norden”, duwt de rest van de band hem vriendschappelijk als eerste het podium op onder de woorden: ‘Jij bent toch Yorick van Norden!’. En nadat Yorick het publiek met een vertrouwd ‘Hey Haarlem’ begroet, begint de band vol overtuiging aan de set.

Setlist Yorick van Norden

Optreden in je thuisstad is speciaal

Het optreden verloopt op rolletjes. Het diverse publiek vermaakt zich goed in het warme voorjaarszonnetje en er wordt door sommigen voorzichtig meegezongen en gedanst. Zo nu en dan wordt er een kind op de schouders gehesen dat dan, met felgekleurde oorkappen op, boven de mensenmassa uitstijgt en geniet van de muziek en het goede zicht. Er staan voor Yorick veel bekenden vooraan; dat krijg je bij een thuiswedstrijd. Eerder die dag vertelde hij dat het heel speciaal voor hem is om in zijn thuisstad op te treden, juist omdat hij er zoveel mensen kent. “Dat is altijd anders dan spelen voor onbekenden. Het is fijn om bekende gezichten te zien, dat voelt vertrouwd, maar legt de lat misschien zelfs ook nog wel wat hoger. Mensen kunnen al verwachtingen hebben op basis van eerdere shows of ervaringen.”

Happy Hunting Ground

Het merendeel van de set bestaat uit nummers van Yoricks solo debuutplaat Happy Hunting Ground, toch zijn er twee opvallende uitzonderingen. Zo is het derde nummer van het optreden is een oude en vertrouwde; Travelogue is oorspronkelijk van The Hype maar klinkt in deze setting minstens zo vrolijk en catchy als het origineel. Het is te merken dat een deel van het publiek dit bekend in de oren klinkt. Mogelijk opvallender is het zevende liedje dat de band tere gehore brengt; Had Enough. Dit is oorspronkelijk van White Nose; een zijproject dat Yorick in 2013 is aangegaan met The La La Lies-gitarist Louis Inghels met een rauwer geluid dan The Hype en melodieuzere liedjes dan The La La Lies. De tekst is meer politiek getint dan wat men tot dan toe van Yorick gewend was en de muziek zelf vele malen donkerder. Je zou voorzichtig kunnen concluderen dat Yorick voor zijn sologeluid de melodielijnen van The Hype heeft gekoesterd, maar meer diepte en bezieling in de teksten heeft gestoken en voor zichzelf het beste van twee werelden heeft gecombineerd.

Meedoen met de groten

Naast twee optredens met The Hype, stond Yorick vorig jaar ook al solo op Bevrijdingspop. Toen stond hij op het andere (kleinere) Jupilerpodium, maar het voornaamste verschil zat hem echter in het weer; een deel van het festival werd afgelast vanwege de harde wind. De sfeer en beleving tussen deze twee optreden zijn niet te vergelijken. Dat Bevrijdingspop voor Yorick bekend terrein is, is duidelijk. Daarbij is Bevrijdingspop natuurlijk hét festival van Haarlem. De locatie is geweldig; in de Haarlemmerhout, uitkijkend op het paleis van Lodewijk Napoleon. Het blijft bijzonder om er als artiest te spelen, iedere keer weer.

Daarnaast is het ook niet zomaar een festival. Bevrijdingspop wordt volledig georganiseerd en gedraaid door vrijwilligers. Mensen die zich belangeloos inzetten zodat 140.000 mensen de vrijheid kunnen vieren. En deze betrokkenheid merk je terug in de gehele sfeer. Achter de schermen heeft iedereen zijn eigen rol, taak en instructie, want de opzet van het geheel is alles behalve amateuristisch. De verschillende kleuren polsbandjes geven wel of geen toegang tot verschillende backstage-gedeeltes. Er zijn gasten, pers, artiesten, runners, cateringmedewerkers, beveiliging en op- en afbouwers en zo nog meer. Als artiest hier optreden is niet voor spek en bonen, het is echt meedoen met de groten.

Snel wat drinken, chips en een appel, dan weer door…

Voordat de band het laatste nummer inzet bedankt Yorick de menigte: “Ik had dit niet durven dromen, dit is nu al een van de mooiste optredens van de afgelopen jaren, en het is nog niet eens echt klaar!”  Na het sfeervolle en uitgesponnen nummer Tangier als afsluiter, komt de band met Yorick als stralend middelpunt het podium af. In de coulissen volgen direct menige schouderklopjes en een korte evaluatie. Aan de gezichten is duidelijk te zien dat ze genoten hebben en ze zijn, ondanks kleine verbeterpunten voor de volgende keer, tevreden over de performance. Veel tijd om na te genieten is er echter niet. De volgende band moet opbouwen dus de instrumenten moeten ingepakt en afgevoerd worden. Op het podium wordt inmiddels het vrijheidsvuur ontstoken, wat vanuit Wageningen door lopers naar Haarlem is gebracht. Daarnaast is Nielson, een van de ambassadeur van de vrijheid dit jaar, net met een helikopter overgevlogen en kan elk moment met zijn crew aankomen voor een bliksemoptreden, voordat hij weer doorvliegt naar de volgende stad.

Ook Yorick en zijn band hebben nog een volle agenda; ze moeten door naar Amsterdam om daar nog een optreden te verzorgen op een bevrijdingsfestival. Met dezelfde snelheid als het uitpakken en opbouwen wordt nu dan ook alles weer bij elkaar verzameld en in de bandbus gepakt. Snel nog even een flesje drinken, zakje chips en een appel. Voordat ze in de bus stappen neemt Yorick een slok van zijn water en zegt: “Ik had eigenlijk mijn stem nog iets meer willen sparen, maar als er zoveel mensen naar je staan te luisteren, wil je toch gewoon alles geven. Die menigte, dat is waanzinnig. Ik heb met The Hype ook wel een aantal zeer grote optredens gedaan, maar toch denk ik niet dat we eerder voor zoveel mensen hebben gestaan… Dit was ongeveer één of twee keer een uitverkocht Ziggo Dome, kunnen we die alvast van het lijstje strepen!” besluit hij lachend.

Tekst: Félice Hofhuizen

Foto boven het artikel: Archie Bax

Overige foto’s: Félice Hofhuizen

“Fissa fissa fissa is wat ik zoek!” Haarlem zoekt het feest, dus bij het Jupilerpodium zitten ze goed. Al vanaf de eerste klanken gaan de confettikanonnen af. What’s in a name: de hyperactieve show van Ruud staat garant voor een uur lang knallen. Gedanst wordt er niet. Er wordt gebeukt, gesprongen, geschreeuwd. De eerste “heeeee hoooo”-kreten stijgen op uit het publiek. Opgevoerde remixes van bekende hits als ‘How deep is your love’ of tracks als ‘Hausa wausa’ zorgen dat de handen onafgebroken de lucht in gaan. De alcohol vloeit rijkelijk, al blijft het bier niet altijd in de bekers. ‘Gas op die lolly’ is letterlijk wat er aan de hand is.

Ome Ruud spant de kroon als het gaat om ‘build-ups’ en perfect getimede ‘drops’. Meiden klimmen op de brede schouders van hun mannelijke kameraden, en plots verandert het repertoire. Van oldskool hits als ‘Jump around’ naar een remix van happy hardcore-klassieker ‘We’re flying high’. Simpel maar doeltreffend: de MC hoeft ‘m alleen nog maar in te koppen met een enkele “put your hands up!” Het Jupilerpodium wordt op grootse wijze afgesloten, en zelfs de half lege Spongebob-ballon keek tevreden toe vanuit de boom.

Tekst: Jur Peppels

Het eerste kindje van Gijs Batelaan , zoals hij het zelf noemde, werd vandaag hier op Bpop geboren. Het optreden in zijn, sinds kort, hometown Haarlem was een heerlijk, relaxed maar toch enthousiaste. De chemie van de band straalde van de gezichten van de bandleden af. Deze sfeer werd overgebracht op het publiek en toen de leadzanger zei: “iedereen zet een glimlach op”, gebeurde dat ook zonder enige moeite. Tijdens de soundcheck waren er enige probleempjes die er helaas voor zorgden dat de band maar vier van de zeven geplande nummers kon spelen. Na afloop met Gijs gesproken te hebben, vond hij het tofste de sfeer in het ‘gezellige kleine hoekje’ om deze mooie locatie, op het Plein van de Vrijheid. Zowel de band als het publiek heeft zich uiterst vermaakt.

Tekst: Federica & Sanne

Na bijna 400 optredens in 3,5 jaar was een introductie voor Jack and the Weatherman niet meer nodig. Het Plein van de Vrijheid stond bomvol klappende, juichende en zingende mensen. Al zijn ze maar met z’n tweeën en veel instrumenten, ze zetten de boel op hun kop. In het kader van de vrijheid en een van hun eerste nummers, werd er luidkeels: “Freedom” geroepen. Zoals Berry Krikken al zei: “zonneschijn, biertjes en zonnebrillen” de zomerknop stond op vol volume. Glimlachend keken en spraken ze hun publiek toe wat nog meer enthousiasme te tonen. Net als in het lied Free, werd de vrijheid ook nog benadrukt in een korte speech die waarin gezegd werd dat we dankbaar moesten zijn voor hoe vrij Nederland is.  Zonder twijfel was het optreden in Haarlem een stuk leuker dan dat in Amsterdam met zulke lieverds als publiek, zoals Berry verkondigde.

Tekst: Federica & Sanne

In Nederland herdenken we op 4 mei en vieren we vrijheid op 5 mei. Dit feest van vrijheid heeft zijn hoogtepunt op 5 minuten voor 5 wanneer alle Bevrijdingsfestival daar tegelijk bij stil staan. Nou ja…. stilstaan is er niet echt bij… staand voor het Jupilerpodium op het Frederikspark horen we op de achtergrond het Florapark ontploffen in een zee van geluid in een parade van de vrijheid en op het Hoofdpodium wordt live contact gemaakt met de 13 andere bevrijdingsfestivals en worden de vrijheidsballen in het publiek gegooid.

Op het Jupilerpodium geeft Mr.Weird Beard de vrijheid letterlijk door, namelijk aan zijn 2 dochters en vrouw terwijl een confettikanon afgaat. En het publiek? Dat viert het feestje mee in de stralende zon.

Vrijheid geef je door!

Het hoofdthema Van het 4 en 5 mei comité voor deze dag is: `Vrijheid geef je door`. Dit wordt muzikaal ondersteund door Typhoon die een cover speelt van Iedereen is van de wereld, van The Scene.

En met deze oproep wil het comité 4 en 5 mei benadrukken we dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Een ervaring die het best gedeeld kan worden met anderen. Het besef dat vrijheid kwetsbaar is en onderhevig aan angst, geweld en onderdrukking en uiteraard het besef dat velen in Nederland en daarbuiten in en na de Tweede Wereldoorlog deze vrijheid met hun leven hebben moeten beschermen.

Op 5 mei vieren dat we vrij zijn en betuigen we steun aan hen die dat niet zijn.

Het is natuurlijk een beetje een twijfelachtige eer, het Jupilerpodium openen. De mensen druppelen binnen en moeten hun plek op het terrein nog vinden. Maar gelukkig zijn er een hoop early birds die rechtstreeks koers zetten naar het Frederikspark. De eerste biertjes worden voorzichtig besteld en genipt, voetjes in het gras, zonnebrillen opgepoetst. Billen beginnen te bewegen en heupjes gaan kalm aan los.

En wat een heerlijke mannen om de dag mee te beginnen! Ze tillen ons op en nemen ons mee. Het is sferisch, symfonisch. Het zweeft en het zoeft. Zoet en verleidelijk, maar ook spannend aantrekkelijk. En het klonk nog goed ook!

Roel ‘GOSTO’ Vermeer blijkt een waar geluidsmeesterkok. Een snufje elektra met een saus van gitaren gegarneerd met een vette schep drums. Heerlijk. Hoe de kunsten van deze vier heren samensmelten is een lust voor het oor en oog.  Als dit de amuse is van deze dag, dan belooft het een goddelijk feestmaal te worden!

Tekst: Vanessa en Mare

Wat kan er nog gezegd
hier passen twee minuten stilte
lede ogen staren zwijgend
zonder kijken naar de grond
die blik aan holle ogen eigen
verstart de pijn onzichtbaar en
dwaalt weg in eindeloze verten
o zo bedreigend dicht nabij

In de stilte galmen schoten na
man voor het vuurpeloton
staat hier voor eeuwig overend
door Mari Andriessen in steen verstild
wat mag er naast hem nog gezegd
wat valt er nog te hopen
een bewogen bloem gelegd
schoorvoetend schuifelend
het monument voorbij gelopen

Over de Dreef varen gedachten weg
naar Haarlemmerhout en hertenkamp
de pijn van toen
is stilaan oud geworden
heeft nieuwe kinderen
van zeer en leed gebaard
hoe veel en wat voor oorlog
is ons de vrede waard

Zullen mensen…
zal de mensheid ooit iets leren
wat kan en mag er nog verzwegen
kom, laten we ons dapper weren
met ieders onverzettelijk
verzet vol zelfbehoud en roep om vrijheid
verdriet en vreugde aan elkaar gepaard
verlies en tirannie: het overwinnen waard

Dat optimisme nimmer mag verstijven
hier passen ketelmuziek en tromgeroffel
en samen zingend zitten in het gras
hier passen podia om de vrede uit te dragen
oren die zich laven aan een geluidsorgie
waarin we vreugdekreten slaken
kalk ze met blije kleuren op de muren
en schreeuw ze juichend van de daken

Stilte als opmaat van een feest vol leven
omdat vrijheid nooit vanzelfsprekend is
Geven we klank en stem aan ons gevoel
van samenzijn in gerechtigheid

Die vrijheid met zijn allen vieren
is een recht, maar ook een plicht
in verantwoordelijkheid en solidariteit
juist vandaag, juist nu, in deze tijd
waarin vertrouwen in de toekomst
en optimisme niet voor iedereen
vanzelfsprekend zijn

Geloven in een positieve samenleving
met veel verschillen bij elkaar
vereist moed en kracht en goede wil

Hier passen podia om vrede uit te dragen
orkestrale klanken van alweer
een nieuwe generatie jeugd
met oren die zich vanavond
en morgen zullen laven aan
een geluidsorgie, Bevrijdingspop geheten
muzikaal verklankt vertrouwen
in wetenschap van de geschiedenis

Nuel Gieles
stadsdichter van Haarlem.
gezegd: Haarlemmerhout
4 mei 2016, kwart over acht